"Kto nie wyjdzie z domu, aby zło znaleźć i z oblicza ziemi wygładzić, do tego zło samo przyjdzie i stanie przed obliczem jego." Rozważ sens tych słów w oparciu o dowolnie wybrane przykłady.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.07.2024 o 11:50

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 12.07.2024 o 11:16

W życiu każdego człowieka niejednokrotnie pojawia się moment, w którym musi zmierzyć się ze złem. Może to być zło wynikające z działania innych osób lub z własnych lęków i pokus. Refleksje na temat istoty zła, jego pochodzenia oraz sposobów radzenia sobie z nim są od wieków elementami rozważań filozoficznych, religijnych i literackich. Jednym z pytań egzystencjalnych, które ludzie stawiają sobie od dawna, jest: „Skąd bierze się zło i jaka jest jego natura?”

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Zło może mieć swoje źródła zarówno w świecie zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Może być efektem działania sił społecznych, politycznych, religijnych, jak i wynikać z ludzkiej natury, skłonnej do grzechu i egoizmu. Literaturta często stanowi odpowiedź na te pytania, pokazując różne aspekty zła oraz jego wpływ na ludzkie życie. Wielu pisarzy, wśród nich Tadeusz Borowski, Gustaw Herling-Grudziński, Fiodor Dostojewski oraz William Szekspir, podejmuje w swoich dziełach tematykę zła, ostrzegając przed obojętnością wobec jego istnienia.

Historia obojętności wobec zła rzuca się w oczy szczególnie w kontekście okresu międzywojennego w Europie. Rozwój ideologii faszystowskiej, której triumf zyskał na sile szczególnie w Niemczech, spotkał się z długotrwałym brakiem reakcji społecznej i politycznej. Społeczności i politycy przez długi czas pozostawali obojętni na wzrost brutalności i totalitaryzmu, co w konsekwencji doprowadziło do okrucieństw II wojny światowej. Obozy koncentracyjne, masowe egzekucje, eksterminacja całych narodów stały się rzeczywistością, a zło, które mogło zostać wcześniej powstrzymane, rozrosło się w niewyobrażalne rozmiary.

Przykładem literatury, która oddaje ten dramatyczny okres, są "Opowiadania" Tadeusza Borowskiego. Autor, sam będąc więźniem obozu w Auschwitz, przedstawia brutalną rzeczywistość życia w obozie koncentracyjnym, gdzie ludzie zostali sprowadzeni do roli zwierząt, a przetrwanie zależało od przystosowania się do skrajnie nieludzkich warunków. W opowiadaniach Borowskiego obraz zła jest wszechobecny, a brak reakcji europejskich polityków na rodzące się totalitaryzmy i zbrodnie zapoczątkował tragedię milionów.

Analogiczne doświadczenia zostały opisane przez Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w "Innym Świecie". Książka ta opowiada o życiu w sowieckich łagrach, gdzie więźniowie – tzw. "urki" – bezlitośnie wykorzystywali i brutalizowali współwięźniów. Cicha zgoda strażników na przemoc i okrucieństwo urków pokazuje, jak zło może się rozprzestrzeniać, gdy nie jest powstrzymywane. W łagrach zło funkcjonuje jak zamknięty krąg – przemoc i brutalność powracają do obozu w każdym cyklu aresztowań, tworząc niekończącą się spiralę cierpienia.

Zupełnie inny wymiar zła ukazuje Fiodor Dostojewski w swoim arcydziele "Zbrodnia i kara". Główny bohater Rodion Raskolnikow, przekonany o swojej wyjątkowości, decyduje się zabić starą lichwiarkę, wierząc, że jej śmierć przyniesie więcej dobra niż zła. Raskolnikow dzieli ludzi na "ludzi" i "wszy ludzkie", co prowadzi go do przekonania, że ma prawo decydować o życiu innych. Zło, które popełnia, nie tylko zniszczy jego ofiary, ale także wróci do niego w postaci wyrzutów sumienia i obsesji na punkcie swojego czynu. Mimo że starał się zracjonalizować swoje działanie, wewnętrzne rozdarcie i poczucie winy nie opuszczają go, doprowadzając ostatecznie do jego upadku. Raskolnikow musi odpokutować swój grzech na katorgach, co symbolizuje powrót zła do jego życia i konieczność zmierzenia się z konsekwencjami swoich czynów.

Kolejnym przykładem literackiego ujęcia zła jest tragedia „Makbet” Williama Szekspira. Tytułowy bohater, Makbet, początkowo odważny i lojalny rycerz królewski, napotyka na swej drodze trzy wiedźmy, które przepowiadają mu, że zostanie królem Szkocji. Przepowiednia ta budzi w nim ambicje, które prowadzą go do popełnienia morderstwa, by zdobyć tron. Lady Makbet, żona Makbeta, staje się katalizatorem jego działań, zachęcając go do zbrodni i nie cofając się przed niczym, by osiągnąć władzę. Z czasem obydwoje zanurzają się coraz głębiej w zło, co jest symbolicznie przedstawione przez narastające ciemności sceny i ich rosnące poczucie winy. Zatracenie więzi między bohaterami, brutalność i przemoc prowadzą do ich ostatecznego zniszczenia.

Podsumowując, omówione dzieła literackie ukazują różne aspekty zła i jego konsekwencje. Historia obojętności wobec zła, zarówno w kontekście społecznym, jak i jednostkowym, prowadzi do katastrof o wielkich rozmiarach. Natura zła pozwala mu zawsze wrócić, jeśli nie zostanie skutecznie powstrzymane. Zło jest destrukcyjne i niszczy wszystko, co dla nas cenne i drogie. Przykłady z literatury pokazują, że obojętność wobec zła jest najgorszą rzeczą, jaką człowiek może zrobić, a aktywna postawa w walce ze złem jest niezbędna na każdym poziomie życia.

Pamiętając o doniosłych lekcjach płynących z literatury, można dojść do wniosku, że każdy z nas ma prywatną odpowiedzialność za przeciwdziałanie złu. Społeczne, polityczne i osobiste działania powinny być ukierunkowane na zwalczanie zła i budowanie świata opartego na wartościach moralnych i empatii. Wyjście z bezpiecznej strefy komfortu, by stawić czoła złu, jest nie tylko obowiązkiem moralnym, ale także niezbędnym krokiem, aby zło nie przychodziło do nas samo, niszcząc nasze życie i życie innych.