Część II. „Dziadów” Adama Mickiewicza, jako traktat moralny

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.05.2024 o 9:19

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.05.2024 o 9:10

Dziady" Adama Mickiewicza to jedno z najważniejszych dzieł polskiego romantyzmu. Dramat ten zajmuje szczególne miejsce w historii literatury, nie tylko ze względu na swoje artystyczne innowacje, ale także dzięki głębokim przesłaniom moralnym, które przekazuje. Mickiewicz, będący uważanym za czołowego przedstawiciela romantyzmu, wprowadził do literatury polskiej nową formę dramatyczną, która łączyła elementy pogańskich obrzędów z chrześcijańską duchowością. Część II "Dziadów" jest nie tylko opowieścią o związkach między żywymi a umarłymi, ale także traktatem moralnym, który zawiera trwałe i uniwersalne prawdy etyczne.

Dramat "Dziady" przedstawia swoje przesłanie moralne na tle cyklicznie odbywającego się obrzędu przywoływania dusz zmarłych. Obrzęd dziadów ma na celu pomoc duszom, które potrzebują wsparcia w odkupieniu swoich grzechów, by móc dostąpić łaski boskiej. To specyficzne rytualne wydarzenie, osadzone w głębokiej ludowej tradycji, pełne jest tajemniczości i mistycyzmu. Centralną postacią tego obrzędu jest guślarz, który pełni rolę przewodnika i pośrednika między światem żywych a martwych. Jego zadanie polega na wywoływaniu duchów i pomaganiu im w odnalezieniu ukojenia.

Przywoływane duchy, które pojawiają się w II części "Dziadów", możemy podzielić na trzy grupy: duchy lekkie, duchy średnie i duchy ciężkie. Każda z tych grup niesie ze sobą ważne przesłanie moralne, które Mickiewicz pragnie przekazać czytelnikom.

Pierwsza grupa to duchy lekkie, reprezentowane przez dzieci – Rozalkę i Józia. Ich symboliczne przewinienia są niewielkie, co symbolizuje gorczyca, i wynikają raczej z braku odpowiednich doświadczeń życiowych niż z prawdziwej winy. Te duszyczki prowadziły spokojne, idealne życie bez trosk i przeciwności losu. Moralne przesłanie tej historii brzmi jasno: "Kto nie doświadczył goryczy, ten nie zazna słodyczy w niebie". Mickiewicz podkreśla tutaj, że doświadczenie trudności i cierpienia jest niezbędnym elementem człowieczeństwa i duchowego rozwoju.

Kolejna grupa to duchy średnie, reprezentowane przez Zosię, która za życia była próżną panną łamiącą serca młodzieńcom. Jej kara po śmierci polega na nieustannej tułaczce między światem żywych a umarłych. Zosia nie może znaleźć ukojenia, ponieważ nigdy nie zaznała prawdziwego uczucia ani nie dotknęła ziemi, co symbolizuje brak kontaktu z rzeczywistością i autentycznymi emocjami. Moralne przesłanie w jej historii to: "Kto nie dotknął ziemi ni razu, ten nigdy nie może być w niebie". Mickiewicz pokazuje tutaj, że oderwanie od rzeczywistego życia i powierzchowność nie prowadzą do szczęścia ani na ziemi, ani po śmierci.

Ostatnia grupa to duchy ciężkie, reprezentowane przez marę bogatego pana, który za życia traktował swoich poddanych z okrutnym despotyzmem i nie wykazywał żadnej dobroci. Jego nieodwracalną karą jest wieczna tułaczka bez szansy na zbawienie. Czarne ptaki, które mu towarzyszą, symbolizują dusze zmarłych poddanych, którym nie udzielił pomocy za życia. Jego historia zawiera moralne przesłanie: "Kto nie był ni razu człowiekiem, temu człowiek nic nie pomoże". Mickiewicz zwraca uwagę na konieczność bycia prawdziwie człowiekiem – okazującym empatię i miłość bliźniemu.

Refleksje autora na temat moralności w II części "Dziadów" mają charakter uniwersalny. Mickiewicz wykorzystuje kontekst obrzędu dziadów, aby zastanowić się nad ludzką naturą oraz potrzebą zarówno radości, jak i cierpienia w życiu człowieka. Pouczające historie duchów przekazują, że pełne i doświadczone życie jest warunkiem do pełni szczęścia, nawet po śmierci. Mickiewicz podkreśla tutaj, że moralność i etyka są niezmiennymi wartościami, niezależnie od epoki historycznej.

"Dziady" mają także ważne przesłanie dla społeczeństwa walczącego o wolność. Mickiewicz, często postrzegany jako patriota, używa dramatu, aby moralnie wzmacniać naród, przypominając o potrzebie empatii, sprawiedliwości i człowieczeństwa w trudnych czasach. Wartość tych idei jest uniwersalna i aktualna również w dzisiejszym kontekście.

Podsumowując, II część "Dziadów" Adama Mickiewicza jako traktat moralny przekazuje kluczowe i trwałe przesłania dotyczące ludzkiej natury, konieczności doświadczania cierpienia dla osiągnięcia prawdziwego szczęścia oraz nieuniknionego związku między naszymi czynami a ich konsekwencjami. Mickiewicz przypomina nam, że moralność jest stałą wartością w każdej epoce, a refleksja nad naszymi postępowaniami jest nieodzowna dla duchowego rozwoju i szczęścia.