Bóg w liryce Sępa-Szarzyńskiego, Kochanowskiego oraz Naborowskiego.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.01.2024 o 15:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 28.01.2024 o 15:35

Bóg, będący centralnym punktem odniesienia w każdej kulturze, pełni kluczową rolę w sposób, w jaki ludzie interpretują swoje życie i otaczającą ich rzeczywistość. W literaturze polskiego renesansu i baroku motyw Boga jest niezwykle silny i wielowymiarowy, odzwierciedlający zmieniające się poglądy i doświadczenia zarówno indywidualne autorów, jak i zbiorowe doświadczenie epok.

Jan Kochanowski, będący czołowym przedstawicielem polskiego renesansu, w swojej twórczości ukazuje Boga jako Majestat, Stwórcę i architekta wszechrzeczy. W hymnie "Czego chcesz od nas Panie za twe hojne dary?" Bóg jest uwielbiany jako dawca wszelkich dobrodziejstw, których człowiek powinien być świadom i za które powinien dziękować. Poeta, wykorzystując apostrofę, zwraca się bezpośrednio do Boga, chwaląc Jego mądrość i dobroć. W kolejnych pieśniach Kochanowskiego motyw wiary jest dość jasny – człowiek powinien zaufać boskiej opatrzności i być wdzięcznym za otrzymywane dary. Śmierć córki poety w "Trenach" wprowadza moment zawahania i wątpliwości. Poeta zadaje pytania o sens istnienia i sprawiedliwość Bożą, lecz nawet w tych najciemniejszych chwilach Kochanowski ostatecznie przezwycięża swój ból i odnajduje ukojenie w religii, co znacząco obrazuje Psalm 130.

Przejście do baroku, którego reprezentantem jest Mikołaj Sęp-Szarzyński, przynosi znacznie bardziej skomplikowany i konfliktowy obraz Boga. W okresie tym zauważalny jest pesymizm i niepewność, co do ludzkiego losu i wszechmocnej roli Boga. W "Rytmach albo Wierszach Polskich" Sępa-Szarzyńskiego człowiek zostaje przedstawiony jako istota targana lękami, której nadrzędnym celem jest walka z szatanem i pokusami materialnego świata. Rozpacz i trwoga wynikają z niepewności czy człowiek może sprostać bożemu wyzwaniu i czy Bóg jest faktycznie troskliwym opiekunem, czy może okrutnym sędzią.

Daniel Naborowski, inny ważny przedstawiciel baroku, w swoim dziele "Marność" wątpi w wartość doczesnych dóbr. Jego poezja jest zdominowana przez przemijalność i ulotność ludzkiego życia oraz przez stałe poszukiwania równowagi między miłością do życia a świadomością obecności Boga, który wymaga od człowieka odpowiedzialności i skupienia na wartościach wiecznych.

Porównując trzech poetów, można zauważyć znaczące różnice. U Kochanowskiego widać oscylację między uczuciem ufności i momentami desperackiego zwątpienia, po śmierci córki, jednak pozostaje ona w ostatecznym rozrachunku stała i pełna podziwu dla boskiego porządku. Natomiast w twórczości Sępa-Szarzyńskiego oraz Naborowskiego, obraz Boga staje się bardziej wielowymiarowy i refleksyjny, często wpisujący się w barokowe poszukiwanie sensu w chaotycznym świecie.

Epoka, w której żyli i tworzyli poeci, jak również ich osobiste doświadczenia, miały fundamentalny wpływ na obraz Boga w ich poezji. Renesansowa ufność i optymizm Kochanowskiego zagłębia się we wzorach antycznych, podczas gdy barokowe wątpliwości Sępa-Szarzyńskiego i Naborowskiego odzwierciedlają symboliczną walkę między materia a duchem oraz przerażenie przed przemijaniem.

W świetle powyższych refleksji, można by rzec, że obraz Boga w literaturze zarówno stanowi odzwierciedlenie epoki i kultury, w której dzieła powstawały, jak i przepełniających twórców emocji oraz osobistych doświadczeń. Poznając ich twórczość, można zauważyć, jak poszczególni poeci na różne sposoby próbują sprostać uniwersalnym pytaniom o istnienie, naturę Boga i Jego rolę w życiu człowieka, czyniąc każde dzieło unikalnym świadectwem duchowego poszukiwania prawdy.