Wolność jako wartość nieosiągalna – rozważ tą myśl w oparciu o przykłady literackie.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.07.2024 o 20:26
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 15.07.2024 o 19:32
Streszczenie:
Praca analizuje temat wolności w literaturze, pokazując na różnych przykładach, że osiągnięcie pełnej wolności jest nieosiągalne ze względu na różne ograniczenia.?
„Wolność jako wartość nieosiągalna – rozważ tę myśl w oparciu o przykłady literackie”.
#Wolność jest jednym z najważniejszych pragnień ludzkości, które przewija się przez różne epoki i konteksty kulturowe. Z jednej strony można ją rozumieć jako stan ducha, w którym jednostka jest wolna od wewnętrznych konflików i ograniczeń. Z drugiej strony stoi wolność narodowa i społeczna – aspiracje całych narodów do suwerenności i niezależności. Istnieje też wolność osobista, dążenie do niezależności od reguł i norm społecznych. Mimo że dążenie do wolności jest powszechne, osiągnięcie jej w pełni wydaje się niemożliwe.
W wielu utworach literackich przedstawiane są postacie i narody, które zmagają się z różnymi formami zniewolenia. Często te zmagania kończą się niepowodzeniem, co potwierdza myśl, że wolność jest nieosiągalna.
Teza niniejszej pracy brzmi: Wolność jest wartością nieosiągalną, co zostanie pokazane na przykładach utworów literackich.
Wolność jako pragnienie i ograniczenie
W literaturze antycznej pragnienie wolności odbija się w wielu mitach i legendach. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest mit o Dedalu i Ikarze. Dedal, genialny wynalazca, i jego syn Ikar zostają uwięzieni na Krecie. Dedal, pragnąc wydostać się z niewoli, konstruuje skrzydła z piór i wosku. Choć lot daje złudzenie wolności, to natura staje się nieprzezwyciężalnym ograniczeniem. Ikar, nie słuchając ostrzeżeń ojca, wzbija się za wysoko, co prowadzi do stopienia wosku i jego upadku do morza.Lot symbolizuje wzniosłe marzenia o wolności, ale także przypomina o ograniczeniach natury i ludzkich możliwościach. W efekcie zarówno Dedal, jak i Ikar doświadczają tragicznych konsekwencji swojego pragnienia wolności. Ten mit ukazuje, że wolność może być ideałem, do którego można dążyć, ale jej pełne osiągnięcie jest nieosiągalne.
Wolność w literaturze nowożytnej
Literatura nowożytna również kryje w sobie liczne przykłady, które potwierdzają tezę o nieosiągalności wolności. Jednym z takich przykładów jest wiersz Charles'a Baudelaire'a „Albatros”. Wiersz ten ukazuje symbolikę ptaka albatrosa – majestatycznego w locie, ale nieporadnego na ziemi.W wierszu Baudelaire porównuje poetę do tego ptaka. Podczas lotu, symbolizującego twórczą wolność, albatros jest majestatyczny i wolny. Jednak kiedy jest na ziemi, staje się niezgrabny i bezradny. To zestawienie obrazuje napięcie między wewnętrznym pragnieniem wolności a zewnętrznymi ograniczeniami, których doświadczają artyści i poeci w codziennym życiu. Artysta może osiągnąć wolność jedynie w swoim umyśle i twórczości, ale w realnym świecie pozostaje zniewolony przez różne ograniczenia i normy społeczne. W ten sposób wiersz kładzie nacisk na nieosiągalność pełnej wolności.
Wolność a schematy społeczne – modernizm i Gombrowicz
Przykładem literatury, która porusza temat schematów społecznych i wolności, jest „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza. Gombrowicz w swojej teorii Formy opisuje społeczne ograniczenia, na jakie natrafiają ludzie w codziennym życiu. Termin „gęba” wprowadza idea, że społeczeństwo narzuca jednostkom określone role i maski, z których trudno jest się uwolnić.Główny bohater „Ferdydurke”, Józio Kowalski, jest wrzucony w wir wydarzeń, które narzucają mu różne formy – najpierw dorosłego w ciele dziecka w szkole, a później w innych kontekstach społecznych. Próbując uciec od jednej formy, Józio nieuchronnie wpada w kolejną. Ta niekończąca się pułapka form pokazuje, że człowiek nie może uciec od konwenansów i schematów społecznych, które go zniewalają. Gombrowicz w „Ferdydurke” ukazuje, że wolność w pełnym sensie jest iluzją, ponieważ jednostka zawsze będzie ograniczona przez społeczne struktury i role.
Wielkie przeobrażenia i ich konsekwencje – rewolucje w literaturze
Literatura opisująca rewolucje również podkreśla problem nieosiągalności wolności. W „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego, główny bohater, Cezary Baryka, początkowo fascynuje się idealami rewolucji. Jego entuzjazm gaśnie, gdy staje wobec brutalnej rzeczywistości rewolucyjnych przemian. Cezary pragnie wolności społecznej, lecz z czasem uświadamia sobie, że rewolucja prowadzi do chaosu i zniszczenia, a nie do prawdziwej wolności.Podobnie jest w dramacie Stanisława Ignacego Witkiewicza „Szewcy”, gdzie przedstawiane są trzy przewroty władzy – faszystowska, komunistyczna i bliżej nieokreślona totalitarna. Przemiany te prowadzą jedynie do dalszego zniewolenia człowieka w zmechanizowanym świecie, zamiast do jego wyzwolenia. Rewolucje, zamiast przynosić wolność, jedynie zmieniają formę opresji, co ukazuje, że idea prawdziwej wolności jest nieosiągalna.
Wolność duchowa w literaturze romantycznej
Pragnienie wolności duchowej jest jednym z głównych tematów literatury romantycznej. W „Dziadach cz. II” Adama Mickiewicza pragnienie to znajduje swoje odbicie w motywie nieosiągalnej wolności duszy. W utworze tym duchy zmarłych są reprezentacją ludzkich pragnień wolności po śmierci, które pozostają nieosiągalne z powodu ich ziemskich uczynków i emocji.Dusze próbujące osiągnąć wieczną wolność są zatrzymywane przez gorycz istnienia, brak miłości czy zło, które popełniły za życia. Mickiewicz w „Dziadach” sugeruje, że nawet po śmierci człowiek nie może osiągnąć pełnej wolności duchowej. Te bariery duchowe ukazują, że wolność może być jedynie pragnieniem, które nigdy nie zostanie w pełni zrealizowane.
Podsumowanie
Podsumowując, na podstawie przytoczonych przykładów literackich można stwierdzić, że wolność jest wartością nieosiągalną. Przykłady z różnych epok i kontekstów literackich – od mitu o Dedalu i Ikarze, przez wiersz „Albatros” Baudelaire'a, „Ferdydurke” Gombrowicza, po utwory Stefana Żeromskiego i Stanisława Ignacego Witkiewicza oraz „Dziady” Adama Mickiewicza – pokazują, że dążenie do wolności jest nieustanne, ale zawsze natrafia na różne ograniczenia.Przekazywane przez literaturę różne formy zniewolenia – fizyczne, społeczne, duchowe – ukazują, że pełna wolność pozostaje nieosiągalnym ideałem. Ludzie zawsze będą dążyć do wolności, ale jej pełne osiągnięcie pozostanie poza zasięgiem. Refleksja nad tym, jak świadomość nieosiągalności wolności wpływa na ludzkie działania i wartości, pozostaje ważnym zagadnieniem literatury i filozofii, które kształtują nasze spojrzenie na życie i świat.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.07.2024 o 20:26
O nauczycielu: Nauczyciel - Magdalena W.
Mam 10‑letnie doświadczenie w pracy w liceum ogólnokształcącym i w przygotowaniach do matury. Dbam o to, by tekst był czytelny, logiczny i osadzony w przykładach, a młodszym uczniom pomagam ćwiczyć strategie pod egzamin ósmoklasisty. Na lekcjach łączę cierpliwy feedback z praktyką krok po kroku. Uczniowie często mówią, że dzięki temu widzą wyraźny postęp z tygodnia na tydzień.
- Praca zawiera dogłębną analizę tematu wolności w literaturze, prezentując wiele różnorodnych przykładów oraz wniosków.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się