Kreacja bohaterÓw w „nad niemnem” elizy orzeszkowej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.06.2024 o 9:51

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.06.2024 o 9:42

W literaturze polskiej epoka pozytywizmu, przypadająca na okres po upadku powstania styczniowego, stanowi istotny etap w rozwoju kultury narodowej. Pozytywizm jako nurt literacki i społeczny wyznawał wartości związane z pracą u podstaw, szerzeniem oświaty, a także współpracą między warstwami społecznymi. Powieść tendencyjna, charakterystyczna dla tego okresu, często miała na celu propagowanie tych właśnie idei i wartości. Jednym z najważniejszych dzieł tego nurtu jest powieść "Nad Niemnem" autorstwa Elizy Orzeszkowej, która stała się kanonem literatury polskiej.

Powieść „Nad Niemnem” Orzeszkowej to utwór podejmujący kluczowe tematy epoki pozytywizmu, takie jak praca, miłość, patriotyzm oraz relacje między różnymi warstwami społecznymi. Przez pryzmat wielowątkowej narracji poznajemy losy bohaterów reprezentujących różne postawy i wartości, próbujących odnaleźć swoje miejsce w powojennej rzeczywistości. Dzięki ukazaniu wyrazistych postaci, autorka przedstawia zarówno pozytywne wzorce zgodne z programem pozytywistycznym, jak i przykłady negatywnych zachowań, które kontrastują z pożądanymi społecznie wartościami.

Jednym z modelowych bohaterów pozytywistycznych jest Jan Bohatyrowicz. Przedstawiony jako chłop, symbolizuje umiłowanie do pracy na roli, która jest dla niego źródłem radości i spełnienia. Jan jest mocno związany z naturą, co podkreśla jego harmonię i prostotę życia. Jest także postacią, która wpływa na Justynę Orzelską, wprowadzając ją w świat pracy i pokazując, że właśnie w niej można odnaleźć sens i cel życia. Justyna, początkowo niezadowolona z życia w bezczynności, pod wpływem Jana odkrywa wartość pracy i decyduje się na zmianę swojego dotychczasowego życia. Ich relacja staje się symbolem wspólnego dążenia do realizacji ideałów bliskich pozytywizmowi, takich jak użyteczność i pragmatyzm.

Innym kluczowym bohaterem jest Benedykt Korczyński, właściciel majątku ziemskiego, który zmaga się z codziennymi trudnościami. Jego życie cechuje ciężka praca i zarządzanie majątkiem, co staje się dla niego główną wartością i celem. Benedykt, mimo konfliktów i prób pogodzenia się z zaściankiem Bohatyrowiczów, konsekwentnie trwa przy swoich obowiązkach, odzwierciedlając pozytywistyczny ideał odpowiedzialności i poświęcenia dla dobra wspólnego.

Ważną postacią jest również Marta Korczyńska, przedstawiona jako kobieta pełna poświęcenia. Dedykowała swoje życie pracy na rzecz dworu Korczyńskich, rezygnując z miłości i osobistego szczęścia. Marta, podobnie jak Maria Kirłowa, symbolizuje pracowitość i samowystarczalność. Maria, żyjąc w skromnych warunkach, jest w stanie czerpać radość z możliwości pracy i codziennego wysiłku, kontrastując z postawą swojego męża, Kirły, który jest przykładem próżniaczości i lenistwa.

Warto również wspomnieć o postaciach negatywnych, które stanowią kontrast dla pozytywnych wzorców. Teofil Różyc, arystokrata roztrwaniający majątek, charakteryzuje się nieustannym poszukiwaniem nowych doznań. Jego początkowe zainteresowanie Justyną oraz ostateczne odrzucenie przez nią podkreślają różnicę między postawą negatywną a wartościami promowanymi przez pozytywizm. Podobnie, Kirło, który przejawia lenistwo i brak zaangażowania w życie rodzinne oraz społeczne, stanowi kontrast dla pracowitej i samowystarczalnej Marii.

Relacje między bohaterami, takie jak konflikt między Benedyktem a resztą rodziny Korczyńskich czy dystans między Korczyńskimi a Bohatyrowiczami po powstaniu styczniowym, uwypuklają różnice w podejściu do pracy i życia codziennego. Te konflikty i wzajemne wpływy postaci ukazują złożoność międzyludzkich relacji oraz ich znaczenie w kontekście promocji wartości pozytywistycznych.

Podsumowując, kreacja bohaterów w "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej jest doskonałym przykładem zestawienia postaci modelowych z bohaterami negatywnymi, co pozwala na jasno ukazanie pożądanych społecznie postaw w epoce pozytywizmu. Postacie takie jak Jan Bohatyrowicz, Justyna Orzelska, Benedykt Korczyński czy Maria Kirłowa, poprzez swoją pracowitość, poświęcenie i odpowiedzialność, stanowią wzorce do naśladowania. Z kolei Teofil Różyc czy Kirło prezentują postawy godne krytyki.

Przesłania z "Nad Niemnem" wciąż mogą być aktualne we współczesnym społeczeństwie, ukazując znaczenie pracy, poświęcenia i odpowiedzialności. Powieść Elizy Orzeszkowej jest ważnym dziełem literatury polskiej, które zachęca do głębszej refleksji i analizy postaw bohaterów, a także do przemyślenia własnych wartości i dążeń w życiu.