Funkcje komizmu w kreowaniu świata przedstawionego.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 19.12.2024 o 20:04

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 11.04.2024 o 18:38

Komizm jest jednym z fundamentalnych elementów kultury, literatury i sztuki, pełniącym niezastąpioną rolę w budowaniu narracji oraz kreowaniu świata przedstawionego. Analizując dzieła takie jak „Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa, „Szewcy” Stanisława Ignacego Witkiewicza, „Zemstę” Aleksandra Fredry oraz satyry Ignacego Krasickiego, można zauważyć kompleksowe użycie komizmu do różnorodnych celów – od tworzenia lekkiej, przystępnej narracji, przez krytykę społeczną, po głębokie filozoficzne refleksje.

Bułhakow w „Mistrzu i Małgorzacie” wykorzystuje komizm na wielu płaszczyznach, przede wszystkim jako narzędzie krytyki społecznej oraz politycznej. Komizm sytuacyjny, językowy, a także charakterystyczne dla Bułhakowa groteskowe elementy, składają się na satyryczny obraz społeczeństwa sowieckiego, jego absurdów i biurokracji. Diabeł, będący jedną z głównych postaci, poprzez swoje działania i słowa, ujawnia fałsz oraz hipokryzję ludzi. W ten sposób Bułhakow wykorzystuje komizm nie tylko do rozrywki, ale też jako skuteczne narzędzie krytyki społecznej.

Zupełnie inne funkcje komizmu możemy dostrzec w „Szewcach” Witkiewicza. Tutaj komizm wynika przede wszystkim z absurdalnej fabuły i groteskowych postaci, czyniąc z dramatu nie tyle satyrę społeczną, co przestrzeń do eksperymentowania z formą i językiem. Dzięki temu Witkiewicz porusza kwestie egzystencjalne, zadając pytania o sens życia, sztuki i kultury. Komizm w „Szewcach” pełni więc funkcję filozoficzną, zmuszając widza do refleksji nad absurdem istnienia.

„Zemsta” Fredry, będąca klasyczną komedią z bogatym arsenałem środków komizmu – od sytuacyjnego, przez słowny, aż po charakterologiczny – ma na celu przede wszystkim rozbawienie widza. Jednocześnie nie można pominąć, iż Fredro przez komizm obnaża ludzkie słabości, naiwność i głupotę, proponując przy tym moralitet oparty na pogodzeniu i wybaczeniu. Dzieło, choć rozśmiesza, niesie za sobą uniwersalne przesłanie o potrzebie pojednania i zrozumienia między ludźmi.

Natomiast satyry Krasickiego, choć różnorodne, mają wspólny cel – krytykę wad społecznych za pomocą śmiechu i ironii. Autor wykorzystuje komizm językowy, sytuacyjny oraz charakterologiczny, aby w przystępny, często zabawny sposób, ale zawsze z głębokim morałem, wskazywać na niedoskonałości ludzkie i społeczne. Krasicki, wykorzystując komizm, tworzy dzieła o wiele bogatsze niż zwykłe satyryczne paszkwile – stają się one refleksją nad ludzką naturą i społeczeństwem.

Podsumowując, komizm w literaturze pełni różnorodne funkcje – od lekkiej rozrywki, poprzez krytykę społeczną, aż po przekazywanie głębokich prawd o ludziach i świecie, w którym żyją. Autorzy, stosując różne formy komizmu, nie tylko bawią, ale też wywołują refleksję, krytykując, edukując i pozwalając na innego rodzaju spojrzenie na otaczającą nas rzeczywistość. Wykorzystanie komizmu do przedstawienia poważnych tematów i problemów, zarówno tych uniwersalnych, jak i ściśle związanych z konkretnym kontekstem historycznym i kulturowym, ukazuje jego nieocenioną wartość w literaturze i sztuce. W oparciu o analizę „Mistrza i Małgorzaty”, „Szewców”, „Zemsty” i satyr Krasickiego, można stwierdzić, że komizm pełni znaczące role w kształtowaniu literackiego świata przedstawionego, będąc nieodłączną częścią dzieł literackich o różnorakich walorach i poziomie refleksji.