Ocena zasadności krytyki szkoły w "Ferdydurke" na podstawie własnych doświadczeń oraz analizy tekstu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.09.2024 o 20:49

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 18.09.2024 o 18:12

W powieści „Ferdydurke” autorstwa Witolda Gombrowicza, szkoła jest przedstawiona jako instytucja pełna absurdów i sprzeczności. Ta krytyka demaskuje mechanizmy rządzące systemem edukacyjnym i wpływające na umysłowość młodych ludzi. Aby ocenić zasadność tej krytyki, warto przyjrzeć się, jakie elementy szkoły przedstawione przez Gombrowicza można odnaleźć we współczesnym systemie edukacyjnym oraz w osobistych doświadczeniach ucznia polskiej szkoły średniej.

Jednym z najważniejszych aspektów krytyki szkoły w „Ferdydurke” jest traktowanie ucznia jako obiektu, a nie podmiotu. Gombrowicz pokazuje, jak szkoła, zamiast kształtować indywidualność i kreatywność, dąży do uniformizacji oraz narzucenia gotowych schematów myślenia. Uczniowie są zmuszani do przyjmowania określonych ról i zachowań, co ogranicza ich możliwości twórczego myślenia. W moich osobistych doświadczeniach zauważam pewne analogie do przedstawionej sytuacji. Program nauczania w polskiej szkole średniej często ogranicza się do stricte określonego zestawu faktów i regułek, które uczniowie muszą przyswoić na pamięć. Ta forma nauczania nie tylko nie sprzyja rozwijaniu umiejętności krytycznego myślenia, ale również hamuje kreatywność, która jest niezbędna dla rozwoju intelektualnego i osobistego uczniów.

Gombrowicz krytykuje również rozbieżność między teorią a praktyką w edukacji. W „Ferdydurke” nauczyciele są przedstawieni jako osoby oderwane od rzeczywistości, które nauczają rzeczy zupełnie nieprzydatnych w codziennym życiu. Podobną sytuację możemy zaobserwować we współczesnym systemie edukacyjnym, gdzie uczniowie często uczą się teorii, która rzadko znajduje zastosowanie poza murami szkoły. Program nauczania bywa przeładowany informacjami, które w przyszłości mogą okazać się bezużyteczne, podczas gdy brakuje czasu na naukę umiejętności praktycznych, takich jak zarządzanie czasem, przedsiębiorczość czy rozwiązywanie problemów. W moich osobistych doświadczeniach mogę potwierdzić, że brakuje często miejsc na praktyczne zajęcia, które mogłyby lepiej przygotować uczniów do życia dorosłego.

Kolejnym elementem krytyki szkoły przez Gombrowicza jest hierarchiczność relacji między nauczycielem a uczniem oraz wynikająca z tego przemoc symboliczna. W „Ferdydurke”, nauczyciele, posiadając władzę, często wymuszają posłuszeństwo i podporządkowanie uczniów, co wykazuje tendencje autorytarne. We współczesnej szkole ta hierarchiczność również jest obecna. Relacja nauczyciel-uczeń bywa zdominowana przez autorytarne metody zarządzania klasą, co nie sprzyja bardziej partnerskiemu podejściu, opartego na dialogu i wzajemnym szacunku. Dopiero takie podejście mogłoby stworzyć bardziej autentyczny i angażujący proces nauczania.

Jednym z bardziej absurdalnych elementów przedstawionych przez Gombrowicza jest „upupianie” uczniów, czyli traktowanie ich jako nie do końca dorosłych, zdolnych do samodzielnego działania jednostek. Gombrowicz ukazuje, jak uczniowie są niedoceniani i sprowadzani do roli dzieci, którym nie można powierzyć odpowiedzialnych zadań. W polskiej szkole średniej również dostrzegam podobne zjawiska. Młodzież bywa traktowana z pobłażliwym dystansem, często ignorowane są ich potrzeby indywidualnego rozwoju i autonomii. Przykładowo, w wielu szkołach systematycznie patroluje się uczniowskie relacje i decyzje, ograniczając ich samodzielność, co prowadzi do tego, że uczniowie czują się obciążeni brakiem odpowiedniego wsparcia i zaufania ze strony dorosłych.

Jednakże, współczesna szkoła różni się znacznie od tej przedstawionej w „Ferdydurke”. System edukacyjny jest bardziej otwarty na zmiany, a nauczyciele coraz częściej świadomi są konieczności indywidualnego podejścia do uczniów. Nowoczesne metody nauczania, takie jak projekty grupowe, metoda problemowa czy nauka przez praktykę, stają się coraz bardziej popularne. Szkoła próbuje też odpowiedzieć na potrzeby rynku pracy oraz wpajać uczniom nowe umiejętności, takie jak programowanie czy zarządzanie projektami, które są niezbędne w dzisiejszym świecie. W moich doświadczeniach mogę zauważyć, że pomimo obecności tradycyjnych metod nauczania, coraz częściej dostrzega się także próby wprowadzania nowoczesnych metod, które mają na celu rozwijanie umiejętności praktycznych i społecznych.

Warto również wspomnieć o rosnącej roli psychologów szkolnych oraz porad pedagogicznych, które pomagają uczniom radzić sobie z różnymi problemami, zarówno szkolnymi, jak i osobistymi. Takie podejście znacznie różni się od przedstawionego w „Ferdydurke”, gdzie psychiczne i emocjonalne potrzeby uczniów są całkowicie ignorowane. W moich osobistych doświadczeniach mogę potwierdzić, że obecność specjalistów, takich jak psychologowie, znacząco wpływa na poprawę atmosfery w szkole oraz wsparcie emocjonalne dla uczniów, co stanowi duży krok naprzód w porównaniu do czasów opisanych przez Gombrowicza.

Podsumowując, krytyka szkoły przedstawiona przez Witolda Gombrowicza w „Ferdydurke” w pewnym stopniu odnosi się do rzeczywistych problemów istniejących w systemie edukacyjnym, zarówno w czasach autora, jak i współcześnie. Jednak warto zauważyć, że współczesna szkoła podejmuje również kroki w celu ulepszenia procesu edukacyjnego, dążąc do większej indywidualizacji oraz praktycznego przygotowania uczniów do życia dorosłego. Krytyka Gombrowicza pozostaje ważnym punktem odniesienia, który skłania do refleksji nad tym, w jaki sposób można jeszcze bardziej ulepszyć system edukacji, aby lepiej odpowiadał na potrzeby młodych ludzi. Refleksje Gombrowicza nadal stanowią ważny głos w dyskusji o edukacji, skłaniając do przemyśleń nad tym, jak nowoczesny system edukacji może rozwijać się, aby lepiej służyć uczniom i społeczeństwu.