Rodion Raskolnikow- bohater na wskroś oryginalny „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.01.2024 o 14:02

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.01.2024 o 13:19

Rodion Raskolnikow, centralna postać "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego, uchodzi za jednego z najbardziej skomplikowanych i oryginalnych bohaterów literackich w historii. Jego sylwetka jest produktem epoki, w której przyszedł mu żyć, lecz w dużej mierze przekracza granice ówczesnych ram myślowych, stając się postacią uniwersalną. Nie sposób nie zauważyć bogactwa i różnorodności cech charakterystycznych dla różnych epok, co czyni go bohaterem jednocześnie bardzo romantycznym i pozytywistycznym.

Podstawę realiów, w których funkcjonuje Raskolnikow, stanowi epoka pozytywizmu z jej wiarą w naukę, postęp i "pracę organiczną". Dostojewski ogrywa ten temat, wprowadzając wewnętrzny konflikt bohatera między chęcią poprawy sytuacji społecznej a sprzeciwem wobec utartych metod realizacji tych zmian. Raskolnikow, ambitny student prawa, marzy o wielkich czynach, które odmienią świat, lecz widzi niewydajność społecznych konwencji i mechanizmów.

W swojej samotności i indywidualizmie, Raskolnikow przypomina postaci romantyczne, niezgodne z obowiązującymi normami i konwenansami, lecz wyróżnia go jedno – nie działa on na rzecz wyższych wartości w jakimś ideowym czy uczuciowym sensie. Raskolnikow kieruje się bowiem pobudkami materialnymi i filozoficznymi - chce udowodnić swoją teorię o "ludziach nadzwyczajnych", którzy mają prawo przejść ponad prawem i moralnością, dopuszczając się morderstwa.

Raskolnikow jest antytezą tradycyjnie postrzeganych bohaterów literackich. "Biali" bohaterowie – to ci, którzy swoją postawą i działaniami zdobywali szacunek czytelników i pełnili rolę edukatorów. "Czarni" zaś reprezentowali zło i służyli jako moralna przestroga. Raskolnikow jest inny. Jego zbrodnia, popełniona w imię teorii nadczłowieka, jest zarazem próbą siły, jak i krzykiem wobec ograniczeń nakładanych na człowieka przez rzeczywistość.

Jednak zbrodnia nie przynosi oczekiwanej wolności czy potwierdzenia jego tezy, lecz pogrążenie w kryzysie sumienia. To właśnie proces wewnętrzny, jaki podąża za popełnieniem aktu zbrodni, domaga się głębokiej analizy. Dostojewski przedstawia drogę bohatera od potępienia do pokuty, główną rolę w czym odgrywa Sonia Marmieładowa – kobieta, która mimo trudnych życiowych wyborów, zachowuje czystość ducha i jest w stanie prowadzić Raskolnikowa ku odkupieniu.

Nie sposób nie dostrzec wpływu Raskolnikowa na literaturę oraz podejście do badania psychiki bohaterów. Jemu w dużej mierze zawdzięczamy rozwój nowoczesnego bohatera literackiego oraz powstanie gatunku powieści psychologicznej. "Zbrodnia i kara" wyprzedza swoją epokę, ukazując głębokie, a niekiedy mroczne zakamarki ludzkiej osobowości.

Raskolnikow to bohater, który zmusza do myślenia. Jego postawa, wybory oraz ich konsekwencje są nie tylko przedmiotem literackiej analizy, ale i punktem wyjścia do indywidualnej refleksji nad tym, jakie wartości powinniśmy wyznawać i jak powinniśmy je realizować w naszym własnym życiu. Jego oryginalność jako bohatera literackiego i wpływ, jaki wywarł na odbiorców, przekroczyły ramy epoki i wciąż inspirują do zgłębiania nie tylko literatury, ale i nas samych.