E. Orzeszkowa: Nad Niemnem – streszczenie tomu I

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.05.2024 o 17:23

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 17.05.2024 o 16:42

Eliza Orzeszkowa, jedna z prominentnych pisarek epoki pozytywizmu, stworzyła wiele dzieł, które poruszają ważne dla tamtego okresu tematy społeczno-obyczajowe. Jednym z jej najbardziej znanych utworów jest "Nad Niemnem", powieść obrazująca życie polskiej szlachty po upadku powstania styczniowego. W tomie I autorka wprowadza nas w wyjątkowy świat bohaterów, ukazując ich codzienne życie, aspiracje, a także konflikty i relacje między nimi.

Narracja rozpoczyna się od powrotu z kościoła Marty Korczyńskiej i Justyny Orzelskiej. Marta, starsza, nieurodziwa krewna Benedykta Korczyńskiego, jest postacią o silnym charakterze, choć jej życie nie było usłane różami. Ma zapewnione utrzymanie we dworze Korczyńskich aż do końca swoich dni. Justyna Orzelska jest młodą, piękną kobietą, ale niestety pozbawioną fortuny i męża. Ich relacje są złożone: Marta stara się radzić Justynie, naciskając na kokietowanie mężczyzn, aby zapewniła sobie stabilność na przyszłość i nie pozostała samotna. Justyna jednak nie przystaje na te rady, nie mając zamiaru dostosowywać się do takiego pragmatycznego podejścia do życia.

Podczas spaceru Marta i Justyna mijają dwa wozy, na których znajdują się Bolesław Kirło i Teofil Różyc. Marta wykorzystuje tę sytuację do dalszej rozmowy o perspektywach matrymonialnych Justyny, choć na pierwszym planie rozmów pojawia się wspomnienie Janka Bohatyrowicza. Justyna interesuje się Janem bardziej niż wyżej wspomnianymi mężczyznami, co Marta przypomina jako dowód dawnych, przyjaznych stosunków między dworem Korczyńskich a zaściankiem Bohatyrowiczów.

Następny fragment fabuły przenosi nas do pięknego salonu dworu Korczyńskich, gdzie przebywa eleganckie towarzystwo: Emilia Korczyńska, Teresa, Kirło i Różyc. Rozmowa toczy się wokół urody Justyny, co nie wydaje się być tematem interesującym samej Justynie. W tym czasie nagle wchodzi Benedykt Korczyński, zmieniając kierunek rozmowy pytaniem o powrót dzieci na wakacje. Benedykt rozmawia z mężczyznami o gospodarstwie, co wywołuje śmiech Kirły z powodu starego Orzelskiego. To rozwściecza Justynę, która zabiera ojca do jego pokoju, zyskując sympatię i uznanie Różyca.

W międzyczasie dzieci Korczyńskich, Witold i Leonia, wracają do domu na wakacje. Relacja między Benedyktem a jego żoną Emilią jest napięta i niejednoznaczna. Benedykt jest miłośnikiem ziemi, który nie chce sprzedać majątku, ani przyjąć propozycji brata Dominika z Rosji. Emilia natomiast przedstawia się jako rozkapryszona i chora dama, całkowicie nierozumiejąca i nie popierająca postępowania męża. Ich małżeństwo wydaje się być w pewnym stopniu fikcyjne, pozbawione porozumienia i wspólnych wartości.

Urodziny Emilii to okazja do zebrania się wielu znaczących gości, w tym Zygmunta, syna nieżyjącego Andrzeja Korczyńskiego. Zygmunt, arogancki młodzieniec przybywa ze swoją żoną Klotyldą i próbuje uwieść Justynę, przypominając jej dawne czasy i romans. Justyna, urażona jego postawą, opuszcza przyjęcie.

W końcu Justyna wybiera się na spacer, podczas którego spotyka Janka Bohatyrowicza. Ich rozmowa jest pełna ciepła i zrozumienia, a Janek zaprasza ją do swojego domu. Anzelm, ojciec Janka, przyjmuje Justynę z otwartymi ramionami, ignorując różnice rodzinne między Korczyńskimi a Bohatyrowiczami.

Opisując historie rodu Bohatyrowiczów, Fabian przypomina Justynie o trwającym sporze między nim a Benedyktem. Fabian opowiada również Justynie o mogile Jana i Cecylii, założycieli rodu, którzy przybyli na Litwę wiele lat temu. Historia Jana i Cecylii, którzy swoją ciężką pracą i mądrością założyli osadę, a potem zostali uhonorowani przez króla Zygmunta Augusta tytułem szlacheckim, staje się symbolem poświęcenia i wartości, które wciąż mają znaczenie.

Podsumowując, pierwszy tom "Nad Niemnem" kreśli przed czytelnikiem złożone relacje i konflikty między bohaterami. Przedstawia społeczeństwo, w którym napięcia rodzinne i społeczne są na porządku dziennym, a historia rodu staje się ważnym elementem tożsamości. Wszystko to przygotowuje nas na rozwinięcie w kolejnych tomach powieści, które obiecują dalsze zagłębianie się w życie bohaterów i ich zmagania z trudami codzienności oraz zmieniającym się światem.