Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka: „Zbrodnia i kara” oraz „Lalka”.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.10.2024 o 18:38

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 23.09.2024 o 16:27

Relacje międzyludzkie odgrywają niesamowicie ważną rolę w kształtowaniu osobowości oraz moralności jednostki. Są one nośnikami wartości, wzorców zachowań oraz wpływają na wewnętrzny rozwój człowieka. W literaturze znajdziemy wiele przykładów, które uwidaczniają, jak relacje z innymi osobami mogą przekształcać człowieka, jego postawy i działania. Doskonałymi dziełami, które eksplorują ten temat, są "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego oraz "Lalka" Bolesława Prusa.

W powieści "Zbrodnia i kara" relacje Rodiona Raskolnikowa, głównego bohatera, z innymi postaciami mają fundamentalne znaczenie dla jego rozwoju intelektualnego i moralnego. Na początku książki Raskolnikow jest osobą pełną ambicji, przekonany o swojej wyjątkowości i intelektualnej wyższości nad innymi. Jego teoria nadczłowieka, która zakłada, że niektóre jednostki mają prawo łamać prawo dla wyższych celów, prowadzi go do popełnienia morderstwa na Alonie Iwanownie.

Jednym z kluczowych punktów zwrotnych w życiu Raskolnikowa jest jego relacja z Sonią Marmieładową. Sonia, która sama jest postacią tragiczną i zmuszona do prostytucji, aby utrzymać swoją rodzinę, prezentuje kontrast do moralnej zagubienia Raskolnikowa. Jej wiara i pokora oraz zdolność do ofiarowania siebie dla innych wpływają na Raskolnikowa w sposób, który prowadzi go do duchowego przebudzenia. To właśnie jej wsparcie i miłość pomagają mu zrozumieć wagę jego przestępstwa, doprowadzając go ostatecznie do przyznania się do winy i podjęcia pokuty. Bez relacji z Sonią, Raskolnikow prawdopodobnie nigdy nie doświadczyłby tak głębokiej przemiany wewnętrznej.

Dalszą ilustracją wpływu relacji jest postać Swidrygajłowa, który także miał niemoralne skłonności i stanowi swoisty ciemniejszy lustrzany obraz Raskolnikowa. Jednakże, jego nihilistyczne podejście do życia i brak głębszych relacji prowadzą go ostatecznie do samobójstwa. Swidrygajłow nie doświadcza takiej przemiany jak Raskolnikow, częściowo z powodu braku znaczących relacji, które mogłyby go wyprowadzić z moralnego bagna.

W powieści Bolesława Prusa "Lalka" relacje głównego bohatera, Stanisława Wokulskiego, z innymi postaciami również kształtują jego osobowość i decydują o jego losach. Wokulski to człowiek, który, jak się zdaje, żyje w dwóch światach: idealistycznych marzeń oraz pragmatycznej rzeczywistości. Zdecydowanie największy wpływ na jego życie i decyzje ma jego nieszczęśliwa miłość do Izabeli Łęckiej.

Izabela jest osobą o zimnym i arystokratycznym usposobieniu, zafascynowaną własną pozycją społeczną i majątkiem. Choć Wokulski początkowo jest przekonany, że miłość do Izabeli nadaje jego życiu sens i cel, to relacja z nią prowadzi go do serii rozczarowań i konfrontacji z twardą rzeczywistością. Miłość do Izabeli napędza Wokulskiego do działania — zdobywa majątek, by móc zyskać jej szacunek i względy. Jednak jego dążenie do zaspokojenia ambicji związanej z Izabelą prowadzi do jego wewnętrznego rozdarcia i w końcu do rezygnacji z marzeń.

Kontrastem w relacjach Wokulskiego jest jego więź z Ignacym Rzeckim, jego dawnym przyjacielem i współpracownikiem. Rzecki, będący przedstawicielem starszego pokolenia i posiadaczem bardziej romantycznego, ale i realistycznego podejścia do życia, pełni rolę moralnego kompasu dla Wokulskiego. Wokulski ceni jego opinię i lojalność, jednak różnice w poglądach i ideologiach pokazują również przebieg transformacji zarówno w jednostce, jak i społeczeństwie.

W obu powieściach widzimy, jak różnorodne relacje wpływają na bohaterów, kształtując ich postawy, działania i w końcu życie. Relacje z osobami, które kierują się określonymi wartościami i zasadami moralnymi, mają potencjał do przekształcenia bohaterów, prowadząc ich do głębszego zrozumienia siebie i świata. Jednakże relacje toksyczne lub powierzchowne mogą prowadzić do degradacji moralnej i emocjonalnej.

Wnioskiem z analizy tych dwóch znakomitych utworów literackich jest to, że relacje z drugą osobą mają ogromne znaczenie w formowaniu charakteru i moralności człowieka. Przykłady z "Zbrodni i kary" oraz "Lalki" pokazują, jak różnorodnie mogą one wpływać na rozwój jednostki, zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Mogą prowadzić do duchowego odrodzenia, moralnej przemiany, ale również do rozczarowań i upadków. Wprowadzając nas w świat skomplikowanych relacji międzyludzkich, literatura daje nam cenną perspektywę na zrozumienie, jak ważne jest otaczanie się osobami, które mogą pomagać nam w stawaniu się lepszymi ludźmi.