Być czy mieć? Czy dobra duchowe czy materialne czynią człowieka szczęśliwym? Odwołaj się do "Skąpca" i "Opowieści Wigilijnej"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.02.2024 o 17:28

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.02.2024 o 15:48

Kwestia źródła prawdziwego szczęścia nurtuje ludzkość od zarania dziejów. Czy jest to posiadanie materialne, czy może duchowe wartości? Sława, bogactwo, własność często wydają się celem samym w sobie, jednak czy mogą one dać trwałe poczucie spełnienia? Zastanówmy się, jak ta problematyka jest przedstawiona w literaturze, w szczególności w "Skąpcu" Moliera oraz "Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa, odnosząc się do wybranego kontekstu zadania domowego: "Być czy mieć? Czy dobra duchowe czy materialne czynią człowieka szczęśliwym?".

"Skąpiec" Moliera przedstawia postać Harpagona, człowieka niezwykle bogatego, lecz równocześnie ogarniętego chorobliwą chciwością. Jego życie podporządkowane jest jednemu celowi – gromadzeniu majątku. Harpagon w swoim skąpstwie odcina się od ludzkich emocji, relacji, nie ceni więzi rodzinnych i międzyludzkich, przez co nie cieszy się ani miłością, ani szacunkiem. Nie ma bliskich przyjaciół, rodzinne relacje ulegają zniszczeniu. Jego dzieci – Kleant i Eliza – pragną uciec od ojca, aby uwolnić się od jego władzy i żyć na własnych zasadach. Harpagon, wiecznie podejrzliwy i zawistny, nieznający miłosierdzia, jest postacią tragiczną, gdyż jego majątek, będący źródłem jego dążeń, nie przynosi mu żadnego szczęścia.

"Opowieść wigilijna" ukazuje podobną tematykę, ale z odmienną puentą. Scrooge, chciwy i zgorzkniały starzec, również jest więźniem swojego bogactwa. Jego życie to pasmo samotnych dni i chłodnych, bezdusznych nocnych wieczorów. Scrooge już na początku opowieści Dickensa wygląda na człowieka nieszczęśliwego, gniewnego i niezdolnego do okazania ciepła nawet wobec swojego siostrzeńca czy udręczonego pracownika. Jest to obraz jaskrawy – człowiek skazany na samotność przez swoje własne wybory, życie ograniczone do akumulacji majątku, które nie przynosi głębi doznań emocjonalnych, nie pozwalające na żadne inne odczucie niż niepokój o stan swoich finansów.

Przebieg opowieści jednak pokazuje, w jaki sposób Scrooge zmienia się dzięki tajemniczej podróży, którą odbywa pod wpływem duchów. Odkrywa wtedy, jak wielką radość może przynieść dawanie - nie tylko w formie materialnych prezentów, ale przede wszystkim przez ofiarowanie siebie, swojego czasu, zainteresowania innymi. Poruszony wspomnieniami i obrazem swojego smutnego życia, postanawia zmienić się. Jego przemiana jest doskonałym przykładem na to, że szczęście nie płynie z bogactwa materialnego, a z bogactwa duchowego, z miłości, zrozumienia i opieki nad innymi.

Analizując obie postacie, można dostrzec jasny kontrast między nimi. Harpagon nie ulega zmianie, uosabia pustkę istnienia zdominowanego przez "mieć", niezależnie od kosztów. Scrooge natomiast przechodzi głęboką metamorfozę, odkrywając, że "być" – mieć emocjonalne powiązania, poczucie wspólnoty, empatię i miłość – jest źródłem prawdziwego szczęścia. Dzieła Moliera i Dickensa zgodnie wskazują, iż to, co niematerialne, co wiąże się z naszym wnętrzem, to, co buduje nas jako ludzi, jest tym, co zapewnia satysfakcję. Możemy posiadać świat, lecz bez zdolności do ofiarnego dawania, bez możliwości dzielenia się z innymi i budowania wspólnoty, nasze życie pozostanie puste i niespełnione.

W konkluzji, oba utwory literackie stanowią argument na rzecz przewagi dóbr duchowych nad materialnymi w kontekście osiągania szczęścia. Bogactwo materialne w obu historiach okazuje się więzieniem dla Harpagona i Scrooge'a, a rzeczywiste poczucie spełnienia pojawia się dopiero wtedy, kiedy druga z tych postaci odnajduje wartość w rzeczach niematerialnych – w miłości, rodzinnym cieple, empatii i hojności. To one są filarami prawdziwie szczęśliwego życia.