Samotność bohatera w literaturze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.02.2024 o 12:34

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.02.2024 o 20:06

Samotność jest stanem, który dotyka wielu ludzi na różnych etapach życia. W literaturze często jest to motyw przewodni, który pozwala na głębsze zgłębienie psychiki i motywów działania bohatera. Niezależnie od epoki literackiej czy gatunku, odosobnienie to uniwersalne doświadczenie, a postawy bohaterów literackich wobec samotności pozwalają czytelnikom na identyfikację i refleksję nad własnym życiem.

Przykładem bohatera literackiego, który zmaga się z samotnością, jest Józef K. z powieści Franza Kafki "Proces". K. jest bankierem, który pewnego dnia budzi się i odnajduje się w sytuacji, w której jest oskarżony o nieustalone przestępstwo. Izolacja Józefa K. pogłębia się w miarę rozwoju fabuły - w przeciwieństwie do początkowego zaangażowania w sprawy społeczne i towarzyskie, stopniowo zostaje odizolowany od reszty społeczeństwa, a jego życie staje się serią niezrozumiałych i absurdalnych spotkań z systemem sądowym. Kafkowska samotność K. ma wymiar egzystencjalny, z jednej strony wynika z niezrozumienia świata i braku wpływu na swój los, z drugiej – ze stopniowej utraty wsparcia ze strony innych ludzi, co prowadzi do coraz większego poczucia wyobcowania.

W powieści "Lalka" Bolesława Prusa, samotność przedstawiona jest poprzez postać Stanisława Wokulskiego. Jego życie charakteryzuje się nieustannym poszukiwaniem miłości i akceptacji, zarówno społecznej, jak i osobistej. Wokulski zakochuje się w Izabeli Łęckiej, która należy do wyższych sfer, niedostępnych dla przedsiębiorcy o skromnym pochodzeniu. Samotność bohatera jest widoczna w jego ciągłym dążeniu do przekroczenia bariery społecznej, co jednak kończy się jego osobistą tragedią. Wokulski, mimo ogromnego wysiłku włożonego w zyskanie uznania i miłości, ostatecznie zostaje porzucony i odpływa na własne życzenie statkiem daleko w świat, co można odczytywać jako próbę ucieczki od odrzucenia i samotności, które stały się jego udziałem.

Z kolei w twórczości romantycznej, szczególnie w "Dziadach" część III Adama Mickiewicza, pojawia się postać Gustawa-Konrada, który doświadcza samotności zarówno na poziomie osobistym, jak i narodowym. Po widowiskowym przebudzeniu świadomości narodowej, chciałby on doprowadzić do zjednoczenia ziem polskich i odzyskania niepodległości, jednak spotyka się z brakiem wsparcia ze strony rodaków. Samotność jest dla niego nie tylko problemem osobistym, ale staje się też metaforą stanu narodu pod zaborami.

W literaturze światowej również nie brakuje przykładów bohaterów, którzy mierzą się z samotnością. Na przykład Jay Gatsby z "Wielkiego Gatsby'ego" Francisa Scotta Fitzgeralda, pomimo otaczającego go bogactwa i licznych imprez, jest w gruncie rzeczy głęboko samotną postacią. Jego obsesja na punkcie Daisymm Buchanann jest przejawem poszukiwania autentycznego uczucia i bliskości, której ostatecznie nie udaje mu się osiągnąć.

Samotność bohaterów literackich wydaje się więc mieć wiele twarzy — od odczuwanego braku zrozumienia przez społeczeństwo po osobiste tragedie i nieosiągalne miłości. Niejednokrotnie wiodą oni przegrane walki, próbują przekroczyć granice narzucone przez otoczenie lub własną psychikę. Ich doświadczenia, choć różnorodne, zawsze pozwalają czytelnikowi na głębsze zastanowienie się nad własnymi postawami i być może zrozumienie własnych uczuć samotności.