Zgubna pogoń za pieniądzem w świetle powieści Honoriusza Balzaka „Ojciec Goriot”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.05.2024 o 18:13

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.05.2024 o 8:46

Honoriusz Balzak, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli realizmu w literaturze europejskiej, podjął w swoich dziełach próbę szerokiej analizy społeczeństwa francuskiego XIX wieku. Dzięki monumentalnemu dziełu „Komedia ludzka”, do którego należy również „Ojciec Goriot”, zobrazował złożoność ludzkich charakterów oraz wpływ szerokich struktur społecznych na indywidualne losy. Jego przenikliwa obserwacja i krytyczne podejście do motywacji ludzkich działań znajdują wyraz w analizie wpływu pieniądza na życie człowieka, co jest szczególnie widoczne w powieści „Ojciec Goriot”.

W „Ojcu Goriot” Balzak ukazuje Paryż pierwszej połowy XIX wieku jako miasto silnie hierarchizowane, w którym pozycja społeczna i majątek determinują wartość jednostki. Pensjonat Pani Vauquer, w którym osadzona jest część fabuły, staje się miejscem, w którym przeplatają się losy bohaterów z rozmaitych warstw społecznych.

Centralną postacią dzieła jest tytułowy Ojciec Goriot, przedstawiciel burżuazji, który dorobił się majątku dzięki własnej pracy, aby następnie stracić go, usiłując zaspokoić potrzeby i ambicje swoich córek, Anastazji i Delfiny. Te, poślubiając zamożnych mężów, oddalają się od ojca, pozostając z nim w kontakcie jedynie wtedy, gdy potrzebują pieniędzy. Ich relacje z ojcem stanowią obraz degradacji więzi rodzinnych, zdominowanej przez materializm.

Z kolei Eugeniusz Rastignac, ambitny student prawa, reprezentuje młode pokolenie, dla którego Paryż staje się areną osiągania pozycji społecznej i finansowej. Jego determinacja w zdobywaniu bogactwa i wpływów zostaje wystawiona na próbę przez Vautrina, cynicznego manipulatora wskazującego brutalne środki niezbędne do osiągnięcia sukcesu. Dialogi między tymi postaciami rzucają światło na dominującą rolę pieniądza w ocenie ludzkich wartości.

Pieniądz staje się w powieści miernikiem sukcesu, szczęścia oraz społecznej akceptacji. Balzak ukazuje, jak złudne są te przekonania, wskazując na samotność, izolację oraz moralny i emocjonalny upadek, jakie niosą ze sobą bogactwo i pogoń za nim. Sceny, w których Goriot umiera w opustoszałym pokoju, odrzucony przez córki, którym całkowicie ofiarował swoje życie, stanowią tragiczną krytykę społecznego materializmu.

Analizując temat pieniądza w „Ojcu Goriot”, Balzak nie tylko krytykuje ówczesne społeczeństwo konsumpcyjne, ale proponuje refleksję nad zachowaniami, które przetrwały do współczesności. Historia Goriota, Rastignaca, a także innych mieszkańców pensjonatu Pani Vauquer, staje się uniwersalnym studium ludzkich dążeń, ambicji i moralności, w świetle których pieniądz jawi się jako źródło zarówno nadziei, jak i moralnego upadku.

Podsumowując, „Ojciec Goriot” Honoriusza Balzaka to przestroga przed ślepą pogoń za materialnym sukcesem. Powieść zachęca do zadawania pytań o prawdziwe wartości w życiu, wskazując na konieczność dokonywania etycznych wyborów, które definiują nas jako ludzi. W tym kontekście, dzieło Balzaka pozostaje aktualne, przypominając o konsekwencjach, jakie niesie za sobą zatracenie moralnych wartości na rzecz bogactwa i statusu społecznego.