Motyw śmierci dziecka – Kochanowski „Treny” i Broniewski „W zachwycie i grozie”.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.08.2024 o 16:31

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 23.08.2024 o 16:06

Motyw śmierci dziecka – Kochanowski „Treny” i Broniewski „W zachwycie i grozie”

Jan Kochanowski, jeden z najwybitniejszych poetów polskiego Renesansu, przeżył głęboką żałobę po śmierci swojej ukochanej córki Urszulki. Jej strata stała się inspiracją do napisania „Trenów”, cyklu dziewiętnastu pieśni, które dokładnie oddają stopniowe etapy jego emocji – od głębokiej rozpaczy po ukojenie. „Treny” powstały w kontekście społeczeństwa renesansowego, które ceniło sobie porządek, rozsądek i kontrolę nad emocjami. Jednak Kochanowski, w tych utworach, zrywa z klasycznym światem harmonii, obnażając swoją wewnętrzną walkę i bój z żalem.

Budowa „Trenów” jest starannie przemyślana, każdy tren odzwierciedla inny etap emocji poety, co tworzy spójny obraz rozwijającego się smutku. „Tren X” jest silnie naładowany emocjonalnie, gdy poeta próbuje zrozumieć los swojej córki po śmierci. Pyta: „Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała.” To pytanie nie tylko wyraża głęboki smutek, ale również skrajne zagubienie poety, który pozostaje bez odpowiedzi na fundamentalne pytania dotyczące życia pośmiertnego.

W „Trenie IX” Kochanowski stara się odnaleźć sens własnej egzystencji, podważając fundamenty swojej wiary i mądrości. Dopiero w „Trenie XIX” przychodzi ukojenie, gdzie poeta poprzez wizję snu odnajduje pokój i akceptację. Cytat: „Sen to jest żywa cząstka, snu drugi żywot...” obrazuje, jak sen staje się dla niego formą magicznej regeneracji i pogodzenia się z rzeczywistością.

Motywami przewodnimi w „Trenach” Kochanowskiego są rozpacz, żal i konfrontacja z wiarą i Bogiem. Poeta maluje obrazy pustki i braku, próbując znaleźć odpowiedzi na pytania o sens życia i śmierci. Styl poetycki Kochanowskiego jest pełen refleksyjności, elegancji i głębokiej introspekcji, co czyni jego „Treny” jednym z najważniejszych dzieł w literaturze polskiej.

Z kolei Władysław Broniewski, znany przede wszystkim jako poeta rewolucji i wojny, w swoim utworze „W zachwycie i grozie” opowiada o cierpieniu po stracie córki Anki w sposób surowy i bezpośredni. Śmierć Anki wywarła ogromny wpływ na Broniewskiego, który w swoich wierszach uchwycił nie tylko moment rozpaczy, ale i głęboką świadomość nieobecności ukochanego dziecka w codziennym życiu.

Kontekst historyczny i osobisty w przypadku Broniewskiego odgrywa równie ważną rolę jak w przypadku Kochanowskiego. Broniewski napisał „W zachwycie i grozie” w czasie wojny, co dodatkowo nasilało poczucie beznadziei i brutalności losu. Struktura utworu jest mniej rozbudowana niż w „Trenach”, ale nacechowana ogromnym ładunkiem emocjonalnym. Autor nie stosuje rozwiniętej formy cyklu – jego wiersze są krótkie, lecz bardzo intensywne.

Analiza kluczowych fragmentów pokazuje, jak głęboka jest rozpacz Broniewskiego. W jednym z najbardziej przejmujących momentów, poeta pisze: „Moja córka, moja córka umarła! Jak sercu powiedzieć: nie płacz, kiedy rozpacz serce przeżarła...” Ten cytat ukazuje bezbrzeżną desperację i niemożność pogodzenia się ze stratą. Poczucie straty jest wszechobecne: „Córeczko moja daleka, pusto, pusto koło mnie…” W tych słowach poet wyraża nie tylko brak fizycznej obecności córki, ale i emocjonalną pustkę, która go otacza.

Styl Broniewskiego cechuje surowość i bezpośrednie wyrażenie bólu. Nie ma tu miejsca na zawiłe refleksje czy zastanawianie się nad sensem istnienia. Emocje są nagie, nieublagane i jasno zarysowane. Kontrastuje to z wielowątkowym i refleksyjnym podejściem Kochanowskiego, który poprzez bogatą strukturę cyklu tworzył mozaikę odczuć i myśli od rozpaczy do ukojenia.

Pomimo różnic w stylu i podejściu obu poetów, podobieństwa są nieodłączne. Obie twórczości są głębokim wyrazem żałoby, rozpaczy i poczucia pustki po stracie dziecka. Zarówno Kochanowski, jak i Broniewski ukazują, jak osobiste doświadczenia wpływają na ich poezję, czyniąc z niej formę bezpośredniego kontaktu z utraconą córką. W poezji obaj poeci szukali sposobu na przetworzenie swojego bólu, uczynienia go mniej nieznośnym poprzez wyrażenie go słowami.

Różnice w etapach żałoby są również widoczne. U Kochanowskiego obserwujemy przemianę od rozpaczy i gniewu do ukojenia i akceptacji. Broniewski jednak przedstawia bardziej pierwotną, surową reakcję na stratę, nie dając jej końcowego zamknięcia ani rozwiązania, co może wynikać także ze specyficznych warunków historycznych, w jakich żył oraz jego literackiej osobowości.

Uniwersalność przeżyć obu poetów pozwala współczesnym czytelnikom na identyfikację z ich emocjami, na zobaczenie w ich wierszach własnych przemyśleń i odczuć związanych z żałobą. Literatura ta pełni nie tylko rolę artystyczną, ale także terapeutyczną, dając lustrzane odbicie wewnętrznych przeżyć i pomagając w przetwarzaniu osobistych tragedii.

Podsumowując, „Treny” Jana Kochanowskiego i „W zachwycie i grozie” Władysława Broniewskiego to dwa niezwykle ważne dzieła literatury polskiej, które w przejmujący sposób oddają motyw śmierci i straty dziecka. Ich uniwersalność tkwi w żałobie, która dotyka każdego człowieka w jakiś sposób, a dzięki literaturze możemy zrozumieć, że nie jesteśmy w tym doświadczeniu sami. Ta świadomość, że ból i strata są częścią ludzkiego istnienia, może ukoić serca tych, którzy się z nimi zmagają.