O buncie Zbyszka w „Moralności pani Dulskiej"
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.06.2024 o 18:36
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 18.06.2024 o 18:16
Streszczenie:
Zbyszek w "Moralności pani Dulskiej" to postać buntownicza, walcząca z fałszem i hipokryzją w rodzinie. Jego sprzeciw i pragnienie autentyczności są jednak zdezorientowane i niekonsekwentne, co prowadzi do ostatecznej rezygnacji i porażki. ?
"O buncie Zbyszka w „Moralności pani Dulskiej”"
I. Wstęp
1. Gabriela Zapolska była jedną z kluczowych postaci literackich okresu Młodej Polski. Jako dramatopisarka i krytyczna obserwatorka społeczeństwa, Zapolska potrafiła doskonale ukazać zarówno komiczny, jak i tragiczny wymiar ludzkiej egzystencji. Jej pióro pełne było wnikliwych obserwacji społecznych, które przeplatały się z inteligentnym, choć nieraz gorzkim humorem. W swojej twórczości, takie jak dramaty i powieści, podejmowała tematy obyczajowe, społeczne oraz moralne, piętnując obłudę, hipokryzję i fałszywą moralność mieszczaństwa.2. "Moralność pani Dulskiej" jest bez wątpienia jednym z najbardziej znanych i znaczących dzieł Gabrieli Zapolskiej. Ta tragifarsa kołtuńska – jak sama ją określiła – jest arcydziełem w literaturze polskiej, które z wnikliwością opisuje życie mieszczańskiej rodziny Dulskich. Sztuka ta stała się przełomowym utworem, który odsłaniał tajniki życia klasy średniej, obnażając jej hipokryzję i konformizm. Główna bohaterka, Aniela Dulska, jest uosobieniem małomieszczaństwa, cechującym się fałszywą moralnością i dbałością o pozory.
3. W kontekście tej sztuki, bunt Zbyszka – jednego z centralnych bohaterów – stanowi ważny aspekt analizy. Zbyszko, syn pani Dulskiej, przedstawiony jest jako postać, która stara się przeciwstawić moralnej stagnacji i fałszywości narzuconej przez matkę. Jego bunt ma jednak wiele odcieni i nie zawsze jest łatwy do jednoznacznego zinterpretowania.
II. Charakterystyka Zbyszka
1. Zbyszko w "Moralności pani Dulskiej" jest postacią pełną kontrastów. Z jednej strony, jest przedstawiony jako wesołek-hulaka, który czerpie z życia całymi garściami, nie stroniąc od przyjęć, alkoholu i towarzystwa pięknych kobiet. Z jego zachowania można wnioskować, że stara się uciec od codziennej szarości i rutyny, szukając uciech w życiu nocnym. Z drugiej strony, Zbyszko jest intelektualistą, osobą o szerokich zainteresowaniach kulturalnych i twórczych. Jednak jego intelektualne i kulturalne ambicje często są tłumione przez roszczeniową postawę matki i restrykcyjną moralność, którą narzuca.2. Zbyszko jest jedynym członkiem rodziny Dulskich, który dostrzega fałsz i hipokryzję panujące w domu. Jego krytyczne spojrzenie na rzeczywistość skutkuje licznymi konfliktami z matką, której styl życia uważa za przestarzały i pełen zakłamania. W odróżnieniu od innych członków rodziny, takich jak ojciec Felicjan, który jest bierny i podporządkowany, czy siostry Mela i Hesia, które są jeszcze zbyt młode, by w pełni pojąć złożoność moralnego funkcjonowania rodziny, Zbyszko jest świadomy tej fałszywej moralności i pragnie z nią walczyć.
3. Zbyszko posiada marzenia o życiu uwolnionym od zakłamania, w którym mógłby być sobą i realizować swoje pasje. Pragnie autentyczności i prawdy, co odróżnia go od reszty rodziny, która żyje w fałszywym świecie pozorów i konwenansów. Jego bunt jest wyrazem potrzeby bycia szczerym wobec samego siebie i innych, co dla niego stanowi idealny światopogląd.
III. Przejawy buntu Zbyszka
1. Jednym z głównych przejawów buntu Zbyszka jest jego otwarte lekceważenie starszych, zwłaszcza matki. Jego chęć przeciwstawienia się jej pseudomoralności często objawia się w drobnych, na pozór nieistotnych gestach, jak ignorowanie jej poleceń czy prowokacyjne zachowanie. Jego brak dbałości o posadę i niefrasobliwe podejście do życia zawodowego są również formą oporu wobec oczekiwań matki, która pragnie, aby jej syn stał się odpowiedzialnym, godnym przedstawicielem ich klasy społecznej.2. Mimo swoich aspiracji i marzeń, bunt Zbyszka ma w sobie wiele dziecinności i naiwności. Brakuje mu głębszego planu i konsekwencji w działaniu. Często zrzuca winę na matkę oraz resztę rodziny za swoje niepowodzenia, co wskazuje na jego niedojrzałość emocjonalną i brak umiejętności radzenia sobie z odpowiedzialnością za własne życie. Przez to jego bunt nabiera cech 'słomianego zapału', który szybko gaśnie w obliczu pierwszych trudności.
3. Paradoksalnie, Zbyszko często korzysta z tego, przeciw czemu się buntuje. Przykładami takiej hipokryzji mogą być jego relacje ze służącą Hanką, której podsunęła mu matka, czy korzystanie z pieniędzy matki na swoje nocne eskapady. Przegrywając duże sumy pieniędzy, Zbyszko nie ma problemu, by liczyć na matkę w spłacie swoich długów, co ponownie pokazuje jego niekonsekwencję i powierzchowność jego buntu.
IV. Zbyszko a fatalizm
1. Momentem pełnej świadomości i goryczy dla Zbyszka jest jego refleksja nad przyszłością. W jednej z kluczowych scen wyraża myśl, że nie uda mu się uciec od dziedzictwa swojej rodziny i jej fałszywej moralności. Zbyszko zdaje sobie sprawę, że jego walka jest skazana na porażkę i że on sam w przyszłości może stać się taki jak jego ojciec – Felicjan, bierny i podporządkowany systemowi wartości narzucanemu przez matkę.2. Zbyszko zrzuca winę na fatalizm, wierząc, że dziedziczenie kołtuństwa jest nieuniknione. Jego pesymizm i poczucie przegranej ukazują bezsilność wobec systemu wartości, który dominuje w jego rodzinie. Cytat: „(...) przyjdzie czas, gdy ja będę Felicjanem, będę odbierał czynsze, (...) będę rodził Dulskich, całe legiony Dulskich...” doskonale oddaje jego przekonanie o nieuchronności powielania wzorców moralnych swojej rodziny.
V. Konsekwencje buntu Zbyszka
1. Bunt Zbyszka można porównać do 'słomianego zapału', gdyż mimo szlachetnych pobudek, jego działanie jest krótkotrwałe i niekonsekwentne. Jego sprzeciw wobec fałszywej moralności kończy się rezygnacją i powrotem do tego, co znał najlepiej - życia wygodnego, choć pełnego zakłamania.2. Relacje Zbyszka z innymi postaciami ewoluują w miarę rozwijania się akcji. Matka staje się jego główną antagonistką, której działania stale mu przychodzi kwestionować i kontestować. Jednocześnie jego zachowanie odbija się na dziewczynie, która staje się ofiarą jego nieodpowiedzialności i braku konsekwencji - oszukana i porzucona, cierpi przez jego nieprzewidywalność.
3. Ostateczną porażką Zbyszka jest uznanie swojej bezsilności i powrót do wygodnej, choć rebelianckiej postawy syna. Świadomość własnej słabości i niemożności zmiany systemu wartości, w którym się wychował, sprawia, że jego bunt traci na znaczeniu i staje się pustym gestem bez realnych konsekwencji.
VI. Podsumowanie
1. Bunt Zbyszka w „Moralności pani Dulskiej” można ocenić jako pełen sprzeczności – z jednej strony motywowany szlachetnymi pobudkami i pragnieniem walki z zakłamaniem, z drugiej strony niekonsekwentny i pełen naiwności. Jego dążenie do autentyczności i szczerości często jest tłumione przez brak działania i uzależnienie od matki.2. Historia Zbyszka ukazuje szerszy kontekst problemu – trudności w przełamaniu zakorzenionych norm społecznych, szczególnie gdy całe otoczenie promuje pewne wartości. Mimo szczerych pragnień zmiany, młodzieńczy bunt trafia na barierę tradycji i moralności, które wydają się nie do pokonania.
3. Przesłanie Gabrieli Zapolskiej ciągle pozostaje aktualne we współczesnym kontekście. Zmagania jednostki z zakorzenionymi wartościami społecznymi oraz moralnym konformizmem nadal są obecne w różnych kulturach i społecznościach. Historia Zbyszka uczy, że odwaga cywilna i konsekwencja w dążeniu do zmiany są kluczowe, jednak często same nie wystarczą do osiągnięcia upragnionych celów. Przemiany społeczne i indywidualne wymagają zarówno wewnętrznej siły, jak i wsparcia otoczenia, co stanowi jedną z głównych nauk płynących z tej opowieści.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.06.2024 o 18:36
O nauczycielu: Nauczyciel - Elżbieta W.
Od 17 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i prowadzę zajęcia przygotowujące do matury oraz wsparcie dla ósmoklasistów. Kładę nacisk na czytelność argumentów i konsekwencję w stylu. Na lekcjach panuje życzliwa, spokojna atmosfera, w której łatwiej pytać i poprawiać. Uczniowie cenią cierpliwość, jasne kryteria i ćwiczenia, które „od razu widać” w wyniku.
- Wypracowanie prezentuje głęboką analizę postaci Zbyszka w kontekście "Moralności pani Dulskiej".
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się