Człowiek – istota nieznana. Poszukiwanie tożsamości w literaturze.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.10.2024 o 19:10

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 2.10.2024 o 0:25

Poszukiwanie własnej tożsamości to jedno z fundamentalnych zagadnień ludzkiego istnienia. Człowiek, jako istota myśląca i zdolna do refleksji, stale stara się zrozumieć, kim jest, jakie jest jego miejsce w świecie oraz jak zdefiniować siebie w relacji do otoczenia. Problematyka ta przewija się przez wiele dzieł literackich, wśród których warto zwrócić uwagę na wiersz „Poczucie pełni” Leopolda Staffa oraz „Opowieść wigilijną” Charlesa Dickensa. Oba te utwory ukazują różne aspekty poszukiwania tożsamości i wewnętrznej pełni, co czyni je cennymi punktami odniesienia do rozważań nad istotą człowieka.

Leopold Staff w wierszu „Poczucie pełni” koncentruje się na afirmacji życia i autodeterminacji. Utwór ten można odczytywać jako poetycką kontemplację nad istotą egzystencji oraz dążeniem do osiągnięcia wewnętrznej harmonii. Staff kreśli w nim wizję człowieka, który znajduje pełnię poprzez akceptację wszystkich aspektów swojego życia – zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych. Wiersz niesie przesłanie, że prawdziwa tożsamość człowieka wyłania się z jego zdolności do refleksji nad własnym doświadczeniem i uznania go za integralną część swojej osoby. „Poczucie pełni” pokazuje, że człowiek odnajduje siebie nie przez odrzucenie czy walkę z własnymi wadami, ale przez ich pokorne przyjęcie i zrozumienie.

Inaczej do tematu poszukiwania tożsamości podchodzi Charles Dickens w „Opowieści wigilijnej”. Główny bohater, Ebenezer Scrooge, to zgorzkniały skąpiec, którego życiem rządzi żądza pieniądza i brak empatii wobec innych ludzi. Jednak seria nadprzyrodzonych wizyt duchów Bożego Narodzenia zmienia jego sposób postrzegania zarówno siebie, jak i świata. Proces transformacji Scrooge'a polega na głębokim introspekcji i konfrontacji z własnymi błędami oraz traumami z przeszłości. Dickens ukazuje, że poszukiwanie tożsamości jest możliwe tylko wtedy, gdy człowiek jest gotów zmienić swoje postawy i otworzyć się na wartości takie jak miłość, życzliwość i współczucie. Przeobrażenie Scrooge’a to ilustracja tego, jak odkrywanie własnej tożsamości może prowadzić do odkupienia i nowego, lepszego życia.

Oba dzieła wskazują, że poszukiwanie tożsamości to proces dynamiczny, pełen wyzwań, ale również mający potencjał do głębokiej przemiany. Staff i Dickens zgadzają się, że introspekcja oraz refleksja nad własnym życiem są kluczowe dla zrozumienia siebie. Różnice w ich podejściu polegają jednak na tym, w jaki sposób osiągają oni te cele. Staff kładzie nacisk na akceptację i wewnętrzną harmonię, podczas gdy Dickens pokazuje potrzebę zmiany i przeobrażenia.

Należy również zwrócić uwagę na relacje międzyludzkie, które odgrywają kluczową rolę w procesie odkrywania tożsamości. W „Opowieści wigilijnej” zmiana Scrooge’a następuje w dużej mierze dzięki interakcji z duchami oraz ludźmi, których wcześniej ignorował lub krzywdził. To właśnie kontakt z innymi oraz możliwość spojrzenia na własne życie z zewnętrznej perspektywy stają się katalizatorem jego przemiany. Podobnie w wierszu Staffa, chociaż wyraźnie dominuje indywidualny wymiar doświadczenia, idea integracji wszystkich aspektów samego siebie może również odnosić się do interakcji z otoczeniem, które pomaga zrozumieć i zaakceptować własną osobę.

Kolejną wspólną cechą przedstawioną w obu utworach jest idea przebudzenia – moment, w którym bohaterowie uświadamiają sobie potrzebę zmiany i zastanawiają się nad swoim życiem. Dla Scrooge’a jest to moment wizji duchów, dla Staffa zaś moment wewnętrznego zrozumienia, że pełnia egzystencji nie jest zewnętrznym osiągnięciem, ale stanem wewnętrznej równowagi i akceptacji. W obu przypadkach – whether poprzez metafizyczną interwencję czy głęboką introspekcję – bohaterowie dochodzą do punktu krytycznego, który staje się początkiem ich drogi ku prawdziwej tożsamości.

Podsumowując, poszukiwanie własnej tożsamości to proces złożony, wymagający od człowieka refleksji, akceptacji oraz gotowości do zmian. Zarówno wiersz Leopolda Staffa „Poczucie pełni”, jak i „Opowieść wigilijna” Charlesa Dickensa, ukazują odmienne, ale komplementarne podejścia do tego zagadnienia. Staff poprzez afirmację życia sugeruje, że pełnię osiągamy poprzez akceptację wszystkich aspektów naszego istnienia, natomiast Dickens dowodzi, że prawdziwa tożsamość wymaga transformacji i otwarcia się na wartości humanistyczne. Oba te utwory, mimo różnic, zwracają uwagę na kluczową rolę refleksji oraz relacji międzyludzkich w procesie odkrywania siebie, co czyni je niezwykle wartościowymi w kontekście rozważań nad istotą człowieka.