Czy cel uświęca środki?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.11.2023 o 15:59

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 27.11.2023 o 8:09

Od wieków to powiedzenie bije dość mocno w naszej kulturze. Często słyszymy, że koniec justyfikuje środki i że dla osiągnięcia celu wolno stosować różnego rodzaju sposoby. Jednak czy faktycznie zgadzając się z tym stwierdzeniem, przechodzimy nad moralnością i etyką?

Podejście, które wysuwa tezę, że cel uświęca środki, ma swoje korzenie w klasycznym myśleniu głównie politologicznym. Wielu filozofów oraz historyków przekonuje, że w życiu publicznym, politycznym czy społecznym trzeba stosować nawet nieetyczne metody, jeśli ma to prowadzić do pozytywnych efektów w postaci np. pokoju, wolności czy dobrobytu. Tego typu argumentacja widoczna była chociażby wprzejętym przez wielu Przywódcy autorytarnych.

Wydaje się, że podejście takie jest niebezpieczne i prowadzi do wynaturzenia etyki. Przecież moralność to fundament, na którym oparte jest nasze społeczeństwo. Jeśli porzucimy etyczne zasady, to staniemy się narodem bezwzględnym i znieczulonym na cudze cierpienie. Celuje tutaj bowiem nie uświęca środki, ale raczej cel musi być realizowany przy zachowaniu etyki oraz zasad moralnych. Jeżeli cel miałby prowadzić do zniszczenia innych jednostek lub jakichkolwiek form krzywdy, to nasza praworządność i równowaga będą zakłócone.

Zgoda, że niekiedy trudno prowadzić działania zgodne z etyką, szczególnie wtedy gdy borykamy się z trudnymi, nieludzkimi warunkami. Jednak, niezależnie od tych trudności, nie możemy zapominać o naszych zasadach moralnych. Cel, który jest wynikiem nieetycznych działań, nie winien być czymś, czym dążymy. Osoby, dbające o etykę w swoich działaniach, zawsze będą przewyższać tych, którzy poddają je w wątpliwość.

Nieco inny punkt widzenia przybierzemy patrząc na to zagadnienie przez pryzmat naszego życia codziennego. Tutaj również możemy spotkać wiele przykładów, gdzie niekiedy stawiamy cel przed środkami. Chodzi tutaj przede wszystkim o rywalizację, jaką prowadzimy we współczesnym społeczeństwie. Niejednokrotnie zdarza się, że w dążeniu do osiągnięcia sukcesu, człowiek posuwa się do używania niezbyt uczciwych metod. Przekłamań, oszustw, manipulacji - wszystko to jest stosowane w celu osiągnięcia zamierzonego rezultatu. To jednak prowadzi do utraty wiarygodności oraz dyskredytuje całe nasze działania.

W podsumowaniu należy pogodzić się z faktem, że cel w niektórych przypadkach może rzeczywiście okazać się ważniejszy niż zachowanie etyki. Jednakże, ważne jest, aby zawsze pamiętać, jakie koszty ponosimy stosując nieetyczne środki. Czy naprawdę chcemy pogardzać zasadami moralnymi dla osiągnięcia jakiegoś celu? Na koniec warto zaznaczyć, że nie powinno być tak, że cel automatycznie uświęca środki, ale raczej środki winny być podejmowane tak aby być maksymalnie zgodne z naszą moralnością i etyką.

Tak więc, czy zgadzamy się ze stwierdzeniem, że cel uświęca środki? Niekoniecznie. Oczywiście, zawsze zależy to od kontekstu oraz okoliczności, jednakże dla dobra naszego społeczeństwa, powinniśmy kierować się zasadami etyki i moralności, ponieważ bez nich, osiągnięcie celu może stać się pustym i fałszywym zwycięstwem.