Postawy ludzkie wobec katastrofy na podstawie "Dżumy"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.01.2024 o 14:08

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 25.01.2024 o 12:48

Katastrofy w dziejach ludzkości, bez względu na ich źródło czy obszar występowania, zawsze stanowiły test dla ludzkiej psychiki, moralności i społeczeństwa. W szczególny sposób ukazują one nasze reakcje, zachowania i podejście do życia w obliczu śmiertelnego zagrożenia. Klasycznym przykładem literackim, gdzie analizie poddane są ludzkie postawy wobec katastrofy, jest dzieło Alberta Camusa pt. "Dżuma". W swoim utworze, autor obrazuje różne sposoby, w jakie ludzie mogą reagować na nieszczęścia i kryzysy, które ich spotykają.

"Dżuma" ukazuje wydarzenia w algierskim mieście Oran, gdzie nagle na skutek epidemii dżumy miasto staje się odcięte od świata. Przez pryzmat tej sytuacji autor analizuje ludzkie zachowania, dokonując swego rodzaju etycznego rozrachunku z człowiekiem i społeczeństwem. W powieści pojawiają się postacie, które w przekrojowym zestawieniu ilustrują zróżnicowane postawy ludzkie.

Doktor Rieux, główny bohater i narrator powieści, jawi się jako osoba całkowicie oddana służbie dla innych. Mimo że jako lekarz jest na pierwszej linii walki z chorobą, zachowuje on stoicki spokój i konsekwentnie wykonuje swoje zadanie. Rieux symbolizuje pracowitość, odpowiedzialność i humanitaryzm. Jego postawa wyraża przekonanie, że w obliczu katastrofy należy działać, robiąc wszystko, co w ludzkiej mocy, by pomagać innym i łagodzić skutki nieszczęścia.

Inną postaciami przedstawiającymi różne podejścia do tragedii są Joseph Grand, Tarrou i Cottard. Grand, urzędnik, starający się napisać doskonałą powieść, w czasie epidemii podejmuje się sporządzania raportów dotyczących przebiegu choroby. Jego rola, choć wydająca się błahe, jest odzwierciedleniem przekonania o potrzebie utrwalenia i zrozumienia doświadczenia katastrofy.

Tarrou, turysta, który zostaje uwięziony w Oranie, w obliczu epidemii rozpoczyna filozoficzne rozważania na temat zła i cierpienia. Z czasem angażuje się w działalność na rzecz zwalczania dżumy, stając się gorliwym współpracownikiem Rieux. Jego postawa jest wyrazem idei, że krzywda i śmierć są nieodłączną częścią życia, a jedynym sensownym wyborem człowieka jest pójście na wojnę z losem, by gdzieś w tej nierównej walce znaleźć swój własny sens istnienia i pokój ducha.

Z kolei Cottard, który przed wybuchem epidemii próbował popełnić samobójstwo, a przez długi czas był obiektem policyjnego śledztwa, w obliczu katastrofy znajduje swoje miejsce. Ożywiony szansą na odroczenie swoich problemów z prawem, wykorzystuje sytuację do tego, by prowadzić nielegalny handel i zarabiać na tragice innych, ukazując często występującą, egoistyczną i opartą na korzyści własnej postawę.

Każda z tych postaci reprezentuje inną strategię radzenia sobie z kryzysem, różne interpretacje roli, jaką jednostka może lub powinna odgrywać w obliczu niemożności kontroli wydarzeń. Camus poprzez swoje postaci ukazuje, że katastrofa jest swoistym testem na humanitarne wartości, a każdy człowiek w obliczu trudnej próby ujawnia swoje prawdziwe oblicze. Co więcej, autor przekonuje, że choć katastrofa często wywołuje w ludziach najgorsze instynkty – takie jak egoizm czy obojętność – to jednocześnie jest sposobnością do objawienia się altruizmu, współczucia i solidarności.

Podsumowując, "Dżuma" Alberta Camusa komponuje bogatą paletę ludzkich postaw wobec ogromnej tragedii, dostarczając zarówno charakterystykę psychologiczną, jak i przemyślenia filozoficzne dotyczące kondycji ludzkiej. Powieść nie daje jednoznacznych odpowiedzi, lecz skłania do refleksji nad tym, jakie wybory podjąć w obliczu katastrofy i które z nich są prawdziwym wyrazem ludzkiego człowieczeństwa.