Rozprawa Stanisława Wyspiańskiego z narodem w "Weselu".

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.08.2024 o 15:50

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 21.08.2024 o 15:17

#

Młoda Polska, zwana również modernizmem, to okres literacki i artystyczny przypadający na przełom XIX i XX wieku, charakteryzujący się m.in. fascynacją symbolizmem, nastrojowością, dekadentyzmem i pesymizmem. W kontekście literatury polskiej, epoka ta rozwijała się w specyficznych warunkach historycznych. Polska znajdowała się pod zaborami, a społeczeństwo polskie borykało się z brakiem niepodległości oraz podziałami na tle społecznym i politycznym. To właśnie w tych trudnych czasach Stanisław Wyspiański stworzył swoje "Wesele", które stało się jednym z najważniejszych dramatów narodowych, refleksją nad kondycją ówczesnego społeczeństwa.

Analiza obrazu społeczeństwa polskiego w dramacie "Wesele" jest kluczowa dla zrozumienia przesłania Wyspiańskiego. Tezą tego wypracowania jest stwierdzenie, że "Wesele" ukazuje brak porozumienia i współpracy między szlachtą a chłopstwem, co uniemożliwia skuteczne działania przeciw zaborcom. Wyspiański w swoim dramacie obnaża przywary i słabości obu grup społecznych, ukazując jednocześnie, jak trudno jest im znaleźć wspólny język.

Rozwinięcie

Charakterystyka warstw społecznych w dramacie

Inteligencja w dramacie "Wesele" jest ukazana jako warstwa społeczna pełna sprzeczności, borykająca się z wieloma słabościami. Przedstawicielem tej grupy jest m.in. Pan Młody (Lucjan Rydel). Jego postać reprezentuje tzw. ludomanię, czyli afektowany zachwyt nad kulturą chłopską. Jego zainteresowanie wsią wydaje się jednak powierzchowne, a jego fascynacja chłopstwem ma często charakter romantycznej egzaltacji. Pan Młody zachowuje się tak, jakby traktował wieś jak scenę z obrazka, na której chciałby odgrywać swe fantazje.

Kolejną postacią ze świata inteligencji jest Dziennikarz (Rudolf Starzewski). Ukazany jest jako osoba, która pragnie utrzymać chłopów w stanie bierności, obawiając się ich aktywności politycznej. Scena z jego udziałem, w której pojawia się Stańczyk, demaskuje jego konserwatywne postawy i bierność wobec spraw narodowych. Stańczyk oskarża go o brak energii i inicjatywy, co wydaje się być wystawieniem diagnozy całej warstwie inteligenckiej.

Poeta (Kazimierz Przerwa-Tetmajer) symbolizuje dekadenckie tendencje epoki Młodej Polski. Zanurzony w swoich artystycznych wizjach, nie potrafi zmobilizować się do rzeczywistego działania na rzecz narodu. Jego marzenia o wielkich czynach pozostają jedynie marzeniami, słowami zapisanymi na papierze. Nie potrafi przenieść swych literackich konceptów w rzeczywistość.

Nos (Tadeusz Noskowski) reprezentuje dekadentyzm i ucieczkę w alkohol oraz erotykę. Jest postacią, której styl życia odzwierciedla brak odpowiedzialności i chęci do jakiejkolwiek działalności patriotycznej czy społecznej.

Gospodarz (Włodzimierz Tetmajer), choć świadomy spraw narodowych i gotów do działania, odczuwa lęk przed współpracą z chłopstwem. Jest to postać rozdarta wewnętrznie, świadoma konieczności zmian, ale niepewna, jak je wprowadzić w życie.

Chłopi:

Chłopi w "Weselu" są przedstawieni jako warstwa społeczeństwa mająca swoje mocne i słabe strony. Czepiec to postać, która symbolizuje siłę i wartości ludowe. Jest prosty, ale jednocześnie prymitywny w swych reakcjach. Jego brak umiejętności przywódczych staje się widoczny w momentach kryzysowych. Czepiec może być silny, ale nie potrafi swoją siłą odpowiednio zarządzać.

Dziad jest personifikacją dawnych antagonizmów między chłopstwem a inteligencją. Jego obawy przed powtórką z krwawych wydarzeń roku 1846 (rabacji galicyjskiej) są przejawem traumy historycznej, która ciąży na relacjach między warstwami społecznymi.

Jasiek symbolizuje młodość oraz przywiązanie do dóbr materialnych. Jego zgubienie Złotego Rogu, będącego symbolem szansy na walkę narodową, na rzecz czapki z piór, jest aktem symbolicznego wyboru łatwych przyjemności nad trudną i ryzykowną walką.

Analiza głównych problemów:

Kluczowym problemem ukazanym przez Wyspiańskiego w "Weselu" jest brak porozumienia między warstwami społecznymi. Inteligencja nie jest zdolna do efektywnego przywództwa i wprowadzenia reform, podczas gdy chłopi, choć pełni zapału, są zbyt niedojrzali i pragmatyczni, aby podjąć skoordynowane działania. Wzajemna nieufność i stereotypy pogłębiają tylko podziały między obiema grupami.

Niedojrzałość obu warstw jest widoczna w ich podejściu do życia. Inteligenci żyją w mitach o wiejskiej arkadii, idealizując wieś i chłopów. Chłopi, z kolei, są bardziej pragmatyczni i impulsywni, reagując na sytuacje bez głębszego zastanowienia.

Zabawa i poczucie beztroski dominują w życiu obu grup społecznych. Skłonność do łatwego ulegania rozrywkom i pijaństwu jest przeszkodą w podejmowaniu realnych działań na rzecz narodu. Pozorne bratanie się, które widzimy na weselu, nie prowadzi do żadnych konkretów, a jedynie podtrzymuje złudzenie jedności.

Symbolika "Wesela":

Symbolika w "Weselu" jest niezwykle bogata i pełna głębokich znaczeń. Chocholi taniec to alegoria bezcelowego, pozornego ruchu narodu. Postacie tańczą w kółko, nie osiągając żadnego rzeczywistego celu, co jest metaforą stanu, w jakim znalazła się Polska pod zaborami.

Złoty Róg i czapka z piór są symbolami straconych szans na zjednoczenie i wspólną walkę narodową. Złoty Róg, który mógłby być sygnałem do działania, zostaje zgubiony, a jego miejsce zajmuje czapka z piórem – symbol frywolności i powierzchownych, materialnych przyjemności.

Zakończenie

Refleksje na temat aktualności problemów ukazanych w "Weselu" mogą prowadzić do wniosku, że współczesne społeczeństwo nadal boryka się z podobnymi problemami. Brak zaufania między różnymi grupami społecznymi, podziały polityczne i tendencje do łatwego ulegania rozrywkom zamiast podejmowania poważnych działań są zjawiskami, które można zauważyć również dzisiaj. "Wesele" Wyspiańskiego pozostaje zatem nie tylko dziełem literackim ważnym dla zrozumienia przeszłości, ale także przestrogą i lekcją dla przyszłych pokoleń.