"Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej- kreacje bohaterów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.04.2024 o 16:03

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W epoce pozytywizmu literatura polska w znaczącym stopniu odnosiła się do bieżących problemów społecznych, dążąc do przedstawienia realnych rozwiązań. Powieść „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej, uznana za jedno z najważniejszych dzieł tego okresu, doskonale wpisuje się w ramy literatury tendencyjnej, która miała za zadanie nie tylko bawić, ale i uczyć, wpływając na postawy i świadomość czytelników. Analizując kreację bohaterów tej powieści, można zauważyć, jak silnie odnosi się ona do ideałów pozytywistycznych, zwłaszcza pracy u podstaw i pożyteczności społecznej, co Orzeszkowa przedstawiła zarówno przez postacie modelowe, jak i antymodelowe.

Bohaterowie modelowi „Nad Niemnem” to przede wszystkim ludzie, którzy swoim życiem i działalnością wpisują się w pozytywistyczny ideał pracy u podstaw oraz pożyteczności społecznej. Jan Bohatyrowicz, zapalony rolnik, którego pasja do pracy z ziemią i jej uprawy zostaje przedstawiona jako wzór pracy organicznej. Bliższa analiza jego postaci ukazuje, że jest on nie tylko przywiązany do tradycji, ale również otwarty na nowości, co czyni go przykładem harmonijnej łączności z ideami pozytywizmu. Jego relacja z Justyną Orzelską ilustruje, jak praca i miłość mogą iść w parze, prowadząc do osobistego rozwoju i szczęścia.

Benedykt Korczyński, z kolei, to ziemianin broniący wartości związanych z ziemią mimo ekonomicznych trudności, jak wysokie podatki i potrzeba ciężkiej pracy na rzecz utrzymania majątku. Jego córka, Marta Korczyńska, jest przykładem poświęcenia, kiedy decyduje się na niespełnioną miłość do Anzelma, by dbać o rodzinny majątek. Maria Kirłowa, choć pochodzi ze zubożałej szlachty, dzielnie radzi sobie z trudnościami życiowymi, stawiając czoła przeciwnościom z niesłabnącą siłą i samodzielnością.

W przeciwieństwie do bohaterów modelowych, postacie takie jak Teofil Różyc i Kirło przedstawiają antymodelowe podejście do życia. Różyc, idąc za próżniactwem i dekadentyzmem, żyje w sprzeczności z pozytywistycznym ideałem, nie wprowadzając w życie żadnych wartościowych celów. Kirło z kolei, obarczając ciężarem życia wyłącznie na żonie, ukazuje brak odpowiedzialności za rodzinę i zanik wartości.

Konflikty społeczno-obyczajowe przedstawione w powieści mają istotne znaczenie dla całości dzieła, uwydatniając różnice między postawami modelowymi a antymodelowymi i ich wpływ na społeczność. Praca, jako kluczowy motyw „Nad Niemnem”, staje się nie tylko źródłem szczęścia, ale i narzędziem zmiany społecznej, co Orzeszkowa podkreśla poprzez ewolucję charakteru Justyny Orzelskiej, która pod wpływem miłości do Jana i pracy nad sobą, przechodzi od próżniactwa do aktywności.

Powieść Orzeszkowej to studium wpływu pozytywizmu na kształtowanie się postaci i ich życiowych wyborów, ukazujące zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty tego procesu. W kontekście idei pozytywistycznych, kreacja bohaterów „Nad Niemnem” jest fascynującym przykładem literackiego odzwierciedlenia epoki, dążącej do poprawy losu społeczności przez aktywność, pracę i pożyteczność.

Wnioski płynące z analizy kreacji bohaterów w „Nad Niemnem” podkreślają uniwersalność i aktualność przedstawionych wartości pozytywistycznych. Przede wszystkim pokazują, że praca nad sobą, odpowiedzialność za bliskich i społeczność, a także poszukiwanie i realizacja wartościowych celów w życiu, pozostają trwałe i wartościowe, mogąc inspirować także współczesnego czytelnika.