Wiadomości o lekturze: „Powracająca fala” Bolesława Prusa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.03.2024 o 9:50

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Bolesław Prus jest jedną z najwybitniejszych postaci polskiego pozytywizmu, pisarzem, który w swojej twórczości koncentrował się na realiach swoich czasów, ukazując przemiany społeczne, ekonomiczne, a także moralne. Jego nowela "Powracająca fala" stanowi wyrazisty obraz przemian zachodzących w Królestwie Polskim w drugiej połowie XIX wieku, kiedy to rozwój przemysłu i inwestycje zagraniczne kształtowały nową rzeczywistość ekonomiczną i społeczną.

Kontekst historyczny i społeczny noweli ściśle wiąże się z rozwojem przemysłu, który przynosił ze sobą nie tylko postęp technologiczny, ale i głębokie zmiany społeczne. Bogacenie się nielicznej grupy kapitalistów w kontraście do rosnącego proletariatu, który żył w poniżających warunkach, pozbawiony podstawowych praw socjalnych, staje się jednym z kluczowych elementów tej opowieści.

W centrum fabuły "Powracającej fali" znajdujemy postacie Kazimierza Gosławskiego, przedstawiciela klasy robotniczej, oraz Adolfa Adlera, kapitalisty i właściciela fabryki tekstylnej. Przez pryzmat ich historii Prus pokazuje przemiany gospodarcze i osobiste, które odzwierciedlają szersze procesy społeczne. Gosławski, dążąc do poprawy swojego losu, zatrudnia się w fabryce Adlera, gdzie zderza się z trudami życia robotniczego, ale i z marzeniami o lepszym jutrze.

Adler z kolei jest obrazem kapitalisty, dla którego początkowa inwestycja w fabrykę tekstylną przeobraża się w życie pełne bogactwa i władzy. Jego psychologiczna metamorfoza pod wpływem nowo nabytej pozycji społecznej ukazuje dehumanizujący wpływ kapitalizmu na jednostkę. Stosunek do pracowników oraz polityka pracownicza jego fabryki są ilustracją braku empatii i zrozumienia dla losu robotników.

Śmierć Gosławskiego stanowi moment krytyczny noweli, ukazujący skrajne konsekwencje nierówności i wyzysku ludzkiej pracy przez kapitał. Robotnicy reagują na politykę Adlera strajkami, co stanowi z kolei obraz społecznego protestu przeciwko niesprawiedliwości.

Wśród postaci noweli pojawia się także Pastor Bohme, symbolizujący moralny opór i sumienie. Jego próby wpłynięcia na Adolfa Adlera i jego syna Ferdynanda mają na celu pokazanie, że zmiana jest możliwa, i stanowią nadzieję na lepszą przyszłość.

Tytuł noweli, "Powracająca fala", można odczytywać jako metaforę moralnego prawa przyczyny i skutku, sugerując, że każda akcja pociąga za sobą konsekwencje. To przesłanie dotyczy zarówno postaci Prusa, jak i szerszego kontekstu społecznego, podkreślając moralne i społeczne wymiary uczynków ludzkich.

W swojej noweli Prus przedstawił realistyczny obraz zmian w Królestwie Polskim, stając się obserwatorem nie tylko epoki, ale i ludzkiej natury. "Powracająca fala" porusza tematy uniwersalne, takie jak kapitalizm, praca i sprawiedliwość społeczna, które pozostają aktualne i do dziś inspirują do refleksji.

Podsumowując, "Powracająca fala" nie tylko zajmuje istotne miejsce w kanonie pozytywizmu polskiego jako dzieło o wyraźnym przesłaniu społecznym i moralnym, ale również stanowi ponadczasową lekturę. Prusa opowieść skłania do głębokiego zastanowienia nad współczesnym światem, jego problemami oraz nad tym, jak dalece przeszłość może wpływać na naszą teraźniejszość i przyszłość.