Czym była kariera Zenona Ziembiewicza: spełnieniem marzeń czy moralną dezercją?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.06.2024 o 7:09

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.06.2024 o 6:39

Wstęp

Powieść "Granica" Zofii Nałkowskiej, napisana w latach 1932-1935, uważana jest za jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury międzywojennej. Tematyka powieści koncentruje się na psychologii postaci, wpływie środowiska na jednostkę oraz na analizie moralnych dylematów, przed którymi stają bohaterowie. Głównym bohaterem jest Zenon Ziembiewicz, którego życie i wybory stanowią centralny punkt analiz w powieści. Zastanawiając się nad jego losami, można postawić pytanie: Czy kariera Zenona Ziembiewicza była spełnieniem marzeń, czy moralną dezercją? W niniejszym wypracowaniu dowiodę, że kariera Zenona to przede wszystkim moralna dezercja, mimo że zewnętrznie może się wydawać spełnieniem jego marzeń.

Tło społeczne i rodzinne Zenona

Zenon Ziembiewicz pochodził ze zdeklasowanej szlachty, co miało ogromny wpływ na jego późniejsze życie i wybory. Jego ojciec, Walerian Ziembiewicz, był zarządcą majątku, ale jednocześnie charakteryzował się lenistwem i brakiem moralnych zasad, często oszukując i zaniedbując swoje obowiązki. Matka, Dominika Ziembiewicz, była jego przeciwieństwem: pracowita, skłonna do kompromisów, starała się dbać o rodzinę mimo trudnych warunków. Wychowanie w takim środowisku miało na Zenona dwojaki wpływ: z jednej strony czuł wstyd za lenistwo i brak moralności ojca, z drugiej przejął skłonność do kompromisów od matki.

Już od młodzieńczych lat Zenon postanowił, że nie stanie się takim człowiekiem, jak jego ojciec. Przysięgał sobie, że nie ulegnie moralnej degrengoladzie i będzie pracował na rzecz dobra ogółu. Jednak w miarę dorastania zaczął dostrzegać, że realizacja jego ideałów wymaga pewnych ustępstw i kompromisów.

Zenon jako dorosły: studia i początek kariery

Pierwszym krokiem ku realizacji swoich marzeń były studia w Paryżu. Decyzja o wyjeździe była dla młodego Zenona próbą zbliżenia się do intelektualnych i naukowych centrów Europy, a także swoistą ucieczką od etycznego brzemienia rodzinnego domu. W Paryżu Zenon zaczytywał się w nowoczesnej literaturze, przyswajał sobie idee zmiany społecznej i marzył o powrocie do kraju, by wprowadzać w życie swoje idealistyczne plany.

Jednak już na etapie studiów Zenon musiał zmierzyć się z pierwszymi kompromisami. Aby zarobić na swoje utrzymanie, podjął współpracę z Czechlińskim, właścicielem czasopisma "Niwa", którego redakcja nie uchylała się od nieuczciwych praktyk. Wpływ Czechlińskiego stawał się coraz bardziej odczuwalny w życiu Zenona, a jego moralne ustępstwa rosły na znaczeniu, podczas gdy idealistyczne cele zaczynały tracić na wyrazistości.

Kariera zawodowa i jej konsekwencje

Po powrocie do Polski Zenon szybko awansował w strukturach "Niwy", stając się redaktorem naczelnym. Choć na zewnątrz mógł wydawać się człowiekiem sukcesu, który zrealizował swoje marzenia, droga do tego miejsca była usłana kompromisami i moralnym upadkiem. Aby utrzymać się na stanowisku, musiał podporządkować się Czechlińskiemu i jego wpływom, często rezygnując z własnych wartości.

Kolejnym etapem kariery Zenona było objęcie stanowiska prezydenta miasta. Na początku wydawało się, że będzie skutecznie realizował inicjatywy mające na celu poprawę życia najuboższych. Jednak rzeczywistość okazała się znacznie bardziej brutalna. Kryzys gospodarczy i strajki robotników postawiły Zenona w sytuacji, która zmusiła go do podejmowania decyzji sprzecznych z jego wcześniejszymi ideałami. Oskarżenie o wydanie rozkazu strzelania do robotników stało się jednym z momentów, w którym jego kariera straciła cały swój moralny wymiar.

Relacje osobiste i moralne dylematy

Równocześnie z rozwojem kariery zawodowej komplikowały się też relacje osobiste Zenona. Jego romans z Justyną Bogutówną, który rozpoczął się w emocjonalnej pustce cienia jego małżeństwa z Elżbietą, miał głęboko destrukcyjny wpływ. Relacja z Justyną była głównie fizyczna, Zenon zdawał sobie sprawę, że nie ma w niej przyszłości, jednak mimo to manipulował jej uczuciami, składając obietnice bez pokrycia. Ponadto wmawiał sobie, że związek z Justyną jest nieuchronny, co było formą ucieczki od odpowiedzialności za swoje działania.

Relacje z żoną Elżbietą były również dalekie od ideału. Choć związek z nią był formalnie ustanowiony, Zenon często zrzucał odpowiedzialność za Justynę na nią, próbując rozwiązać problem poprzez aborcję, której namawiał dziewczynę. Te działania przyniosły tragiczne skutki dla Justyny, która popadała w coraz większą depresję, a ostatecznie zdecydowała się na desperacki krok, który zaważył na życiu wszystkich bohaterów.

Upadek moralny i ostateczne konsekwencje

Z biegiem czasu Zenon zaczął stopniowo tracić zdolność odróżniania dobra od zła. Obserwacje Elżbiety były wyraźnym sygnałem, że Zenon "przestaje być sobą". Jego wartości i ideały, które kierowały nim w młodości, zostały zastąpione przez cyniczne podejście do życia i niezdolność do podjęcia autentycznych, moralnych działań.

Kiedy Justyna zaatakowała Zenona kwasem, było to dla niego szokiem, który ostatecznie doprowadził do jego psychicznego i moralnego załamania. Hospitalizacja była tylko chwilowym rozwiązaniem jego problemów. W końcu, nie widząc innej drogi ucieczki przed odpowiedzialnością, Zenon podjął decyzję o samobójstwie, co stało się ostatecznym dowodem na jego moralną klęskę.

Analiza i podsumowanie

Podsumowując, choć na zewnątrz mogłoby się wydawać, że Zenon Ziembiewicz osiągnął spełnienie swoich marzeń: zajmowanie wysokiego stanowiska, posiadanie rodziny i wpływ na życie ludzi, to koszt, jaki musiał za to ponieść, był ogromny. Jego życie zawodowe i prywatne były naznaczone kompromisami, oszustwami i moralnymi ustępstwami. Zenon podporządkował się osobom, którymi gardził w młodości, a jego idealistyczne cele zostały zastąpione przez pragmatyczne podejście do życia, co ostatecznie doprowadziło do jego klęski zarówno osobistej, jak i moralnej.

Nałkowska w swojej powieści "Granica" stawia tezę, że "istnieje jakaś granica, za którą nie wolno przejść". Życie Zenona Ziembiewicza jest tego doskonałym przykładem. Jego historia przypomina, że osiągnięcie sukcesu kosztem utraty własnych wartości i ideałów prowadzi do moralnej porażki. Zenon, choć na początku pełen idealistycznych marzeń, w końcu przekroczył tę granicę, za którą nie potrafił już wrócić do swojego pierwotnego "ja".

Zakończenie

Rekapitulując, analizując karierę Zenona Ziembiewicza – można stwierdzić, iż jest ona bardziej przykładem moralnej dezercji niż spełnieniem marzeń. Zenon, choć zrealizował pewne zewnętrzne aspekty swoich dążeń, koszty moralne, jakie poniósł, były ogromne. Jego upadek jest przestrogą dla każdego, kto dąży do celów za wszelką cenę, nie zważając na wartości etyczne. Granice, które Zenon przekroczył, powinny stanowić przypomnienie, że nie ma celu wystarczająco ważnego, aby poświęcić dla niego własne "ja". W ten sposób powieść Nałkowskiej nie tylko ukazuje skomplikowaną psychologię jednostki, ale również przypomina o fundamentalnych wartościach, które stanowią istotę ludzkiej egzystencji.