Bohaterowie utworów Stefana Żeromskiego i ich rozterki życiowe

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.06.2024 o 9:57

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.06.2024 o 9:42

---

Stefan Żeromski to jeden z najważniejszych pisarzy Polski przełomu XIX i XX wieku. Urodzony 14 października 1864 roku w Strawczynie, zadebiutował w literaturze jako poeta, ale szybko przeniósł się na grunt prozy. Jego twórczość cechuje głęboki humanizm, rzetelny realizm oraz pasja społecznego zaangażowania. Żeromski był także nauczycielem, bibliotekarzem oraz zapalonym działaczem społecznym, a jego życie i praca były trudne, naznaczone osobistymi tragediami i walką z chorobą, co z pewnością wpłynęło na jego twórczość.

Charakterystyczną cechą literatury Żeromskiego jest jej unikalny styl, łączący precyzję obserwacji z emocjonalną intensywnością. Tematyka jego dzieł to przede wszystkim problemy społeczne, m.in. nędza, bezdomność, delikatne zdrowie publiczne i walka o niepodległość Polski. Autor nie bał się pokazać brutalnej rzeczywistości, w której żyli jego bohaterowie, stając się tym samym jednym z najbardziej autentycznych głosów swej epoki.

Teza tej pracy brzmi następująco: Bohaterowie Żeromskiego to postacie uwikłane w wewnętrzne konflikty i zmagania społeczne, zmuszone do podejmowania trudnych decyzji. Ich życiowe rozterki odzwierciedlają dylematy moralne i społeczne swoich czasów.

Rozwinięcie

I. Ludzie bezdomni: Doktor Tomasz Judym i Joasia Podborska

Doktor Tomasz Judym to centralna postać powieści "Ludzie bezdomni". Jest to bohater tragiczny, który pełni rolę typowego społecznika i idealisty. Judym, wychowany w biedzie, wykształcił w sobie silne poczucie moralnego obowiązku wobec najbiedniejszych. Odrzuca wygodne życie w prywatnych klinikach i luksusowe praktyki medyczne, decydując się na pracę wśród proletariatu warszawskiego. Bieda i choroby szerzą się wśród mieszkańców stolicy, a Judym zdaje sobie sprawę z ogromu problemów społecznych, które musi stawić czoła.

Decyzje i ich konsekwencje

Wybór Judyma jest trudny i pełen poświęceń. Rezygnuje on z miłości do Joasi Podborskiej, oddalając się od niej, by całkowicie poświęcić się pracy społecznej. Symboliczne dla tego poświęcenia jest postawienie na pierwszym planie metafory rozdartej sosny, która odzwierciedla rozdarte serce Judyma. Bohater nie jest w stanie połączyć prywatnego szczęścia z poczuciem powinności wobec ubogich.

Samotność Judyma staje się ceną, jaką płaci za realizację swoich wartości. Choć jego decyzja jest heroiczna, prowadzi do izolacji i wewnętrznego rozdarcia, co czyni go niezrozumianym zarówno przez najbliższych, jak i społeczność, której próbuje pomóc.

Rozterki Joasi

Joasia Podborska, jako żeńska bohaterka, stanowi ważny kontrapunkt dla postaci Judyma. Jest ona przykładm kobiecej gotowości do poświęceń. Joasia kocha Tomasza i pragnie wspólnego życia, pełnego miłości i bliskości. Jednak decyzja Judyma sprawia, że ich plany muszą zostać zniweczone. Uosabiając kobiecą łagodność, Joasia cierpi z powodu samotności, co ostatecznie prowadzi do jej krzywdy emocjonalnej i psychicznej.

II. Przedwiośnie: Losy Cezarego Baryki

Cezary Baryka to główny bohater powieści "Przedwiośnie". Jest młodym rewolucjonistą, idealistą i synem emigrantów. Wychowany w Rosji, wkracza w młodość z entuzjazmem i gorącymi ideałami socjalistycznymi. Jego życie naznaczone jest brutalnymi wydarzeniami rewolucji, które zmuszają go do konfrontacji młodzieńczych ideałów z okrutną rzeczywistością wojny domowej.

Droga życiowa i decyzje Cezarego

Rewolucyjne doświadczenia mają ogromny wpływ na Cezarego, kształtując jego przemyślenia o świecie. W miarę jak dorasta, zaczyna dostrzegać ogromne rozbieżności między teoretycznymi ideałami a rzeczywistością. Jego ojciec, Seweryn Baryka, maluje wizję "szklanych domów" jako ideału nowego społeczeństwa – utopii, która szybko okazuje się nierealna.

Konflikt z Szymonem Gajowcem i niepewność finałowego wyboru

Cezary, zmuszony do życia w Polsce międzywojennej, wypada z jednej iluzji i wpada w kolejną rozczarowanie. Widząc ogromne problemy kraju, angażuje się w polityczne życie, ale jego relacje z Szymonem Gajowcem są pełne konfliktów. Gajowiec symbolizuje konserwatywne podejście do odbudowy Polski, podczas gdy Cezary pragnie rewolucyjnych zmian.

Marsz robotniczy w finale powieści wskazuje na niepewność przyszłego wyboru Cezarego. Nie daje ona ostatecznej odpowiedzi na pytanie, jaką drogę wybierze młody bohater. Konflikt wewnętrzny Cezarego pozostawia czytelnika z jego wieczną walką między ideałami a rzeczywistością.

III. Wierna rzeka: Salomea Brynicka i Józef Odrowąż

Salomea Brynicka to główna bohaterka powieści "Wierna rzeka". Wyróżnia się odwagą, determinacją i szlachetnością. W czasie Powstania Styczniowego ratuje rannego Józefa Odrowąża, ukrywając go przed carskimi żołnierzami. Jej działania są pełne heroizmu i poświęcenia, których źródłem jest głębokie poczucie patriotyzmu i moralności.

Rozwój miłości w trudnych okolicznościach

Miłość, która rodzi się między Salomeą a Józefem, rozwija się w niezwykle trudnych warunkach wojennych. Ich relacja symbolizuje nadzieję i optymizm w obliczu tragedii narodowej. Choć uczucie między nimi jest szczere i silne, wojna oraz niepewność przyszłości wpływają na ich relację i uniemożliwiają pełne spełnienie.

Ingerencja księżnej i wewnętrzny konflikt Józefa

Głównym antagonista ich miłości jest księżna, która namawia Józefa do opuszczenia Salomei. Przeciwwskazania społeczno-rodzinne stają się barierą dla małżeństwa. Józef stoi w obliczu trudnej decyzji: czy wybrać miłość do Salomei, czy też zabezpieczyć swoją przyszłość zgodnie z oczekiwaniami rodziny.

Rozterki Józefa odzwierciedlają walkę między emocjami a obowiązkiem społecznym. Każdy wybór niesie ze sobą poważne konsekwencje, a konflikt ten ukazuje, jak skomplikowane i wieloaspektowe mogą być dylematy moralne.

Zakończenie

Żeromski, ukazując dramatyczne losy swoich bohaterów, zmusza czytelnika do refleksji nad własnymi wyborami i wartościami. Ich dylematy są uniwersalne i aktualne także w kontekście współczesnym, co świadczy o głębokiej ludzkiej naturze tych konfliktów i ich trwałości w społeczeństwie.

Osobiście, rozterki bohaterów Żeromskiego skłaniają do zastanowienia się nad naszym miejscem w społeczeństwie oraz nad kompromisami, które często musimy podejmować. Życie przedstawione w jego utworach ukazuje, że moralność i etyczne wartości są trudne do utrzymania w rzeczywistości pełnej komplikacji i wyzwań. To właśnie czyni twórczość Żeromskiego niezmiennie wartościową i inspirującą.

wskazówki ogólne