Pozytywny bohater w epoce pozytywizmu. Przykłady literackie

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.05.2024 o 9:53

Pozytywizm był okresem literackim i filozoficznym, który pojawił się w drugiej połowie XIX wieku w wyniku społecznych i politycznych zmian. W Polsce, pozytywizm nastał po klęsce powstania styczniowego w 1863 roku, kiedy to panujące odrętwienie i rezygnację próbowały przezwyciężać nowe idee, będące odpowiedzią na realia codziennego życia. Odrzucenie romantycznego idealizmu i zwrócenie uwagi na konkretne, praktyczne aspekty życia stało się głównym celem przywódców intelektualnych i literackich tej epoki.

Głównym czynnikiem, który wpłynął na kształtowanie się pozytywizmu w Polsce, była klęska powstania styczniowego i jego konsekwencje społeczne. Samozrozumienie potrzeby odbudowy i reformy społeczeństwa w duchu pracy u podstaw i pracy organicznej stało się głównym motywem literatury tego okresu. Pozytywistyczne wartości - pracy, nauka, realizm oraz praca dla dobra wspólnoty narodowej - stawały się fundamentalne dla nowego typu bohatera literackiego.

Pozytywistyczny bohater jest człowiekiem praktycznym, pragmatycznym, zdającym sobie sprawę z realiów, w których przyszło mu żyć. Jest to ktoś, kto realizuje swoje cele poprzez ciężką pracę, jednocześnie dbając o rozwój społeczny i naukowy. Bohater pozytywistyczny jest także zaangażowany w działanie na rzecz wspólnoty, dążąc do poprawy jej ogólnego dobrobytu.

Jedną z najbardziej charakterystycznych postaci literackich tej epoki jest nauczycielka z noweli "A...B...C..." Elizy Orzeszkowej. Jest to bohaterka, która decyduje się na samodzielne życie, pracując w szkole. Jej praca staje się nie tylko środkiem samorealizacji, ale również ważnym elementem walki o tożsamość narodową. Ucząc dzieci języka polskiego, bohaterka przeciwstawia się rusyfikacji, prowadząc tym samym niezbrojną formę oporu wobec zaborców. Praca przynosi widoczne efekty i staje się narzędziem, które wpływa na rozwój intelektualny i moralny młodych pokoleń.

W powieści "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej również możemy spotkać postacie realizujące pozytywistyczne ideały. Jan Bohatyrowicz jest jednym z nich - to człowiek, który odnajduje sens życia w ciężkiej pracy na roli. Jego codzienna harówka przynosi mu satysfakcję z widocznych plonów. Jest on symbolem pracy organicznej i roli chłopa w społeczeństwie. Podobnie Justyna Orzelska wyraża swoje obawy dotyczące uległości Polaków pod zaborami, będąc reprezentantką młodego pokolenia, które nie godzi się na niewolę i wyraża przekonanie, że lepiej zginąć, niż żyć podle. Witold Korczyński, z kolei, jest przykładem pracy u podstaw - edukacji i wsparcia dla ludności wiejskiej. Jego rozmowy z ojcem Benedyktem ilustrują różnice pokoleniowe i ukazują, jak młodsze pokolenie zamierza kształtować przyszłość poprzez pracę na rzecz społecznej integracji i rozwoju.

Kolejnym przykładem pozytywistycznego bohatera jest Stanisław Wokulski z powieści "Lalka" Bolesława Prusa. Wokulski przypomina klasycznego pozytywistę, którego droga kariery prowadzi od piwiarni do zamożności dzięki własnej pracy i zaangażowaniu. Wokulski uczestniczył również w powstaniu styczniowym, co ukazuje jego zaangażowanie w sprawy narodowe. Jego praca u Minclów i późniejsze małżeństwo z Minclową stają się sposobem na osiągnięcie sukcesu finansowego. Wokulski również realizuje filantropijne idee pozytywizmu, starając się pomagać innym. Jednak jego historia ukazuje także trudności, z jakimi musiał się zmagać pozytywistyczny bohater, spotykający się z brutalną rzeczywistością i rosnącym rozczarowaniem.

Wszyscy ci bohaterowie mają wspólne cechy: realizują pozytywistyczne ideały, na czele z pracą, nauką i odpowiedzialnością społeczną. Pomimo trudności i porażek, które napotykają na swojej drodze, pozostają wzorami poświęcenia dla dobra wspólnego. Ich postawy inspirują do działania na rzecz wspólnoty i do dążenia do lepszego życia poprzez ciężką pracę i edukację.

Literatura pozytywizmu, poprzez sylwetki tych bohaterów, oddaje aspiracje i problemy współczesnego społeczeństwa XIX wieku. Ukazuje potrzebę harmonijnych reform społecznych oraz znaczenie pracy i edukacji dla rozwoju narodu. Mimo upływu lat, wartości reprezentowane przez pozytywistycznych bohaterów pozostają aktualne i mogą być inspiracją również w dzisiejszym świecie, gdzie praca, odpowiedzialność społeczna i edukacja nadal odgrywają kluczową rolę w budowaniu lepszego społeczeństwa.