„Świat jest bogatszy kiedy chleb je suchy. Nie zubożyło nic świata jak złoto”. Słowa poety Leopolda Staffa uczyń punktem wyjścia do rozmyślań nad niszczącą siłą pieniądza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.08.2024 o 18:34

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.08.2024 o 18:15

Wstęp

1. Cytat jako punkt wyjścia: Leopold Staff, wybitny poeta polski, swoimi słowami zwraca uwagę na paradoksalnie niszczącą moc bogactwa. Cytat „Świat jest bogatszy kiedy chleb je suchy. Nie zubożyło nic świata jak złoto” jest wyrazem głębokiej refleksji nad wpływem pieniędzy na ludzkość. W tych prostych, ale mocno brzmiących słowach, Staff ilustruje, że bogactwo materialne niekoniecznie prowadzi do prawdziwego bogactwa życiowego, a wręcz przeciwnie — może je degradować.

2. Problem współczesności: W dzisiejszym świecie, gdzie pieniądze często są wyznacznikiem wartości człowieka i jego pozycji społecznej, refleksja nad ich faktycznym wpływem na życie jednostki i społeczeństwa staje się coraz bardziej aktualna. Współczesne społeczeństwo zdaje się być opanowane przez materializm, gdzie sukces jest mierzony w liczbach na koncie bankowym, a nie w wartościach duchowych. Pieniądz, choć nierzadko niezbędny do przetrwania, staje się również narzędziem podziału, chciwości i moralnych upadków.

I. Niszczycielski wpływ pieniądza na jednostki i społeczeństwo – analiza mitów

1. Mityczna postać króla Midasa: Jednym z najstarszych literackich przykładów destrukcyjnej mocy bogactwa jest mit o królu Midasie. Midas, znany ze swojej niepohamowanej chciwości, otrzymuje od boga Dionizosa dar zamieniania wszystkiego, czego dotknie, w złoto. Na początku cieszy się z tego niesamowitego daru, lecz szybko odkrywa, że jego nowe możliwości przynoszą tragiczne skutki. Każdy posiłek, każdy dotyk zamienia się w martwe złoto, uśmiercając jego najbliższych i samego siebie skazując na głód i osamotnienie. Historia Midasa jest przestrogą przed zgubną siłą chciwości i iluzji, że bogactwo może przynieść szczęście. W końcu Midas żałuje swojej chciwości i błaga Dionizosa o odebranie daru, co skutkuje jego przemianą — uczy się, że prawdziwe wartości leżą poza materialnym bogactwem.

II. Pieniądz jako destruktor relacji międzyludzkich – analiza literatury francuskiej

1. Honoriusz Balzak „Ojciec Goriot”: W powieści Balzaka „Ojciec Goriot” widzimy druzgocący wpływ pieniędzy na relacje międzyludzkie. Tytułowy ojciec Goriot, człowiek, który zdobył majątek dzięki ciężkiej pracy, poświęca wszystko dla swoich córek. Niestety, jego miłość zostaje brutalnie wykorzystana. Córki bez skrupułów wyłudzają od niego pieniądze, zmuszając go do sprzedawania własnych luksusów i doprowadzając do nędzy. Jego tragiczny upadek osiąga kulminację na łożu śmierci, gdy stwierdza, że „Oto moja nagroda: opuszczenie!” — zda sobie sprawę, że pieniądze zniszczyły więzi rodzinne, a miłość do córek okazała się iluzoryczna. Eugeniusz de Rastignac, widząc degradację moralną i społeczną, jaką przynosi chęć bogactwa, obnaża fałszywe aspekty życia paryskiej elity, która jest zdominowana przez pieniądze.

III. Konflikty ideowe i moralne związane z pragnieniem bogactwa w literaturze polskiej

1. Bolesław Prus „Lalka”: Powieść „Lalka” Bolesława Prusa to kolejny literacki obraz ukazujący zgubny wpływ pieniędzy na człowieka. Główny bohater, Stanisław Wokulski, początkowo dąży do bogactwa z nadzieją, że zapewni mu ono miłość i szacunek Izabeli Łęckiej. Jego determinacja i zdolności handlowe prowadzą do zgromadzenia znacznego majątku, jednak bogactwo nie przynosi mu szczęścia. Rozterki moralne Wokulskiego i jego niezdolność do nawiązania prawdziwych, głębokich relacji z Izabelą ukazują, że pieniądze nie mogą zapewnić szczęścia ani miłości. Zakończenie powieści, które pozostawia bohatera w stanie moralnej i duchowej rozpaczy, jest przestrogą przed fałszywym poczuciem wartości, jakie daje materialne bogactwo.

IV. Siła pieniądza w kontekście chciwości i moralnych dylematów – rosyjski klasyk literatury

1. Fiodor Dostojewski „Zbrodnia i kara”: Fiodor Dostojewski w „Zbrodni i karze” wskazuje na dramatyczne skutki, jakie przynosi obsesja na punkcie pieniędzy. Rodion Raskolnikow, żyjąc w nędzy i frustracji z powodu braku środków, postanawia popełnić morderstwo na lichwiarce, wierząc, że jest to moralnie uzasadnione. Raskolnikow przekonuje samego siebie, że zabija zasady, a nie osobę, próbując złagodzić swoją winę. Jednak popełniona zbrodnia przynosi mu jedynie moralną i psychiczną destrukcję. Przeżywa rozterki, cierpi na halucynacje i popada w coraz głębszą depresję. Jego historia ilustruje, że pragnienie bogactwa, nawet pod płaszczykiem dążenia do sprawiedliwości, może prowadzić do nieodwracalnych zbrodni i upadku człowieczeństwa. Refleksje Raskolnikowa, zwrócone na wartość ludzkiego życia i prawdziwego sensu istnienia, pokazują, jak złudne jest przekonanie, że materialne bogactwo może zastąpić moralne i duchowe wartości.

V. Wnioski i refleksje końcowe

1. Końcowa refleksja: Analizując wybranych bohaterów literackich i ich historie, można dojść do wniosku, że pieniądz rzeczywiście posiada niszczącą moc — zarówno na jednostki, jak i na całe społeczeństwa. Chciwość i dążenie do materialnego bogactwa prowadzą do upadku wartości moralnych, destrukcji relacji międzyludzkich oraz degradacji duchowej. Przykłady literackie jednoznacznie pokazują, że prawdziwe szczęście leży nie w bogactwie materialnym, ale w duchowych i moralnych wartościach.

Zakończenie

1. Powrót do cytatu Leopolda Staffa: Słowa Leopolda Staffa, że świat jest bogatszy, kiedy chleb je suchy, przypominają nam, że prawdziwe życie to coś więcej niż posiadanie złota. Jego przesłanie jest uniwersalne i aktualne, szczególnie w dzisiejszym, skomercjalizowanym świecie. Refleksje Staffa są wezwaniem do przemyślenia prawdziwej wartości życia i docenienia duchowych bogactw, które tkwią w prostocie i prawdziwych ludzkich relacjach.

2. Wezwanie do refleksji: Zachęcam każdego do zastanowienia się nad własnymi wartościami i priorytetami. Niech te literackie i filozoficzne przestrogi będą dla nas lekcją, że duchowy rozwój i dbałość o relacje międzyludzkie powinny zawsze przeważać nad materialnym zyskiem. Tylko wtedy możemy osiągnąć prawdziwe zrozumienie i szczęście w naszym życiu.