O krzywdzie ludzkiej według Stefana Żeromskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.04.2024 o 10:52

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W literaturze Młodej Polski motyw krzywdy ludzkiej zajmuje szczególne miejsce, symbolicznie odzwierciedlając cierpienie i dążenie narodu do wyzwolenia. Stefan Żeromski, jeden z najbardziej wybitnych pisarzy tego okresu, w swojej twórczości pochylił się nad losem szarych ludzi, ukazując ich trudności wynikające z niesprawiedliwości społecznej. Za pomocą dzieł takich jak „Zmierzch”, „Zapomnienie” czy „O żołnierzu tułaczu”, pisarz przekazał obraz życia ludzi zepchniętych na margines przez sytuację polityczną i społeczną, a także błędy własne czy cudze.

"Zmierzch" to opowieść o Walentym Gibale, którego Żeromski przedstawił jako ofiarę transformacji społecznej wynikającej z reform uwłaszczeniowych. Opowiadanie, osadzone w tle historyczno-społecznym, wskazuje na związki przyczynowo- skutkowe decydujące o dramatycznych kolei losu bohatera. Symbolika zmierzchu jako metafory upadku podkreśla bolesną prawdę, że czasem to człowiek przyczynia się do własnego nieszczęścia. Walek Gibała przez nieuczciwość i dążenie do szybkiego wzbogacenia sam przesuwa siebie i swoją rodzinę ku przepaści. Warunki życia na wsi są opisane jako ciężkie i wymagające olbrzymich wyrzeczeń. Żeromski szczegółowo ilustruje trud pracy na torfowisku, problematykę wyzysku oraz poczucie bezsilności wobec dziedziców będących przedstawicielami władzy.

W "Zapomnieniu" Żeromski skupia się na dramacie Wincentego Obali, który z powodu materialnej desperacji dopuścił się kradzieży desek. Scena złapania bohatera przez gajowego i jego śmierć stają się wyrazem konfliktu z dziedzicem - Celewiczem. Postawa dziedzica, pozbawiona najmniejszej empatii do tragedii rodziny Obali, staje się zarzutem skierowanym w system feudalny. Symboliczna scena ze zwłokami syna potęguje wrażenie krzywdy ludzkiej, ukazującej się czytelnikowi jako wstrząsający obraz ludzkiego cierpienia i nieludzkiego traktowania.

Natomiast "O żołnierzu tułaczu" przedstawia losy Matusa, który jako chłop stanął w szeregach armii napoleońskiej, by w końcu wrócić do ojczyzny jako tułacz. Matus i jego towarzysz, Felek, przez całą podróż zmaga się z bezprawiem i niesprawiedliwością. Relacje międzyludzkie są tu kluczowe – to opowieść o solidarności w obliczu nieszczęścia. Tragiczny koniec Matusa, wynikający z bezprawnego wyroku, i śmierć w imię lojalności Felka przytłaczają obrazem niesprawiedliwości społecznej.

Podsumowując, motywy cierpienia i krzywdy ludzkiej w wybranych utworach Żeromskiego łączy wspólny aspekt: krzywdę wynikającą z działania innych ludzi oraz różnorodność źródeł cierpienia. Dzieła te zapadają w pamięć czytelników, nakłaniając do refleksji nad aktualnymi problemami niesprawiedliwości społecznej. Żeromski, poprzez prezentację bolesnych historii, kreuje świadomość narodową i społeczną, inspirując innych pisarzy oraz edukując czytelników w zakresie ważnych kwestii etycznych i moralnych.

Na zakończenie warto podkreślić, że choć prace Żeromskiego nierozerwalnie wiążą się z epoką w której powstawały, ich przesłanie nie traci na aktualności. Twórczość pisarza, pełna emocjonalnego napięcia i gwałtownych konfliktów społecznych, nadal inspiruje do przemyśleń nad ludzkim losem, kształtując postawy moralno-społeczne i wpływając na dalszą literaturę oraz na kształtowanie się społeczeństwa polskiego.