Relacje między ludźmi – źródło szczęścia i cierpienia. Odwołanie do „Mistrza i Małgorzaty”, innej lektury obowiązkowej oraz wybranych kontekstów

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.01.2026 o 8:38

Relacje między ludźmi od zawsze stanowiły kluczowy element ludzkiego doświadczenia, prowadząc zarówno do szczęścia, jak i cierpienia. W literaturze można znaleźć liczne przykłady, które ilustrują tę ambiwalencję. "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułhakowa oraz "Lalka" Bolesława Prusa to dwie powieści, które ukazują, w jaki sposób więzi międzyludzkie wpływają na życie bohaterów. W obu utworach relacje te są zarówno źródłem głębokiego szczęścia, jak i przyczyną znaczącego cierpienia. Przywołując konteksty psychologiczne i społeczne, możemy bardziej zrozumieć te skomplikowane zależności.

W powieści "Mistrz i Małgorzata" główną osią narracyjną są miłość i lojalność między tytułowymi bohaterami. Mistrz, pisarz przechodzący kryzys twórczy, i Małgorzata, kobieta gotowa poświęcić wszystko dla swojej miłości, tworzą silną, nierozerwalną więź. Ich relacja jest dla nich źródłem niewysłowionego szczęścia. Małgorzata, dzięki swojej miłości do Mistrza, odnajduje sens i cel w życiu, gotowa jest nawet zawrzeć pakt z diabelskim Wolandem, by ocalić ukochanego. To uczucie pozwala im przezwyciężyć trudności i przetrwać w trudnych czasach komunistycznego reżimu, w którym się znajdują. Mistrz odnajduje w Małgorzacie nie tylko muzę, ale i miejsce wsparcia i ukojenia.

Jednakże, relacja ta jest także źródłem cierpienia. Małgorzata musi zmagać się z samotnością i niezrozumieniem otoczenia, gdyż jej uczucia do Mistrza nie są powszechnie akceptowane. Mistrz, z kolei, przeżywa wewnętrzny rozdzierający konflikt, co prowadzi go do szaleństwa i izolacji. Obecność wszechwładnej, prześladowczej władzy komunistycznej dodatkowo komplikuje ich życie, wprowadzając lęk i niepewność. Fakt, że na dobrą sprawę są skazani na łaskę nadprzyrodzonych sił, służy jedynie jako realistyczna metafora ich rzeczywistej sytuacji.

W "Lalce" Bolesława Prusa widzimy podobne ambiwalencje w relacjach międzyludzkich. Stanisław Wokulski, główny bohater, to przedsiębiorca i romantyk, którego uczucia do arystokratki Izabeli Łęckiej dominują niemal całe jego życie. Z jednej strony, jego miłość do Izabeli jest źródłem ogromnej inspiracji i motywacji do działania. Aby zdobyć jej serce, Wokulski podejmuje się wielu wyzwań, rozwijając swoje interesy i zdobywając majątek. Jego uczucia nadają jego życiu sens i cel, stając się napędem działania.

Z drugiej strony, miłość Wokulskiego do Izabeli to także źródło olbrzymiego cierpienia. Izabela, będąc członkinią upadającej, aczkolwiek wciąż wpływowej arystokracji, nie jest zdolna odwzajemnić tych uczuć w sposób, którego Wokulski by pragnął. Jej chłodne, wyrachowane podejście do życia sprawia, że Stanisław doznaje licznych rozczarowań, a jego uczucia prowadzą go do emocjonalnego kryzysu. Wokulski, będąc rozdarty między swoimi aspiracjami a brakiem prawdziwej akceptacji ze strony Izabeli, ostatecznie staje twarzą w twarz ze swoimi ograniczeniami i goryczą nieodwzajemnionej miłości.

Relacje międzyludzkie w obu tych powieściach ukazują dwoistość natury takich więzi – mogą być one zarówno budujące, jak i destrukcyjne. Z jednej strony, miłość, lojalność i przyjaźń mogą być źródłem wielkiego szczęścia i motywacji, pomagając jednostkom przezwyciężać życiowe wyzwania. Z drugiej strony, te same uczucia mogą prowadzić do cierpienia, rozczarowania i emocjonalnych upadków.

W kontekście psychologicznym, takie relacje odzwierciedlają ludzką potrzebę przynależności i akceptacji, która jest centralnym elementem teorii Maslowa. Brak pełnego odwzajemnienia uczuć może prowadzić do frustracji i poczucia niepełności. Natomiast w kontekście społecznym, podobnie jak w tych powieściach, relacje międzyludzkie są często determinowane przez kontekst kulturowy, społeczny i historyczny. W obu utworach, władza i hierarchia społeczna silnie wpływają na emocjonalne życie bohaterów, podkreślając, jak głęboko osobiste przeżycia są zakorzenione w szerszym kontekście społecznym.

Podsumowując, "Mistrz i Małgorzata" oraz "Lalka" ukazują, że relacje między ludźmi są skomplikowanymi, wielowymiarowymi doświadczeniami, które niosą zarówno szczęście, jak i cierpienie. Rozważania te podkreślają uniwersalność i aktualność tych tematów, czyniąc z literatury doskonałe medium do refleksji nad naturą ludzkich więzi.