W pustyni i w puszczy - opis dżungli

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.07.2024 o 19:59

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 14.07.2024 o 19:35

Henryk Sienkiewicz, autor licznych powieści historycznych i przygodowych, w swojej książce "W pustyni i w puszczy" zabiera czytelników w fascynującą podróż do Afryki. Powieść ta, opowiadająca o burzliwych przygodach dwójki dzieci - Stasia Tarkowskiego i Nel Rawlison, jest uznawana za klasykę literatury polskiej. W publikacji, Sienkiewicz umiejętnie łączy ekscytujące wydarzenia z bogatymi opisami afrykańskiego krajobrazu, co staje się kluczowym elementem opus magnum autora. Celem tego wypracowania jest szczegółowy opis dżungli, przez którą wędrowali bohaterowie, oraz analiza sposobu przedstawienia afrykańskiej przyrody przez Sienkiewicza.

Przechodząc do opisu dżungli w powieści "W pustyni i w puszczy," warto zauważyć dramatyczną zmianę krajobrazu, jakiej doświadczyli bohaterowie. Po przedostaniu się przez rozległe, piaszczyste przestrzenie pustyni, dzieci natrafiły na gęsto porośniętą, zieloną dżunglę. Przemiana ta była nagła i niezwykle wyrazista: otaczające ich monotonne piaszczyste wydmy ustąpiły miejsca pełnej życia przyrodzie, której bujność zachwycała Stasia i Nel. Stasia podziwiał bogactwo roślin, dochodząc jednocześnie do wniosku, że nowe otoczenie niesie ze sobą nowe zagrożenia - groźność, nieprzewidywalność i niezgodność dżungli.

Charakterystyka roślinności afrykańskiej dżungli w powieści jest niezwykle bogata. Sienkiewicz z pietyzmem opisuje bujną florę, jak np. kępy akacji, które obserwują bohaterowie. Akacje stanowią oparcie dla ptactwa, a ich cień daje upragniony schronienie przed żarzącym słońcem. Drzewa nabaku jeszcze bardziej malują obraz dżungli - ich olbrzymie konary tworzą niemal tunele z liści i gałęzi, chroniąc przed deszczem. Opowiadaniu nabiera większej wartości literackiej poprzez opis funkcji roślin: niektóre z nich dają cenny surowiec, np. guma sudańska. Staś i Nel korzystają na wiele sposobów z dobrodziejstw roślinności, co umożliwia im przetrwanie w dżungli.

Podobnie jak flora, fauna dżungli jest różnorodna i wspaniale opisana przez Sienkiewicza. Podczas nocnych wędrówek bohaterowie słyszą wyraźne odgłosy dzikiej przyrody: śmiech hien, które wychodzą nocą na poszukiwania padliny; groźne ryki lwów, których obecność jest coraz bardziej odczuwalna. Adaptacja zwierząt do warunków dżungli jest doskonałym przykładem równowagi natury. Hieny, drapieżniki polujące w nocy, są jednym z wielu dostosowanych do swojego środowiska gatunków. Reakcje bohaterów na te dźwięki i spotkania ze zwierzętami są mieszanką fascynacji i strachu.

Szczególnowym urokiem wyróżniają się wodospady, które bohaterowie napotykają na swej drodze. Opisywane są jako źródła przyjemnego chłodu podczas upalnych dni, a także stanowią scenografię wybornych wodnych igraszek Stasia i Nel. Oprócz wodospadów, nocny pejzaż dżungli zalewa czytelnika magicznymi obrazami: ciemność, rozświetlona przez srebrny księżyc, nabiera specyficznych, tajemniczych barw. To właśnie ten krajobraz, pełen kontrastów między dniem a nocą, podkreśla piękno i niebezpieczeństwo afrykańskiej przyrody.

Przetrwanie w dżungli niesie ze sobą liczne trudności i niebezpieczeństwa. Pożary, wywoływane przez ludzi Smaina, stanowią tu jedno z największych zagrożeń - polowania, wypędzanie miejscowej ludności, dewastacja środków do życia. Jednakże przyroda dżungli okazuje się niezwykle odporna: pożary niszczą roślinność, ale szybko pojawiają się nowe pędy, odbudowa zaczyna się niemal natychmiast. Tego rodzaju cykl przyrody, opisywany przez Sienkiewicza, jest pełen dramatyzmu, pokazuje jednak niezwykłą siłę i zdolność dżungli do regeneracji.

Choroby wynikające ze niesprzyjającego klimatu, zwłaszcza malaria, stają się prawdziwą zmorą dla bohaterów. Stasia i Nel muszą zmagać się z plagą komarów, zapachami rozkładających się liści, oraz licznymi trudnościami związanymi z wilgocią i brakiem czystej wody. Brak polowań zwiększa liczbę dzikich zwierząt w okolicach, co dodatkowo stwarza ryzyko.

Klimat dżungli jest pełen kontrastów - od ekstremalnej pogody do niesprzyjających warunków. Najgorsze noce stają się prawdziwymi wyzwaniami dla bohaterów: burze z piorunami, straszliwe wiatry, deszcze i błyskawice czyniły ich wędrówkę niemal niemożliwą. Deszcz pluska wszędzie wokół, błyskawice rozświetlają niebo jak błękitne kule światła pękające z hukiem. Te dramatyczne opisy podkreślają trudności życia w dżungli, ale jednocześnie dodają powieści emocji i napięcia.

Drapieżniki stanowią kolejny trudny aspekt życia w dżungli. Noce są pełne niebezpiecznych zwierząt: lwy, szakale, hieny. Bohaterowie muszą cały czas pozostawać czujni, szukając schronienia i zabezpieczając się przed ewentualnymi atakami.

Życie w dżungli w porze deszczowej staje się jeszcze bardziej skomplikowane. Trudności związane z obfitymi opadami wymuszają na bohaterach szukanie schronienia w naturalnych kryjówkach, jak olbrzymi baobab, który staje się tymczasowym domem dla dzieci. Pora deszczowa przynosi też bujny przyrost roślinności - trawy rosną niemal w oczach, młode liście na drzewach dodają otaczającemu krajobrazowi świeżości i zieleni.

Ekspresowy wzrost roślinności w okresie deszczowym jest ważnym motywem powieści. Trawy, które rosły niemal na oczach bohaterów, i świeże liście na drzewach stają się symbolem regeneracji i nowego życia. Wraz z tym wzrostem pojawiają się też owoce, co ma kluczowe znaczenie dla przetrwania bohaterów - dzięki nim mogą zdobyć pożywienie, które jest niezbędne do przeżycia w trudnych warunkach.

Widoki i zjawiska atmosferyczne po deszczu przedstawione przez Sienkiewicza zachwycają swym pięknem. Blask słońca, tęcza tworzą spektakularne obrazy, nadając dżungli wyjątkowy klimat. Opisy barw na niebie - wiśniowe, purpurowe, złote zorze - potęgują uczucie piękna i dzikiej magii tego miejsca.

Opisując dżunglę, Sienkiewicz podkreśla jej dualizm - piękno i zagrożenie. Dżungla jest miejscem pełnym życia i barw, ale jednocześnie skrywa liczne niebezpieczeństwa w postaci dzikich zwierząt, chorób, trudnych warunków klimatycznych. Autor doskonale oddaje atmosferę tego miejsca, dzięki czemu czytelnik może niemal poczuć zapach dżungli, usłyszeć odgłosy dzikich zwierząt i dostrzec wspaniałość przyrody.

Umiejętność oddania krajobrazu i atmosfery afrykańskiej dżungli przez Sienkiewicza jest godna podziwu. Dżungla nie tylko stanowi tło dla fabuły, ale również wpływa na rozwój postaci i fabuły powieści. Staś i Nel uczą się przetrwania, przezwyciężają strach i trudności, zdobywają nowe umiejętności.

Podsumowując, natura w "W pustyni i w puszczy" ma ogromne znaczenie w życiu bohaterów. Przedstawiona przez Sienkiewicza afrykańska dżungla jest zarówno piękna, jak i niebezpieczna, co tworzy głęboką refleksję nad relacją człowieka z dziką przyrodą. Sienkiewicz pokazuje, że pomimo wszystkich trudności, człowiek może współistnieć z naturą, czerpać z niej zasoby, ale jednocześnie musi być świadomy zagrożeń i szanować jej potęgę.