Obrazy rewolucji w Szewcach
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.07.2024 o 16:15
Rodzaj zadania: Streszczenie
Dodane: 21.07.2024 o 15:40
Streszczenie:
Analiza trzech rodzajów rewolucji – faszystowskiej, komunistycznej i totalitarnej – w „Szewcach” Witkiewicza, ukazujących destrukcyjne skutki zmian władzy i pustkę egzystencjalną bohaterów.
Obrazy rewolucji w „Szewcach”
"Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza to jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury XX wieku, które w bardzo surrealistyczny sposób analizuje temat rewolucji. Grająca się w dystopijnym świecie sztuka przedstawia, jak różne formy władzy rewolucyjnej prowadzą do chaosu, destrukcji i pustki egzystencjalnej.Celem tego wypracowania jest szczegółowa analiza trzech rodzajów rewolucji, które pojawiają się w sztuce: faszystowskiej, komunistycznej oraz totalitarnej. Skupimy się na motywacjach bohaterów, którzy te rewolucje inicjują, oraz na konsekwencjach, jakie te zmiany przynoszą.
Faszyzm i jego reprezentanci
Postać Prokuratora Scurvy’ego jest symbolem faszystowskich idei w sztuce. Scurvy to lider ruchu, który dąży do zmiany świata za pomocą przemocy i represji, a jego działania można przyrównać do młodzieżowych oddziałów faszystowskich, takich jak Hitlerjugend. Jego celem jest obalenie starego porządku, który reprezentują szewcy i księżna – symbolizujący starą arystokrację oraz robotników.Działania „Dziarskich Chłopców”, zwolenników Scurvy’ego, mają na celu obalenie dotychczasowego porządku. Pojmanie Księżnej i Szewców staje się symbolicznym aktem przejęcia władzy. Powstaje nowy porządek, w którym Scurvy przejmuje kontrolę. Jednak osiągnięcie tej władzy nie przynosi mu satysfakcji; wręcz przeciwnie, prowadzi do poczucia pustki i braku sensu. "Ja więcej cierpię..." – mówi Scurvy, pozostawiając widza z pytaniem o wartość jego działań. Scurvy, zamiast skupić się na rządzeniu, zajmuje się igraszkami z Księżną, a nadzorowanie świata staje się mniej istotne. Szewcy z kolei zyskują sposobność ucieczki, co podkreśla chaotyczność i bezradność nowego przywódcy.
Komunizm i jego liderzy
Drugą formą rewolucji przedstawioną w „Szewcach” jest komunizm, którym dowodzi Sajetan. Postać ta symbolizuje kolektywne dążenie do równości i sprawiedliwości społecznej. Sajetan, w przeciwieństwie do Scurvy’ego, stara się namówić swoich współpracowników do ideologicznego zrozumienia nowego porządku. Jednak sukcesywnie objawia się pustka tych ideałów, której nie jest w stanie zapełnić żadna teoria.Przebieg komunistycznej rewolucji ukazuje narastające problemy wewnętrzne. Głoszone idee stają się puste hasłami, a praktyka zarządzania krajem przynosi wyłącznie frustrację i rozczarowanie. Saietan mawia: "Czyż ten przeklęty brak idei...”. Reakcje czeladników na jego filozofowanie to czysta frustracja. Pracownicy, którzy wsparli rewolucję dla poprawy swojego życia, widząc stagnację i brak konkretnych działań, tracą cierpliwość. To prowadzi ostatecznie do zabicia Sajetana, gdyż "Nie mogłeś dalej wodzem żywym być...". Tak kończy się kolejna nadzieja na lepszy świat.
Totalitaryzm i jego symbolika
W sztuce Witkiewicza pojawia się także trzeci typ rewolucji, totalitarnej, której symbolem staje się Hiper-Robociarz. Z jego pojawieniem się władze przejmują zwolennicy absolutnego totalitaryzmu, wyznający skrajne zasady zarządzania społeczeństwem, które prowadzą jedynie do większej kontroli i represji.Nowy porządek oznacza dla czeladników nowe zadania, ale szybko prowadzi to do poczucia bezsensu i pustki. Atmosfera jest jeszcze bardziej przytłaczająca, niż w poprzednich rewolucjach, co zostaje symbolicznie przedstawione przez kolejne zabicie Sajetana. Zniszczenie starego porządku doprowadza tylko do większej alienacji i cierpienia.
Scurvy także ginie, ulegając swoim namiętnościom, co pokazuje jego moralną słabość. Księżna zostaje natomiast zamknięta w drucianej klatce, co stanowi zapowiedź nadejścia matriarchatu – jednak nie w formie wyzwolenia, a raczej jako kolejny etap niewoli.
Katastrofa rewolucji
Ostatnia scena przynosi pojawienie się towarzyszy X i Abramowskiego, którzy głoszą idee nowego, zautomatyzowanego społeczeństwa pozbawionego nierówności, ale również ludzkich odruchów. Przestroga przed katastrofą wydaje się nieunikniona, pokazując, że każda kolejna rewolucja prowadzi do kolejnych nieszczęść.Witkacy podkreśla fatalizm rewolucji – „Rewolucja pożera swoje dzieci”. Każdy z ideologów – Sajetan, Scurvy – umiera, a ich zamysły legną w gruzach. Rewolucje nie potrafią przynieść trwałej zmiany ani sprawiedliwości. Budowanie nowego świata na zgliszczach starego zawsze kończy się tak samo – nałożenie nowych masek na starych ludzkich twarzach, brak rzeczywistego postępu.
W końcu rewolucjoniści, którzy przejęli władzę, stają się podobni do obalonych tyranów. Korzyści ze zmian zbierają nie masy, lecz elity – Towarzysze X i Abramowski, pozostawiając resztę społeczeństwa w dokładnie tym samym położeniu, co uprzednio.
Motywacje bohaterów
Analizując motywacje bohaterów, można dostrzec, że każda z rewolucji ma na celu wprowadzenie nowego, sprawiedliwszego porządku. Pragnienie zmiany świata zdominowało umysły Scurvy’ego, Sajetana i innych postaci. Towarzyszy im tęsknota za wyższymi wartościami, ale zaraz po przejęciu władzy ujawnia się metafizyczna pustka, która prowadzi do ich upadku.Scurvy widzi swoje rządy jako okazję do realizacji wyższych celów, ale szybko traci sens działania. Ten sam los spotyka Sajetana, który po zdobyciu władzy traci wiarę w swoje idee, co ostatecznie prowadzi do jego zguby. Wszystko to przypomina znudzoną arystokrację, która po zdobyciu wszystkiego doświadcza wielkiego rozczarowania i pustki.
Zakończenie
Obrazy rewolucji w „Szewcach” można uznać za metaforę historii ludzkości, pokazującą cykliczność destrukcyjnych zmian. W sztuce Witkacego rewolucje symbolizują nieprzerwaną walkę o władzę, której efektem jest jedynie chaos, cierpienie i stagnacja.Pesymistyczny charakter sztuki podkreśla uniwersalność przesłania Witkiewicza. Jak zauważył Jan Błoński, „Szewcy” są bardzo pesymistycznym wizerunkiem końca ludzkości. Ten gagalistyczny obraz sugeruje, że wszelkie rewolucje kończą się powrotem do starych układów w nowych, na pozór sprawiedliwszych formach.
"Szewcy" przypominają o wiecznym powrocie niesprawiedliwości i mechanizmów władzy, które zawsze łakną nowych twarzy i nowego porządku – jednak ostatecznie nie przynoszą upragnionej zmiany. Witkacy w tej szalenie surrealistycznej, ale głęboko refleksyjnej sztuce stawia pytania o sens ludzkiej walki o lepszy świat i czy przemiany kiedykolwiek naprawdę prowadzą do rzeczywistej poprawy.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.07.2024 o 16:15
O nauczycielu: Nauczyciel - Jacek S.
Mam 9‑letnie doświadczenie w pracy w szkole średniej, ze stałą pracą nad przygotowaniem maturalnym. Uczę praktycznie: od interpretacji polecenia, przez szkic planu, po dopracowanie stylu i punktacji. Na zajęciach pracujemy spokojnie i konsekwentnie, bez zbędnych dygresji. Uczniowie podkreślają przejrzystość wskazówek i to, że każde ćwiczenie ma konkretny cel.
Wypracowanie jest bardzo dokładną analizą obrazów rewolucji w dziele "Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się