Hasła programowe pozytywizmu ukazane w literaturze.

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.10.2023 o 13:52

Hasła programowe pozytywizmu ukazane w literaturze

Okres pozytywizmu, który trwał w drugiej połowie XIX wieku, był jednym z najważniejszych okresów w historii literatury polskiej. Podobnie jak w innych dziedzinach życia, literatura tego czasu była mocno naznaczona duchem nauki, racjonalizmem i przywiązaniem do faktów. Jednym z charakterystycznych elementów pozytywistycznej twórczości były hasła programowe, które wyrażały ideały tego okresu. W niniejszym wypracowaniu zajmę się analizą tych haseł programowych i ich obecności w literaturze.

Jednym z głównych haseł programowych pozytywizmu było hasło "wiedza to siła". Pozytywiści wierzyli, że tylko dzięki naukowemu poznaniu świata i racjonalnemu podejściu do problemów można osiągnąć postęp społeczny. Takie przekonania znalazły odzwierciedlenie w literaturze tamtego czasu. W pracach wielu pisarzy pozytywistycznych, jak np. Eliza Orzeszkowa czy Henryk Sienkiewicz, znajdziemy bohaterów, którzy poprzez naukę i edukację stają się autorytetami, zdolnymi zmieniać świat. Przykładem może być postać Wandy ze "Lalki" Bolesława Prusa, która przez swoją wiedzę i wykształcenie próbuje wpływać na losy swojego otoczenia.

Innym ważnym hasłem programowym pozytywizmu było "praca, praca, praca". Pozytywiści uważali, że jedyną drogą do sukcesu i rozwoju jednostki oraz społeczeństwa jest ciężka praca i działanie. W literaturze tego okresu często spotykamy się z bohaterami, którzy zdobywają szacunek i osiągają sukces poprzez wytrwałą pracę, jak to miało miejsce w "Lalce" Prusa. Przykładem może być Stanisław Wokulski, który z biednego komiwojażera staje się zamożnym biznesmenem dzięki swoim zdolnościom i determinacji.

Hasło programowe "poprzez działanie do celu" stało się jednym z filarów literatury pozytywistycznej. Pozytywiści nie tylko pisali o zmianach społecznych, ale i angażowali się w praktyczne działania, podejmując inicjatywy mające na celu poprawę warunków życia społecznego. W twórczości tych czasów często spotykamy szerokie opisy problemów społecznych i próby ich rozwiązania. Przykładem może być powieść "Chłopi" Władysława Reymonta, ukazująca trudne życie chłopów i społeczną niesprawiedliwość. Reymont nie tylko wykazał się doskonałą wiedzą na temat realiów wsi, ale także sam angażował się w działania na rzecz poprawy warunków chłopów.

Na podstawie powyższych przykładów możemy zarysować ogólny obraz hasł programowych pozytywizmu ukazanych w literaturze. Wiedza, praca i działanie były kluczowymi wartościami tego okresu. Literatura pozytywistyczna pełniła funkcję społeczną, promując idee postępu i zmian społecznych. Pisarze tego czasu starali się ukazać realia życia na tle swoich ideałów, co czasami prowadziło do dość jednostronnych i moralizatorskich wydźwięków.

Podsumowując, hasła programowe pozytywizmu były głęboko zakorzenione w literaturze tamtego okresu. Wiedza, praca i działanie były nie tylko sloganami, ale stanowiły wartości, którymi kierowali się pisarze pozytywistyczni. Dzięki temu ich twórczość miała mocne oddziaływanie na ówczesne społeczeństwo, wpływając na percepcję rzeczywistości i dążenie do postępu.