Kult pieniądza w powieści „Ojciec Goriot" H. Balzaca.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.01.2024 o 17:30

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.01.2024 o 18:58

W powieści "Ojciec Goriot" Honoriusz Balzac w mistrzowski sposób przedstawia społeczeństwo paryskie w epoce restauracji Burbonów, a w szczególności jego obsesję na punkcie pieniądza oraz wynikających z tego pragnień i moralnych upadków. Utwór jest częścią rozległego cyklu "Komedia ludzka", w którym autor portretuje francuskie życie społeczne, polityczne i ekonomiczne XIX wieku.

Pieniądz w powieści pełni rolę siły miarodajnej, która determinuje status społeczny, wpływa na międzyludzkie relacje i motywuje postępowanie postaci. Protagonista powieści, stary kupiec Goriot, zdobył swoją fortunę dzięki ciężkiej pracy i poświęceniu, aby potem bez reszty oddać się miłości do dwóch córek – Anastazji i Delfiny. Dziewczynki wyrosły na piękne i ambitne damy, dla których ojciec nie szczędzi sum pieniężnych w zamian za ich miłość i uwagę. Jednak bogactwo, którym Goriot obdarza córki, staje się dla nich przekleństwem, gdyż wpływa na ich moralną degenerację. Dążą one do życia ponad stan, w luksusie i wygodzie, bez względu na środki, przez co zubożały Goriot zostaje przez nie prawie zupełnie opuszczony.

W powieści Balzaka pieniądz jest również głównym motorem działań pozostałych postaci. Eugeniusz de Rastignac, młody ambitny student prawa z prowincji, pragnie zrobić karierę w Paryżu i znaleźć się w tych samych kręgach towarzyskich, co Goriotowe córki. Uświadamia sobie jednak, że bez pieniędzy nie ma możliwości wejścia do wyżej usytuowanego środowiska. W tym celu jest gotów zbudować swoją karierę na intrygach, manipulacji i nawet małżeństwie z pieniędzmi. Pieniądz staje się zatem bezwzględnym sędzią, który decyduje o jego postępach w hierarchii społecznej.

Balzac ukazuje grosz jako czynnik rozkładający moralność, doprowadzający do degeneracji charakteru postaci. Vautrin, kolejna postać z pensjonatu Pani Vauquer, gdzie mieszka Goriot, jawi się jako człowiek oferujący Rastignacowi ścieżkę do bogactwa przez przestępczy plan, który obnaża cynizm społeczny i pogardę dla praw moralnych w dążeniu do zysku finansowego.

Pomiędzy tymi wszystkimi postaciami staje Goriot – symbol ofiarnego ojca, który wszystko oddał córkom i zamiast wdzięczności oraz miłości znajduje się na śmierci w ubogiej izdebce. Przemiana Goriota z człowieka majętnego w wyjętego społecznie pariasa jest bezpośrednio związana z jego stosunkiem do pieniądza, który ewoluuje od środka do celu istnienia. Na koniec życia zdaje sobie sprawę z błędu, którym było podporządkowanie wszystkiego materialnej walucie, ale jest już za późno, by odwrócić skutki swoich wyborów.

"Ojciec Goriot" Balzaca to krytyka społeczeństwa, w którym dominuje kult pieniądza, opisująca jak staje się on siłą wyniszczającą ludzkie wartości i przyczynia się do zniszczeń w życiu osobistym bohaterów. Utwór zmusza czytelnika do refleksji nad własnymi wartościami oraz postrzeganiem bogactwa materialnego w kontekście więzi rodzinnych i społecznych.