Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka? Odwołanie do Przedwiośnia, Innego świata i innej lektury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: przedwczoraj o 16:17

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.01.2026 o 10:13

Relacje interpersonalne odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu osobowości i postaw człowieka. W literaturze polskiej temat ten pojawia się często, ukazując złożoność i wielowymiarowość relacji międzyludzkich. Powieści takie jak "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, "Inny świat" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego oraz "Lalka" Bolesława Prusa doskonale ilustrują, jak kontakty z innymi ludźmi mogą wpływać na rozwój jednostki.

W "Przedwiośniu" Stefana Żeromskiego głównym bohaterem jest Cezary Baryka, młody Polak, który wraca do ojczyzny po latach spędzonych w Rosji. Jednym z najbardziej kluczowych wpływów na jego życie jest relacja z Szymonem Gajowcem, urzędnikiem poważnie angażującym się w sprawy kraju. Gajowiec reprezentuje ideały pracy organicznej i stopniowego reformowania społeczeństwa. Jego podejście do problemów Polski kontrastuje z radykalizmem Baryki. Dzięki rozmowom i kontaktom z Gajowcem, Cezary zaczyna dostrzegać inne perspektywy i zyskuje bardziej złożony obraz rzeczywistości politycznej. Relacja z Gajowcem stymuluje Cezarego do refleksji nad własnymi przekonaniami i poszukiwania swojej drogi w świecie pełnym sprzeczności.

Inna ważna relacja Cezarego dotyczy jego związku z Laurą Kościeniecką. Miłość do Laury jest źródłem emocjonalnych burz, które wpływają na decyzje Cezarego i kształtują jego postawę wobec życiowych wyborów. Ta relacja ukazuje, jak silne emocje mogą zdominować rozsądek i skłonić jednostkę do działań impulsywnych, nie zawsze przemyślanych. Miłość staje się dla Cezarego zarówno siłą pociągającą w górę, jak i destrukcyjną, prowadzącą do rozczarowań i bólu.

W "Innym świecie" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, który stanowi dramatyczne świadectwo życia w sowieckim łagrze, relacje międzyludzkie przybierają inną formę - często są walką o przetrwanie. W obozowych warunkach, gdzie człowiek zostaje sprowadzony do najbardziej podstawowych odruchów, kontakty z innymi stają się kluczowe dla zachowania człowieczeństwa. Przykładem może być przyjaźń Grudzińskiego z Kostylewem, która daje obu więźniom namiastkę normalności i przypomina o wartościach wykraczających poza brutalną rzeczywistość obozu. Przyjaźń ta pokazuje, że w najbardziej ekstremalnych sytuacjach to właśnie bliskość drugiego człowieka może pomóc w zachowaniu godności i nadziei na lepsze jutro.

Relacje między więźniami oraz ich oprawcami są też nauką o ludzkiej naturze i o tym, jak potrafi się ona zmieniać pod wpływem skrajnych warunków. Herling-Grudziński pokazuje, że relacje te mogą być nie tylko źródłem upadku, ale też budować niesamowitą odporność i wolę przetrwania.

Z kolei w "Lalce" Bolesława Prusa obserwujemy relacje, które wpływają na życie Stanisława Wokulskiego. Jego skomplikowana relacja z Izabelą Łęcką wpływa na wszystkie aspekty jego życia – zarówno osobiste, jak i zawodowe. Wokulski, zakochany w Izabeli, dąży do zyskania jej miłości, często kosztem własnych marzeń i ambicji. Jest gotów poświęcić niemal wszystko, by zdobyć jej względy. Ta relacja kształtuje Wokulskiego, prowadząc do jego wewnętrznej przemiany i ostatecznego rozczarowania, gdy jego idealistyczna wizja Izabeli zderza się z rzeczywistością.

Równie istotne są relacje Wokulskiego z innymi postaciami, takimi jak Ignacy Rzecki czy doktor Szuman. Te więzy przyjaźni i wzajemnego zrozumienia nadają jego życiu sens i kierunek, oferując kontrast do relacji z Izabelą. Przyjaźnie te uczą go również akceptacji własnych słabości i pozwalają na refleksję nad znaczeniem lojalności i wsparcia.

Podsumowując, literatura stanowi doskonałe źródło refleksji nad wpływem relacji międzyludzkich na rozwój osobowości jednostki. Zarówno w "Przedwiośniu", "Innym świecie", jak i "Lalce", widzimy, że kontakty z innymi ludźmi potrafią kierować życiem bohaterów, zmieniać ich perspektywy i ukształtować ich światopogląd. Te literackie przykłady pokazują, że relacje te są nieodłącznym elementem życia, które potrafią inspirować, ale też niszczyć, ucząc jednocześnie o złożoności ludzkiej natury i sile więzi, które łączą nas z innymi.