„Pieśń XXIV” Jana Kochanowskiego i wiersz „Do losu” Juliana Tuwima porównaj użycie motywów horacjańskich
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.08.2024 o 7:24
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 14.08.2024 o 6:50
Streszczenie:
Porównanie motywów horacjańskich w „Pieśni XXIV” Jana Kochanowskiego i wierszu „Do losu” Juliana Tuwima, ukazujące różnice między powagą i ironią w interpretacji nieśmiertelności poezji.?
„Pieśń XXIV” Jana Kochanowskiego i wiersz „Do losu” Juliana Tuwima: porównanie użycia motywów horacjańskich
I. Wprowadzenie
Twórczość poetycka Jana Kochanowskiego i Juliana Tuwima, dwóch wybitnych polskich poetów, choć różni się epokami, łączy inspiracja horacjańska, zwłaszcza motywy związane z nieśmiertelnością poezji. W „Pieśni XXIV” Kochanowskiego oraz wierszu „Do losu” Tuwima można dostrzec wyraźne odniesienia do motywu „exegi monumentum”, czyli idei, że poezja nadaje twórcy nieśmiertelność. „Exegi monumentum” to koncepcja zaczerpnięta z twórczości Horacego, rzymskiego poety, którego prace miały ogromny wpływ na literaturę europejską.Jan Kochanowski, najwybitniejszy twórca polskiego renesansu, znany z fraszek, epigramów, „Odprawy posłów greckich” i „Trenów”, odgrywał kluczową rolę w przekształceniu polskiej poezji, wprowadzając do niej elementy klasyczne. Julian Tuwim, czołowy poeta dwudziestolecia międzywojennego, zasłynął ze swojego nowoczesnego, a często ironicznego podejścia do tematów literackich. W swojej twórczości wielokrotnie nawiązuje do klasycznych motywów, nadając im współczesną perspektywę.
II. Jan Kochanowski i jego inspiracje horacjańskie
Renesans, epoka w której tworzył Jan Kochanowski, to czas powrotu do dziedzictwa starożytności, obejmującego literaturę, filozofię i sztukę. Ważnym elementem była tu filozofia stoików i epikurejczyków, podkreślających cnoty moralne, umiarkowanie oraz wagę życia duchowego w zgodzie z naturą.Kochanowski czerpał z twórczości Horacego, co znalazło odzwierciedlenie w jego własnych pieśniach. Jego „Pieśni” można uznać za bezpośrednią kontynuację oraz adaptację horacjańskich utworów. Na przykład, „Pieśń XXIV” jest wyraźnie inspirowana „Exegi Monumentum” Horacego, przy czym Kochanowski interpretuje i przekształca te motywy na sposób, który jest zgodny z jego własną wizją poezji i nieśmiertelności.
W „Pieśni XXIV” Kochanowski przedstawia wizję nieśmiertelności poetyckiej przez metaforę ptaka: „Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony”. Ta metafora ptaka, który wzlatuje ponad ziemską rzeczywistość, symbolizuje wyzwolenie duszy poety z ograniczeń materialnego świata, uniesienie się ponad codzienność, co jest zdolne do osiągnięcia nieśmiertelności dzięki twórczości. Dualizm w obrazie poety jako człowieka i niemal boskiej istoty jest widoczny w całym dziele.
„Pieśń XXIV” zawiera również osobiste elementy dedykacji dla Piotra Myszkowskiego, wyrażając szacunek i wdzięczność, co ukazuje bardziej osobisty wymiar poezji Kochanowskiego. Prośba poety o skromny pochówek podkreśla jego pokorę i zgodę na prostotę i umiarkowanie - wartości zgodne z filozofią stoicką.
III. Julian Tuwim i jego ironiczne podejście do horacjańskich motywów
Twórczość Juliana Tuwima przypada na okres dwudziestolecia międzywojennego, dynamiczny czas pełen zmian społeczno-kulturowych, które mocno wpłynęły na jego wiersze. Tuwim często posługuje się ironią i sarkazmem, co różni jego podejście od bardziej poważnych i klasycznych form Kochanowskiego.W swoim wierszu „Do losu”, Tuwim prowadzi rozważania na temat poezji i losu poety. Talent poetycki jest przedstawiany jako dar, ale i przekleństwo, co nadaje ironiczną perspektywę na temat nieśmiertelności poezji. Tuwim w subtelny sposób podważa tradycyjny horacjański patos i ideę „non omnis moriar” (nie wszystek umrę), przedstawiając ją w bardziej ambiwalentny sposób.
Motyw nieśmiertelności poezji zostaje u Tuwima zironizowany jako „zimny, okrutny blask sławy”, co obrazuje dystans poety od ideałów klasycznych. Refleksja Tuwima nad samotnością poety pogłębia tę ironię, ukazując ciemniejszą stronę bycia twórcą, unosząc się nie nad światem, ale wewnątrz własnych konfliktów i sprzeczności.
IV. Porównanie podejścia do horacjańskiego motywu nieśmiertelności
Porównując dzieła obu poetów, zauważymy istotne różnice w podejściu do motywu nieśmiertelności poezji. Kochanowski z pełną wiarą w wieczność sztuki wskazuje na nieustanną obecność i pamięć poety, który, jak zwykł Horacy, wznosi trwały pomnik słowem. Jego wizja jest pełna nadziei i pewności, że poezja przetrwa czasy i wieczność.Tuwim natomiast podchodzi do tego motywu bardziej ironicznie, z dystansem i sceptycyzmem. W jego wierszu nieśmiertelność poezji nie jest nieśmiertelnym wzniesieniem, ale raczej skomplikowanym losem, pełnym sprzeczności i ambiwalentnych uczuć. Podejście Tuwima do motywu „exegi monumentum” można uznać za kontrastowe w stosunku do pełnego powagi i tradycji ujęcia Kochanowskiego.
W postrzeganiu roli poety zauważamy również wyraźne różnice. Kochanowski widzi poetę jako wzniosłego, niemal boskiego ptaka, który wznosi się ponad codzienność. Jest to wizja pełna wyższych idei, w której poeta jest kimś wyjątkowym, wyróżnionym przez swoje talenty. Z kolei Tuwim przedstawia poetę bardziej przyziemnie, jako człowieka blisko ludzi, który mimo swojego talentu zmaga się z własnymi słabościami i losami.
V. Zakończenie
Analizując „Pieśń XXIV” Kochanowskiego oraz „Do losu” Tuwima, wyraźnie widać zróżnicowane podejścia obu poetów do horacjańskich motywów. Różnice te wynikają zarówno z odmiennych epok literackich, jak i osobistych doświadczeń twórców. Kochanowski, tworzący w okresie renesansu, przesiąkniętym kultem klasycznym, podchodził do idei nieśmiertelności poezji z przekonaniem i powagą. Tuwim, reprezentujący dwudziestolecie międzywojenne, pełne niepokoju i zmian, używa ironii i dystansu, co odzwierciedla jego współczesne obawy i ambiwalencję wobec dawnej tradycji.Motywy horacjańskie w literaturze polskiej ukazują swoją trwałość, ale także zmieniające się interpretacje na przestrzeni wieków. Oba podejścia, mimo różnic, ukazują uniwersalność kwestii twórczości i jej nieśmiertelności, a także istotne refleksje nad rolą poety i jego miejscem w świecie. Kochanowski i Tuwim, mimo różnic w stylach i epokach, ciągle nawiązują do starożytnych wzorców, pokazując, że literatura jest dialogiem pokoleń, który trwa i ewoluuje według zmieniających się czasów.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.08.2024 o 7:24
O nauczycielu: Nauczyciel - Elżbieta W.
Od 17 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i prowadzę zajęcia przygotowujące do matury oraz wsparcie dla ósmoklasistów. Kładę nacisk na czytelność argumentów i konsekwencję w stylu. Na lekcjach panuje życzliwa, spokojna atmosfera, w której łatwiej pytać i poprawiać. Uczniowie cenią cierpliwość, jasne kryteria i ćwiczenia, które „od razu widać” w wyniku.
Wypracowanie jest bardzo szczegółowe i dogłębnie analizuje porównanie użycia motywów horacjańskich w „Pieśni XXIV” Kochanowskiego i wierszu „Do losu” Tuwima.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się