"Skąpiec" to komedia ponura, według Tadeusza Boya-Żeleńskiego, gdzie skrajne skąpstwo Harpagona prowadzi go do samotności i nieszczęścia. Symbolika końca pokazuje, że pieniądze nie zapewniają szczęścia. Potrzebne są inne wartości. ??
Czy zgadzasz się ze zdaniem Tadeusza Boya-Żeleńskiego, że Skąpiec to komedia ponura? Uzasadnij opinię.
I. Wstęp
Molier, czołowy dramaturg francuski epoki baroku, znany jest przede wszystkim jako autor komedii, które nie tylko bawią, ale również skłaniają do refleksji nad ludzkimi wadami. Jednym z najbardziej popularnych jego dzieł jest „Skąpiec”, utwór, którego głównym tematem jest skrajne skąpstwo. Tadeusz Boy-Żeleński, wybitny polski tłumacz i krytyk literacki, określił ten utwór mianem „komedii ponurej”. W niniejszym wypracowaniu spróbuję uzasadnić, dlaczego takie określenie jest trafne, analizując zarówno postać głównego bohatera, jak i relacje międzyludzkie przedstawione w tym dziele.
II. Charakterystyka Harpagona
Główna postać – Harpagon
Harpagon jest centralną postacią „Skąpca”, wokół której skupiają się wszystkie wątki fabularne. Jego skrajne skąpstwo nie tylko definiuje jego osobowość, ale również wpływa na życie wszystkich bohaterów utworu. Harpagon jest nieszczęśliwy, chorobliwie oszczędny i owładnięty obsesją na punkcie gromadzenia majątku. Jego życie kręci się wokół pieniędzy, które traktuje jako najwyższą wartość, niemalże boską istotę. Można podejrzewać, że Harpagon cierpi na pewnego rodzaju zaburzenie psychiczne, które prowadzi go do manii związanej z gromadzeniem bogactwa i ciągłego oszczędzania pieniędzy.
Harpagon jako antybohater
Harpagon jest wręcz klasycznym przykładem antybohatera. Mimo posiadania znacznych środków finansowych, jego skrajne skąpstwo sprawia, że żyje w warunkach niemalże nędznych. Zamiast korzystać z wygód, które mógłby sobie zapewnić dzięki swojemu bogactwu, Harpagon nieustannie narzeka i cierpi. Jego obsesja ostatecznie prowadzi do realizacji przysłowia „kto oszczędza, ten traci”. Jego zachowanie jest tak skrajne, że staje się sam siebie ofiarą, zaniedbując inne aspekty swojego życia i relacje międzyludzkie.
III. Relacje Harpagona z innymi postaciami
Rodzina Harpagona
Harpagon, mimo iż jest ojcem dwójki dzieci – Elizy i Kleanta, prawie nie ma z nimi żadnych kontaktów emocjonalnych. Jego relacje z dziećmi są zerowe, ponieważ jest zanurzony w obsesji na punkcie pieniędzy. Interesuje się wyłącznie zyskami finansowymi, co w efekcie prowadzi do skrajnego zaniedbania więzi rodzinnych. Harpagon traktuje swoje dzieci bardziej jako potencjalne źródła wydatków niż jako bliskie osoby.
Eliza i Kleant
Eliza i Kleant, dzieci Harpagona, zmuszeni są żyć w nędznych warunkach mimo bogactwa ojca. Harpagon nie pozwala im na zarządzanie majątkiem ani na jakąkolwiek autonomię finansową. Eliza, będąc kobietą, nie ma nawet szans na zdobycie własnego majątku w oparciu o środki rodziny. W tym patriarchalnym świecie, kontrolowanym przez Harpagona, brak jest jakiejkolwiek bliskiej relacji między ojcem a dziećmi. Wybory małżeńskie narzucane przez Harpagona również są podyktowane tylko i wyłącznie korzyściami majątkowymi, co pokazuje, jak bardzo skrajne są jego poglądy na życie.
Kontrola nad życiem dzieci
Harpagon próbuje kontrolować życie swoich dzieci, narzucając im swoje decyzje finansowe dotyczące małżeństw. Na przykład, małżeństwo Elizy miałoby odbyć się bez posagu, co w tamtych czasach było niezwykle nietypowe i deprecjonujące dla kobiety. Wszystkie decyzje Harpagona są podejmowane z perspektywy maksymalizacji zysków i minimalizacji wydatków, niezależnie od tego, jak bardzo złe mogłyby być te decyzje dla innych.
IV. Ucieczka dzieci
Pragnienie ucieczki
Zrozpaczone warunkami życia narzuconymi przez ojca, Eliza i Kleant coraz bardziej pragną uciec z domu i prowadzić życie według własnych zasad. Marzą o tym, by wyrwać się spod tyranii ojca i rozpocząć nowy, lepszy rozdział życia. To pragnienie ucieczki nie jest tylko chwilową fanaberią, ale głęboko zakorzenioną potrzebą, wynikającą z ciągłych upokorzeń i trudności związanych z życiem z tak skrajnym skąpcem.
Kulminacja konfliktu
Decyzja dzieci o opuszczeniu Harpagona prowadzi do kulminacji konfliktu. Kleant, który jest zakochany w Mariannie, młodej dziewczynie, również pragnie zdobyć jej serce i wyprowadzić się z domu ojca. Eliza, z kolei, marzy o małżeństwie z Walerym, który nie zgadza się na życie w nędznych warunkach narzuconych przez jej ojca. Ta nieunikniona decyzja dzieci o opuszczeniu Harpagona staje się końcowym punktem ich cierpienia.
V. Finał utworu
Samotność Harpagona
Zakończenie „Skąpca” ukazuje Harpagona jako samotnego człowieka, który finalnie zostaje opuszczony przez wszystkich bliskich. Jego obsesja na punkcie pieniędzy uczyniła go człowiekiem niezdolnym do nawiązania jakiejkolwiek głębszej relacji. Mimo że Harpagon osiąga swój cel – posiada pieniądze – zostaje sam, co paradoksalnie jest jego największym pragnieniem, ale także największą klęską. Ta samotność staje się wynikiem jego skąpstwa i braku empatii wobec innych.
Symbolika zakończenia
Symbolika zakończenia „Skąpca” jest niezwykle wymowna. Pieniądze, które były jedyną wartością w życiu Harpagona, ostatecznie stają się przyczyną jego samotności i klęski. To, co miało dawać mu poczucie bezpieczeństwa i szczęścia, ostatecznie przynosi mu tylko cierpienie. Samotność jest „nagrodą” za jego skrajną oszczędność i nieumiejętność kochania innych.
VI. Wnioski
Podsumowanie ponurych elementów komedii
Analizując poszczególne elementy „Skąpca”, trudno jest nie zgodzić się z opinią Tadeusza Boya-Żeleńskiego, który określił utwór mianem „komedii ponurej”. Mimo że sposób przedstawienia postaci Harpagona i niektóre sceny mogą być traktowane jako komediowe, całość utworu zawiera mnóstwo tragicznych elementów, które przeważają nad jego komediowym charakterem.
Opinia Tadeusza Boya-Żeleńskiego
Opinia Boya-Żeleńskiego jest bardzo trafna w kontekście „Skąpca”. Harpagon, będący postacią komediową, jest także uosobieniem tragicznych skutków skąpstwa i braku uczuć ludzkich. Skąpstwo Harpagona nie jest tylko wadą, ale chorobą, która go osamotnia i odpycha bliskich. Analizując całość utworu, można z całą pewnością stwierdzić, że „Skąpiec” Moliera zawiera wiele tragicznych elementów i jest bardziej ponury, niż na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać.
VII. Wnioski ogólne
Skąpiec jako ostrzeżenie
Utwór Moliera może być traktowany jako moralne ostrzeżenie przed katastrofalnymi konsekwencjami obsesji na punkcie pieniędzy. Harpagon jako postać skrajna ukazuje, jak bardzo skąpstwo może wyniszczyć życie człowieka i odsunąć go od innych ludzi.
Dydaktyczny charakter komedii
„Skąpiec” ma również wymiar dydaktyczny. Molier, jako krytyk społeczny, pokazuje w sposób przerysowany, ale celny, jakie mogą być skutki postaw egoistycznych i skupionych wyłącznie na gromadzeniu dóbr materialnych. Uczy, że w życiu liczą się także inne wartości, takie jak miłość, przyjaźń i szacunek dla innych.
Zakończenie
„Skąpiec” Moliera, mimo że jest dziełem komediowym, ma wiele elementów tragicznych i ponurych. Historia Harpagona i jego rodziny skłania do refleksji nad tym, co w życiu jest naprawdę ważne. Opinie Tadeusza Boya-Żeleńskiego, określającego ten utwór jako „komedię ponurą”, są z pewnością trafne po dogłębnym zrozumieniu przesłania dzieła. Warto zastanowić się nad własnym podejściem do wartości materialnych, aby uniknąć losu podobnego do Harpagona.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.07.2024 o 13:57
O nauczycielu: Nauczyciel - Andrzej L.
Od 16 lat pracuję w liceum i prowadzę zajęcia przygotowujące do matury; wspieram też ósmoklasistów. Uczę tak, by pisanie opierało się na jasnym planie i trafnych argumentach, a nie na przypadkowych skojarzeniach. Stawiam na spokojną, rzeczową pracę i krótkie instrukcje, które łatwo wdrożyć. Moi uczniowie doceniają konsekwencję, praktyczne przykłady i brak zbędnego szumu.
Ocena:5/ 520.07.2024 o 13:10
Doskonałe i dogłębne analizy postaci, relacji i symboliki zawarte w twoim wypracowaniu są imponujące.
Oceniający:Nauczyciel - Andrzej L.
Wyraźnie widać, że zrozumiałeś zarówno tekst Moliera, jak i opinię Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Twoje wnioski są trafne i dobrze uargumentowane, a analiza skąpstwa Harpagona jest bardzo trafna. Doskonale podkreśliłeś aspekt tragiczny tej komedii i wyciągnąłeś mądre wnioski dotyczące wartości życiowych. Gratuluję ci doskonałego wypracowania!
Komentarze naszych użytkowników:
Ocena:5/ 519.04.2025 o 4:12
Oceniający:Miłosz 1.
Dzięki za streszczenie, bardzo mi pomogło w pracy domowej! ?
Ocena:5/ 522.04.2025 o 2:16
Oceniający:Halina
Czemu do cholery Harpagon nie widzi, że pieniądze mu szczęścia nie dadzą? Przecież żyć bez przyjaciół to meh...
Ocena:5/ 526.04.2025 o 3:18
Oceniający:Julita W.
W sumie to pytanie do dzisiejszych czasów! Ale odpowiedź to na pewno nie... ?
Ocena:5/ 529.04.2025 o 4:06
Oceniający:Norbert B.
Dzięki za pomoc, muszę jeszcze trochę nad tym popracować, ale jest lepiej!
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.07.2024 o 13:57
O nauczycielu: Nauczyciel - Andrzej L.
Od 16 lat pracuję w liceum i prowadzę zajęcia przygotowujące do matury; wspieram też ósmoklasistów. Uczę tak, by pisanie opierało się na jasnym planie i trafnych argumentach, a nie na przypadkowych skojarzeniach. Stawiam na spokojną, rzeczową pracę i krótkie instrukcje, które łatwo wdrożyć. Moi uczniowie doceniają konsekwencję, praktyczne przykłady i brak zbędnego szumu.
Doskonałe i dogłębne analizy postaci, relacji i symboliki zawarte w twoim wypracowaniu są imponujące.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się