Wzorce osobowe występujące w średniowieczu- charakterystyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.02.2024 o 18:34

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 9.02.2024 o 8:13

Średniowiecze było okresem, który miał kolosalny wpływ na kształtowanie wzorców osobowych. Dominacja teocentryzmu, czyli przekonania, że Bóg jest centralnym punktem wszelkiego istnienia i myślenia, miała bezpośredni wpływ na to, jak postrzegano ideały ludzkie działania i charakteru. W epoce tej burzliwości, przemian, z krzewieniem chrześcijaństwa i rozwojem scholastyki, wyłoniły się wyraźne wzorce osobowe: rycerza, świętego, kochanka oraz władcy.

Wzorzec rycerza był kształtowany przez literaturę epicką, która gloryfikowała bohaterstwo, odwagę i wartości rycerskie. Obraz idealnego rycerza, który poświęca się dla swojego pana i dla ojczyzny, doskonale obrazuje postać Rolanda z "Pieśni o Rolandzie". Duma, odwaga, poświęcenie – to te cechy charakteryzowały protagoniste tego epickiego dzieła. Roland był wzorem lojalności wobec Karola Wielkiego, jako przykładzie pobożnego rycerza, gotowego oddać życie za swego pana i Boga. Stawiał wojownicze cnoty i przyjaźń ponad własne życie. Kontrastująca postać Ganelona, który zdradził dla własnych korzyści, rzuca jeszcze więcej światła na cnoty rycerskie Rolanda i na znaczenie wierności.

Wzorzec świętego lub ascety był kształtowany przez hagiografię, gatunek literacki prezentujący życie świętych jako wzór do naśladowania. "Legenda o świętym Aleksym" opisuje życie mężczyzny, który zrezygnował z dóbr ziemskich i poświęcił życie na modlitwie i pokucie. Aleksego charakteryzowało wyrzeczenie, ubóstwo i cierpienie jako droga do świętości. Jego życie i śmierć były interpretowane jako wyraz największej miłości do Boga i ludzi. Cuda i kult relikwii, które pojawiły się po jego śmierci, pokazują, że świętość Aleksa była doceniana i inspirowała wiernych po jego odejściu.

"Wzorzec kochanka" wyłania się z dzieła "Dzieje Tristana i Izoldy", gdzie przesłanie jest niezwykle złożone. Miłość romansowa stanęła tu w sprzeczności z obowiązkami feudalnymi, ukazując uczucie silniejsze od wszystkich społecznych ograniczeń. Opis relacji bohaterów, ich próby i trudności pokazuje potęgę romantycznego uczucia, które wyrywa się nawet ponad śmierć, ponieważ historia Tristana i Izoldy kończy się dla nich obu tragicznie, jednak ich miłość przetrwała.

Wzorzec władcy znajdujemy w "Kronikach" Galla Anonima, gdzie Bolesław Krzywousty jest przedstawiony jako przykład mądrości, odwagi i sprawiedliwości. Jego cechy cieszyły się podziwem jako władca umiejętnie łączący rolę obrońcy wiary i państwa. Analiza działań Bolesława pozwala zobaczyć, że konsekwentnie wcielał w życie cnoty władcy idealnego w ówczesnej Europie.

Każdy z tych wzorców oddziaływał na średniowiecznych ludzi, wyznaczając godne naśladowania ścieżki życia. Rycerz był symbolem męstwa, święty ascetycznej drogi do świętości, kochanek – siły miłości, a władca ideałem przywództwa. Kościół odegrał zasadniczą rolę w kształtowaniu moralności i światopoglądu epoki, a osobiste wybory odbijały się w wymiarze wiecznym.

Analizując postacie na przestrzeni opisów literackich, należy zauważyć jak istotne były aspekty symboliczne – strój Rolanda, uroda, czy relikwie Aleksego stanowiły ważne elementy charakterystyki. Śmierć każdego z bohaterów, traktowana jako kluczowy moment, potwierdzała właściwość ich wyborów życiowych.

Podsumowując, średniowieczne wzorce osobowe to bogata mozaika charakterów, które miały wpływ zarówno na ziemskie, jak i niebiańskie aspekty życia jednostek, kształtując moralność i etykę zachowań, które do dziś są obecne w kulturze europejskiej.