Czym dla człowieka jest władza?

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 2.12.2025 o 19:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.11.2025 o 10:49

William Shakespeare w swoim dramacie „Makbet” przedstawia wieloaspektowe zagadnienie władzy, jej natury oraz wpływu na człowieka. Postaci i wydarzenia przedstawione w tej tragedii pozwalają na głęboką refleksję nad tym, co oznacza być władcą i jakie są tego konsekwencje. Aby w pełni zrozumieć problematykę władzy, warto również odnieść się do innych literackich dzieł oraz kontekstów historycznych, które zestawią różne podejścia do władzy i jej owoców.

Na samym początku dramatu, Makbet jest lojalnym sługą króla Dunkana, odważnym wojownikiem i cieszy się pewnym uznaniem. Władza w tym kontekście jawi się jako struktura oparta na lojalności, waleczności i porządku, gdzie król Dunkan uosabia sprawiedliwość i uczciwość. Jednakże już w pierwszej scenie dramatu, poprzez spotkanie z wiedźmami, władza zaczyna być postrzegana jako coś mrocznego, intrygującego i pełnego obietnic. Przepowiednia wiedźm, że Makbet zostanie królem, stanowi ziarno niepokoju, które z czasem kiełkuje w ambicję i żądzę władzy.

Makbet, pod wpływem żony i własnych pragnień, decyduje się na zbrodnię, zabijając króla Dunkana, aby objąć tron. Tutaj widzimy władcę jako symbol ambicji, ale także zepsucia i moralnego upadku. Makbet nie jest w stanie zapanować nad konsekwencjami swoich czynów. Władza, która pierwotnie wydaje się nagrodą i spełnieniem marzeń, staje się dla niego ciężarem i źródłem paranoi. W rezultacie, władza jest przedstawiona jako pułapka, która pochłania i niszczy.

Shakespeare zestawia tu dwa różne podejścia do władzy: władza jako odpowiedzialność i służba, w ujęciu króla Dunkana oraz władza jako ambicja i przemoc, w ujęciu Makbeta. Rolę kluczową odgrywa w tym kontekście Lady Makbet, która uosabia bezkrytyczną żądzę władzy i jest gotowa na każde poświęcenie dla osiągnięcia celu. Przeżywa ona jednak wewnętrzny konflikt, co prowadzi ją do szaleństwa i samobójstwa.

Aby lepiej zrozumieć problem władzy, można również odwołać się do „Antygony” Sofoklesa. Król Kreon jest przedstawiony jako władca, który za wszelką cenę stara się utrzymać porządek i autorytet, jednak jego despotyzm prowadzi do tragicznych konsekwencji. Kreon, podobnie jak Makbet, zatraca swoje człowieczeństwo i traci bliskich w wyniku własnych decyzji, pokazując, że władza absolutna alienuje człowieka od innych i od samego siebie.

Trzecim kontekstem może być historia Machaivelle’a. W jego najsłynniejszym dziele „Książę”, Machiavelli analizuje naturę władzy i zasady rządzenia, często akcentując pragmatyzm i skuteczność nad moralnością. Makbet, będąc personifikacją radykalnego zastosowania tych zasad, przełamuje wszelkie normy etyczne w dążeniu do celu. Ale wynik jest dla niego katastrofalny – zamiast stabilności i bezpieczeństwa, zyskuje chaos i zgubę.

W konkluzji, dramat „Makbet” Szekspira w połączeniu z innymi literackimi oraz historycznymi źródłami, takimi jak „Antygona” Sofoklesa i „Książę” Machiavellego, służy jako bogaty materiał do analizowania natury władzy. Władca, w tych kontekstach, jest kimś, kto na skutek własnych decyzji mierzy się z nieuniknionymi moralnymi dylematami oraz konsekwencjami. Władza może być błogosławieństwem tylko wtedy, kiedy jest sprawowana z uczciwością i odpowiedzialnością. W przeciwnym razie, prowadzi do upadku i zniszczenia, zarówno jednostki, jak i otaczającego ją świata.