Stosunek do egzystencji w oparciu o lektury "Dżuma", "Tango" i "1984"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 4.02.2025 o 19:54

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 13.11.2023 o 12:22

W literaturze XX wieku często pojawia się motyw egzystencjalny, który odzwierciedla zmagania jednostki z otaczającym światem. Książki "Dżuma" Alberta Camusa, "Tango" Sławomira Mrożka oraz "1984" George’a Orwella są doskonałymi przykładami dzieł, które podejmują temat ludzkiej egzystencji z różnych perspektyw: heroizmu, buntu oraz totalitaryzmu.

W "Dżumie" Camusa kwestia egzystencji ukazana jest poprzez alegoryczną opowieść o zarazie, która nawiedza miasto Oran. Pisarz przemyca w ten sposób głębsze refleksje na temat ludzkiej kondycji oraz odpowiedzi człowieka na nieuchronność śmierci i niepewność życia. Główny bohater, doktor Rieux, reprezentuje postawę aktywnego działania wobec zagrożenia. Jego determinacja w walce z chorobą jest alegorią egzystencjalnego heroizmu – wybiera postawę walki mimo braku gwarancji zwycięstwa. Camus poprzez Rieuxa ukazuje, że prawdziwa wartość egzystencji leży w codziennej walce przeciw chaosowi i absurdom rzeczywistości.

Innym istotnym bohaterem jest Tarrou, przyjaciel doktora Rieuxa, który odrzuca bierną postawę i szuka sensu w solidarności z innymi ludźmi. Reprezentuje on ideę, że egzystencja znajduje swój sens w solidarności i aktach moralnej odwagi, które nie mają na celu przezwyciężenia śmierci, ale znalezienie wartości nawet w najcięższych warunkach.

Z kolei "Tango" Sławomira Mrożka przedstawia egzystencję przez pryzmat buntu młodego pokolenia wobec uporządkowanego, ale konformistycznego świata dorosłych. Bohater Artur pragnie przywrócić porządek w rodzinie, która utraciła wszelkie normy społeczne i moralne. Jego dążenie do nadania sensu egzystencji poprzez wprowadzenie ładu wskazuje na potrzebę ustanowienia własnych wartości w świecie, który preferuje chaos i relatywizm. Konflikt wewnętrzny Artura, jego zmagania z niemożliwością zaprowadzenia porządku, prowadzą do tragicznego finału, ukazując bezwzględność losu oraz ograniczenia jednostki w kreowaniu własnego przeznaczenia.

Mrożek w "Tangu" podkreśla, że egzystencja jest zawsze wystawiona na próbę, a człowiek, który próbuje narzucić jej sens siłą, może łatwo popaść w pułapkę własnych ambicji i iluzji. Tym samym przynosi refleksję nad tym, że poszukiwanie absolutu w relatywnym świecie jest skazane na porażkę, a istotą egzystencji może być zaakceptowanie paradoksalnej natury rzeczywistości.

"1984" George’a Orwella podejmuje temat egzystencji w kontekście totalitarnego systemu, który stara się całkowicie podporządkować jednostkę. Winston Smith, bohater powieści, to człowiek, który próbuje zachować resztki wolności i własnej tożsamości w świecie, w którym rządzący usiłują kontrolować myśli i zachowania obywateli. Egzystencja w "1984" jest dramatycznie ograniczona przez system, gdzie indywidualne myślenie jest uznawane za zbrodnię (tzw. "myślozbrodnia").

Orwell ukazuje, jak totalitaryzm niszczy ludzki duch i zdolność jednostki do buntu i samoświadomości. Postać Winstona jest emblematyczna dla egzystencjalnej walki o zachowanie resztek człowieczeństwa i wolnej woli. Jego klęska nie jest jednocześnie całkowitym przekreśleniem dążenia do prawdy, ale raczej ostrzeżeniem przed społeczeństwem, w którym jednostka traci możliwość wyboru i kształtowania własnego życia.

Podsumowując, trzy przedstawione utwory literackie oferują różnorodne spojrzenia na kwestię ludzkiej egzystencji w obliczu zagrożeń, bezsensu i opresji. W "Dżumie" bohaterowie odkrywają wartość życia mimo jego kruchości, "Tango" ukazuje walkę z chaosem i poszukiwanie własnych wartości, a "1984" ostrzega przed systemami, które odbierają ludziom możliwość świadomego życia. Każda z tych powieści skłania do refleksji nad sensem istnienia oraz koniecznością podejmowania wyborów nawet w najtrudniejszych okolicznościach.