Jak Jan Kochanowski przedstawia problem władzy i czy twoim zdaniem jest on aktualny?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.01.2024 o 17:49

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.12.2023 o 22:22

Jan Kochanowski, wybitny przedstawiciel epoki renesansu w literaturze polskiej, często poruszał w swoich dziełach tematykę władzy. Jako człowiek renesansu pełen był wątpliwości co do moralności i prawości ówczesnych władców oraz ich działań, kwestionował zaś ich uprawnienia do sprawowania absolutnej władzy. Jedno z najbardziej znaczących jego dzieł, które analizuje temat władzy, to "Odprawa posłów greckich".

"Odprawa posłów greckich" to utwór dramatyczny, będący paralelą do wydarzeń z czasów antycznych Grecji. Sztuka ta wyraźnie ukazuje problem przywództwa oraz wykorzystywania władzy na przykładzie konfliktu między Agamemnonem a Achillesem. Agamemnon, który zajmuje w hierarchii wojskowej wyższą pozycję, uosabia władzę despotyczną i samowolę. Z drugiej strony Achilles, będący reprezentantem idei sprawiedliwości i indywidualnej wolności, nie chce podporządkować się bezrefleksyjnie rozkazom dowódcy. W tej opozycji Kochanowski porusza nie tyle kwestię samej władzy, ile problem jej sprawiedliwego działania i oddziaływania na społeczeństwo.

Warto również wspomnieć "Pieśń świętojańską o Sobótce", w której Kochanowski, choć w innej, mniej bezpośredniej formie, sugeruje, że władza powinna być sprawowana przez mądrych i doświadczonych ludzi. Okrzyk Tęczyńskiego "To mi to, chłopcy! Tance, hulanka, swawola; / A pod tym wszystkim niema żadnej podstawy" wskazuje na brak odpowiedzialności i powagi w kierowaniu sprawami państwa, co było oczywiście aluzją do sytuacji politycznej panującej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Jan Kochanowski w swoich utworach wychodził naprzeciw humanistycznemu ideałowi wedle którego władca powinien kierować się rozumem, sprawiedliwością i dobrocią. W jego poezji pojawia się więc nie tylko temat władzy jako takiej, ale także ważność moralnych i etycznych przesłanek, które powinny być fundamentem działań każdego władczy.

Porównując te idee z dzisiejszym światem, można zauważyć, że problem władzy i jej nadużyć jest wciąż aktualny. Współczesne demokracje wprawdzie zbudowane są na innych zasadach niż dawne monarchie, jednak kwestie moralnego i sprawiedliwego rządzenia są wciąż istotne. Zdarzają się przecież politycy, którzy działają despotycznie, ignorując potrzeby i głos społeczeństwa, tak jak Agamemnon ignorował głos Achillesa. W dzisiejszym świecie, podobnie jak w starożytności, można dostrzec przywódców, którzy dążą do zdobycia władzy dla własnych korzyści, zapominając o dobru wspólnym.

Tym samym, refleksja Kochanowskiego nad rolą i etyką władzy wydaje się być ponadczasowa. Kwestie odpowiedzialności, moralności i uczciwości władców – zarówno w skali kraju, jak i w mniejszych społecznościach – pozostają wymogami, które należy ciągle na nowo analizować i do których należy dążyć. Dziedzictwo myśli Kochanowskiego może więc służyć jako przypomnienie o tych wartościach, które powinny stać u podstaw każdej formy władzy, nawet w naszych współczesnych, znacznie odmiennych realiach politycznych.