RÓŻne oblicza bezdomnoŚci w powieŚci „ludzie bezdomni”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.08.2024 o 14:52

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.08.2024 o 14:29

Stefan Żeromski to jeden z najważniejszych polskich pisarzy, a jego powieść "Ludzie bezdomni" jest jednym z kluczowych dzieł literatury Młodej Polski. Ta wielopłaszczyznowa opowieść pokazuje społeczne, polityczne i emocjonalne aspekty bezdomności. Żeromski w mocny, realistyczny sposób przedstawia losy swoich bohaterów, zwracając uwagę na różnorodność problemu bezdomności i jej wpływ na życie jednostek oraz społeczeństwa.

Głównym tematem powieści jest bezdomność, która jest przedstawiona w różnorodnych formach. Autor skupia się na dosłownej bezdomności, czyli braku dachu nad głową, ale także na bezdomności politycznej, narodowej oraz metaforycznej, emocjonalnej. Te różnorodne aspekty bezdomności są pokazane przez losy i decyzje bohaterów, co pozwala czytelnikowi lepiej zrozumieć głębokość tego problemu społecznego.

Tomasz Judym, główny bohater powieści, jest młodym, wykształconym lekarzem. Jego psychika i wnętrze są skomplikowane. Judym jest wrażliwy na sztukę i piękno świata, jednak dręczą go kompleksy wynikające z jego robotniczego pochodzenia. Ma trudności w kontaktach z arystokracją, czując się niepewnie i mając poczucie niższości. Dualizm jego natury jest wyraźnie widoczny - z jednej strony pragnie przynależeć do wyższych sfer, a z drugiej odczuwa potrzebę pomagania najbiedniejszym.

Jako lekarz, Judym angażuje się w pomoc najuboższym. Jednak jego idealizm i bezkompromisowość często prowadzą do rozczarowań i konfliktów, co skutkuje utratą pracy. Judym jest postacią tragiczną - jego moralne dylematy i pragnienie zmiany rzeczywistości są przyczyną jego wewnętrznej bezdomności. Jego relacje osobiste również są skomplikowane. Zakochuje się w Joasi Podborskiej, jednak decyduje się zrezygnować z osobistego szczęścia na rzecz wyższych celów, co pokazuje jego wyborczą bezdomność.

Joanna Podborska, główna bohaterka, jest mądra i samodzielna. Jest zaangażowana w ruch emancypacji, ale nie unika również pragnienia szczęśliwej rodziny. Początkowo Judym jest obojętny wobec uczuć Joasi, jednak później planują wspólną przyszłość. Ostateczna decyzja Judyma o rezygnacji z osobistego szczęścia jest dla Joasi ogromnym rozczarowaniem. Jej szlachetność i rezygnacja z próśb o zmianę decyzji Judyma ukazują jej wewnętrzną siłę i emocjonalną bezdomność.

Bezdomność w powieści jest przedstawiona na różne sposoby. Dosłowna bezdomność ukazana jest poprzez losy mieszkańców ubogich dzielnic paryskich i warszawskich, a także robotników z Zagłębia oraz mieszkańców czworaków w Cisach. Wszyscy oni są ludźmi pozbawionymi prawdziwych mieszkań, żyjącymi w skrajnie trudnych warunkach. Judym stara się być obrońcą i pomocnikiem tych ludzi, co jednak często prowadzi do jego własnych frustracji i konfliktów.

Bezdomność polityczna i narodowa również jest ważnym aspektem powieści. Wiktor, brat Tomasza Judym, decyduje się na wyjazd z powodów politycznych i społecznych. Leszczykowski, były powstaniec, jest zmuszony do emigracji. Wacław Podborski, z kolei, to polityczny zesłaniec. Dla tych bohaterów ojczyzna staje się utraconym domem, co ukazuje znaczenie domu jako miejsca nie tylko fizycznego, ale również emocjonalnie istotnego.

Najbardziej skomplikowana jest jednak bezdomność emocjonalna i metaforyczna. Tomasz Judym sam wybiera bezdomność, rezygnując z osobistego szczęścia, by poświęcić się wyższym celom. Konflikt między jego wartościami a realnym życiem jest źródłem jego wewnętrznego rozdarcia. Joanna Podborska, po utracie rodziców w dzieciństwie, wędruje od domu do domu, marząc o prawdziwym, trwałym domu, co nigdy nie zostaje spełnione.

Natalia Orszeska prowadzi życie hedonistyczne, świadomie rezygnując z domu i szczęśliwej rodziny. Jej tragiczny los, ucieczka z domu podyktowana głosem serca, również jest formą metaforycznej bezdomności. Korzecki, z kolei, dobrowolnie wybiera bezdomność - rezygnuje ze spokojnego, szczęśliwego życia, a jego nieakceptacja zła prowadzi go do samobójstwa. Pani Daszkowska, cierpiąca na śmiertelną chorobę, również doświadcza metaforycznej bezdomności - przymusowa utrata domu jest symbolem niezdolności do normalnego życia.

Podsumowując, "Ludzie bezdomni" Stefana Żeromskiego to powieść, która w mistrzowski sposób ukazuje różnorodne typy bezdomności. Dosłowna bezdomność, związana z materialnymi niedostatkami i społecznym wykluczeniem, jest jedynie jednym z aspektów. Bezdomność polityczna zmusza bohaterów do emigracji z ojczystej ziemi, a emocjonalna i metaforyczna bezdomność pokazuje brak rodzinnego ciepła, stabilizacji życiowej i poczucia bezpieczeństwa.

Różne odcienie bezdomności wpływają na decyzje bohaterów, kształtując ich życie i losy. Tomasz Judym, zmagający się z wewnętrznym rozdarciem, rezygnuje z osobistego szczęścia i poświęca się wyższym celom, co prowadzi do jego wewnętrznej bezdomności. Joanna Podborska, rozczarowana decyzją Judyma, również doświadcza emocjonalnej bezdomności. Życiowe wybory innych postaci, takich jak Natalia Orszeska, Korzecki czy Pani Daszkowska, pokazują, że bezdomność może przybierać różne formy, zarówno dosłowną, jak i metaforyczną.

Powieść Stefana Żeromskiego "Ludzie bezdomni" jest ważnym dziełem literatury Młodej Polski, cechującym się głęboką analizą problemów społecznych. Poprzez ukazanie różnorodnych aspektów bezdomności, Żeromski nie tylko zwraca uwagę na materialne i społeczne problemy, ale także na emocjonalny i egzystencjalny wymiar tego zjawiska. Dzięki temu czytelnik może lepiej zrozumieć, jak różnorodny i skomplikowany jest problem bezdomności oraz jakie ma on znaczenie dla jednostki i społeczeństwa.