Między dobrem a złem - człowiek w obliczu decyzji moralnych.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.09.2024 o 16:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.09.2024 o 20:45

W literaturze często spotykamy bohaterów, którzy muszą stawić czoła trudnym wyborom moralnym, co pozwala na głębsze zrozumienie ich charakterów i motywacji. Jednym z najważniejszych przykładów jest postać Skawińskiego z noweli "Latarnik" Henryka Sienkiewicza. Skawiński, były żołnierz i emigrant, zostaje latarnikiem na wyspie, gdzie znajdzie chwilowy spokój. W obliczu moralnego dylematu, jakim jest czytanie ulubionych książek w czasie pracy, mężczyzna wybiera literaturę nad obowiązkami, co ostatecznie prowadzi do zgubienia łodzi na morzu. Jego wybór, choć z pozoru niewinny, ma poważne konsekwencje i ukazuje trudności w wybieraniu pomiędzy osobistymi potrzebami a obowiązkami wobec innych.

Podobnie trudny wybór staje przed Antygoną, bohaterką dramatu Sofoklesa. Antygona postanawia pochować swojego brata Polinika wbrew rozkazowi króla Kreona, wiedząc, że za złamanie rozkazu grozi jej śmierć. Jej decyzja wynika z głębokiego przekonania o konieczności spełnienia obowiązku wobec zmarłych i bogów, co stawia ją w konflikcie z prawem ludzkim. Antygona symbolizuje konflikt pomiędzy obowiązkiem wobec rodziny a posłuszeństwem wobec władzy, ukazując, że wybory moralne nie są jednoznaczne i łatwe.

Z kolei w "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego, protagonista Rodion Raskolnikow staje przed moralnym dylematem, czy zabójstwo może być usprawiedliwione wyższymi celami. Raskolnikow, będąc przekonanym o własnej ponadprzeciętności, decyduje się zamordować lichwiarkę, aby zdobyć jej pieniądze i używać ich do wyższych celów. Jego wybór prowadzi do serii tragicznych wydarzeń i wewnętrznego rozdarcia, pokazując, że nawet najgłębsze intelektualne uzasadnienia nie mogą usunąć moralnej winy i jej konsekwencji.

Ostatnim przykładem może być sytuacja z powieści "Medaliony" Zofii Nałkowskiej. Autorka opisuje wstrząsające relacje z okresu II wojny światowej, w których przedstawia ludzi stających w obliczu mrocznych działań i wyborów moralnych. Postacie te często muszą decydować między własnym przetrwaniem a pomaganiem innym, co w warunkach ekstremalnych okupacji niemieckiej staje się niemal niemożliwe do oceny.

Każdy z tych bohaterów zmaga się z trudnymi decyzjami moralnymi, które odsłaniają różne aspekty ich charakterów i sytuacji. Ich wybory przynoszą różnorodne konsekwencje - od tragicznych po odkrywające wewnętrzne prawdy o ludzkiej naturze. Literatura, poprzez te historie, ukazuje głęboko zakorzenione dylematy etyczne, które nie tylko fascynują czytelników, ale też prowokują do myślenia o własnych moralnych wyborach i ich konsekwencjach.

Od radości do smutku. Jak emocje wpływają na życie człowieka.

Jednym z takich przykładów jest Makbet, bohater tragedii Williama Szekspira. Początkowo wierny rycerz, Makbet doświadcza sukcesu i radości po wygranej bitwie, która daje mu poczucie bezpieczeństwa i władzy. Jednak pod wpływem proroctwa czarownic i ambicji, jego uczucia zaczynają się zmieniać. Rosnące poczucie winy i strach przed utratą władzy pogłębiają jego paranoję. Makbet doświadcza więc całkowitej transformacji emocjonalnej - od triumfu po głęboki smutek i desperację, co ostatecznie prowadzi do jego zguby.

Z kolei w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza możemy obserwować emocjonalne życie bohaterów w romantycznym, nostalgicznym kontekście. Tytułowy Tadeusz najpierw doświadcza radości z powrotu do rodzinnego Soplicowa i zauroczenia Zosią. Jednak jego uczucia są skomplikowane przez niejasne relacje z Telimeną, co wywołuje zamieszanie i smutek. Koniec końców, jego radość z miłości do Zosi i odzyskania soplicowskiej posiadłości pokazuje, jak zmienne i porywiste mogą być ludzkie emocje.

Szczególnie wyraźnym przedstawieniem wpływu emocji na życie człowieka jest "Cierpienia młodego Wertera" Johanna Wolfganga Goethego. Tytułowy bohater, artysta o niezwykle wrażliwej duszy, zakochuje się beznadziejnie w Lotcie. Jego miłość, początkowo przynosząca radość i natchnienie, staje się źródłem głębokiego smutku, gdy okazuje się, że Lotte jest zaręczona z innym mężczyzną. Werter, nie potrafiąc poradzić sobie z bólem emocjonalnym, ostatecznie decyduje się na samobójstwo. Jego tragiczna historia ukazuje, jak destrukcyjny może być wpływ nieodwzajemnionej miłości i głębokiego smutku.

Jeszcze innym przykładem jest "Chłopi" Władysława Reymonta. Bohaterowie tego epickiego dzieła są przedstawieni jako ludzie głęboko przeżywający swoje emocje, związane z miłością, zazdrością, nienawiścią i codziennymi trudami życia. Maciej Boryna, mający swoje namiętności i ambicje, przeżywa bolesne starcia z rodziną i społeczeństwem, co często prowadzi do wybuchów emocji - od radości w chwilach sukcesu po głęboki smutek i gniew w momentach porażki.

Emocje są nieodłącznym elementem ludzkiego doświadczenia i pełnią kluczową rolę w kierowaniu naszymi działaniami oraz formowaniu naszych relacji. Literatura dostarcza wielu przykładów, które ilustrują ten wpływ, pokazując, że radość, smutek, miłość, zazdrość i inne uczucia mogą całkowicie zmieniać nasze życie.

Jakie postawy wobec zła może przyjąć człowiek?

Jednym z przykładów jest Hamlet, bohater tragedii Williama Szekspira. Hamlet, dowiadując się o zdradzie i morderstwie swojego ojca, zmaga się z decyzją, jak odpowiedzieć na zło. Początkowo odczuwa ból i gniew, lecz z czasem jego postawa ewoluuje. Wybiera zemstę jako sposób walki ze złem, co prowadzi do tragicznych konsekwencji dla jego najbliższych i dla niego samego. Jego postawa ukazuje, jak zemsta może stać się narzędziem, które dodatkowo potęguje zło zamiast je zwalczać.

Innym podejściem do zła jest postawa biernego oporu, jaką reprezentuje bohater "Procesu" Franza Kafki, Józef K. Bohater staje wobec bezsensownych i niesprawiedliwych oskarżeń ze strony absurdalnej, bezosobowej machiny biurokratycznej. Józef K. próbuje walczyć o swoje prawo i godność, jednakże jego opór jest pasywny i desperacki, co ostatecznie kończy się jego przegraną. Kafka przez postać Józefa K. pokazuje, jak trudne może być stawianie skutecznego oporu wobec systemowego zła, które przerasta możliwości jednostki.

Również w literaturze polskiej możemy spotkać różne reakcje na zło. W noweli "Kamizelka" Bolesława Prusa mamy do czynienia z bohaterami, którzy zmagają się z codziennymi trudnościami i niesprawiedliwościami życia. Ich postawa, pełna wyrozumiałości i cichej empatii, ukazuje, że inną możliwą reakcją na zło jest po prostu dążenie do dobra w małych, codziennych gestach.

Przykładem postawy konfrontacyjnej wobec zła jest natomiast postać Antka Boryny z "Chłopów" Władysława Reymonta. Antek często staje w konflikcie z niesprawiedliwością i zacofaniem w swojej wsi. Postanawia walczyć o swoje prawa i lepsze życie, nawet kosztem konfliktów z innymi mieszkańcami i własnym ojcem. Jego postawa pokazuje, że walka ze złem wymaga odwagi i determinacji, choć może prowadzić do osobistego cierpienia.

Z kolei w "Dżumie" Alberta Camusa bohaterowie, z doktorem Bernardem Rieux na czele, ukazują postawę aktywnej walki ze złem. Epidemia dżumy nawiedza miasto Oran, a Rieux i jego przyjaciele stają do walki z chorobą, mimo że wiedzą o ogromie zła, z którym muszą się zmierzyć. Ich postawa jest pełna solidarności, odpowiedzialności i poświęcenia dla innych, co pokazuje, że człowiek może przyjąć szlachetną, altruistyczną postawę wobec zła.

Każda z tych postaci ilustruje inne podejście do problemu zła. Od zemsty, przez bierny opór, cichą empatię, aktywną walkę, po codzienne dążenie do dobra - wszystkie te postawy są świadectwem złożoności ludzkiej natury i różnorodności moralnych wyborów, przed którymi stajemy w obliczu zła.