Przesłanie i problematyka w utworze "Dżuma"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 27.09.2025 o 12:34

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.09.2025 o 14:06

Albert Camus, pisarz i filozof, zdobył w 1957 roku Nagrodę Nobla za całokształt twórczości, co podkreśla ogromne znaczenie jego literackiego dorobku. Jednym z najbardziej znanych dzieł Camusa jest powieść "Dżuma", która ukazała się w 1947 roku. Utwór ten jest nie tylko realistycznym opisem epidemii, ale również bogatą alegorią niosącą głębokie przesłanie i odnoszącą się do współczesnych Camusowi wydarzeń historycznych oraz filozoficznych idei. Powieść umiejscowiona jest w Oranie, mieście zamieszkałym przez ludzi zamożnych, dla których codzienność to rutynowe obowiązki i przyjemności.

W Oranie, codzienność bohaterów zostaje brutalnie zakłócona przez pojawienie się dżumy. Pierwszym symptomem nadchodzącej katastrofy są martwe szczury, które zaczynają masowo pojawiać się na ulicach. Pojawienie się zarazy wywołuje chaos i histerię w pacjentach doktora Rieux, mieszkańcach miasta i radzie miejskiej. Początkowo ludzie nie chcą uwierzyć w nadchodzącą katastrofę, licząc na to, że problem szybko zniknie. Jednak rzeczywistość okazuje się brutalna, a liczba ofiar rośnie.

W miarę jak dżuma opanowuje Oran, miasto zostaje odcięte od świata, co powoduje izolację jego mieszkańców. Kluczową postacią w powieści jest doktor Rieux, który staje na pierwszej linii frontu walki z chorobą. Współpracuje z nim Tarrou, spokojna i stonowana postać, która mocno przekonuje Ramberta do pozostania w mieście i walki z zarazą. Rambert, początkowo zdeterminowany, by opuścić Oran, zmienia swoje plany i decyduje się na pozostanie, zrozumiawszy, że nie może uciec przed odpowiedzialnością.

Centralnym momentem jest śmierć bliskiej osoby doktora Rieux, co podkreśla dramatyzm sytuacji i wpływa na emocjonalną głębię utworu. Na koniec epidemia ustępuje, a miasto powoli wraca do normalności. Ostatecznie Oran otwiera swoje bramy, a martwe szczury znikają z ulic.

"Dżuma" jest powieścią z wielu względów alegoryczną. Symbolika dżumy jest wielowarstwowa – może być interpretowana jako metafora II wojny światowej, okupacji hitlerowskiej czy uosobienie wszelkiego zła, które zagraża ludzkości. Jest to również nawiązanie do absurdu, jednej z kluczowych idei w filozofii Camusa, oraz koncepcji solidarności międzyludzkiej i oporu przeciwko złu.

Walka z dżumą to alegoria walki z okupacją hitlerowską. Oran staje się symbolem zdominowanej Francji, a mieszkańcy przypominają ludzi, którzy musieli żyć pod niemiecką okupacją. Mieszkańcy miasta, zwłaszcza doktor Rieux, symbolizują członków ruchu oporu, którzy aktywnie walczą z najeźdźcą. Cavaignac, przewodniczący rady miejskiej, symbolizuje rząd Vichy – uległy, wahający się i często niezdecydowany wobec zagrożenia. Cierpienie, głód i strach ludzi przypomina codzienne życie w obozach koncentracyjnych.

Camus, w czasie pisania "Dżumy", wiedział niewiele na temat obozów zagłady. Jednak przesłanie powieści jest uniwersalne – zło przyjmuje różne formy i nie ogranicza się tylko do jednej interpretacji. Postacie z utworu, takie jak doktor Rieux czy Grand, reprezentują archetypy bohaterów, którzy podejmują walkę mimo trudności i ryzyka.

Utwór Camusa jest również głęboko zakorzeniony w filozofii egzystencjalizmu. Dżuma symbolizuje wszelkie cierpienie i zło, które dręczą ludzi. Camus ukazuje bezsilność człowieka wobec zła i zmusza bohaterów do definiowania swojego życia pośród chaosu. Doktor Rieux doskonale uosabia postawę absurdalną, polegającą na stawaniu czoła złu bez względu na brak pewności ostatecznego zwycięstwa.

W kontekście filozoficznym, dżuma przypomina machinę wojenną, a przedstawiciele ruchu oporu to doktorzy Rieux, Tarrou i inni, którzy walczą z nią codziennie. Ich determinacja, odwaga i bezinteresowność stają się światłem nadziei, nawet gdy sytuacja wydaje się beznadziejna. Solidarność i wspólna walka przeciwko złu stanowią kluczowe przesłanie powieści. Camus wyraża głęboki podziw dla ludzkiej siły i wiary w możliwość zbudowania lepszego świata, mimo niesprzyjających okoliczności.

W "Dżumie" wartości takie jak odwaga, solidarność i poświęcenie są centralne. Bohaterowie powieści, mimo absurdalnego świata, w którym przyszło im żyć, podejmują walkę z dżumą, pokazując, że nawet w najtrudniejszych momentach można zachować człowieczeństwo. Wiara w sens walki z absurdalnym złem oraz możliwość zmiany rzeczywistości na lepsze stanowią jądro przesłania Camusa.

"Dżuma" Alberta Camusa jest utworem o wielowarstwowym przesłaniu. Stanowi ona metaforę II wojny światowej, alegorię zła ogólnie rozumianego oraz ilustrację filozofii absurdu i Camusowskiej etyki. Powieść ukazuje trudności, przed którymi staje człowiek, oraz wartości, które nadają sens jego działaniom, nawet w obliczu nieuchronnego cierpienia. Postawy bohaterów, ich odwaga i determinacja, wyznaczają ścieżki do budowania lepszego świata, mimo otaczającego chaosu. Wartością "Dżumy" jest jej uniwersalność – przesłanie, które niesie, pozostaje aktualne również w dzisiejszych czasach, przeszczepiając nadzieję i wiarę w ludzką solidarność i odwagę. Przesłanie powieści Camusa jest niezmiernie ważne w kontekście współczesnych wyzwań i stanowi wartościowy punkt odniesienia dla dzisiejszego czytelnika.