Przedstaw na wybranych przez siebie utworach motyw Matki – Polki w literaturze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.06.2024 o 17:13

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.06.2024 o 16:22

Matka zawsze miała kluczową rolę w społeczeństwie. Jej bezwarunkowa miłość i poświęcenie były fundamentem wychowania nie tylko jednostek, ale całych pokoleń. W literaturze motyw Matki-Polki jest szczególnie ukazywany, ponieważ staje się symbolem heroizmu i patriotyzmu, które polskie matki przekazywały swoim dzieciom. Ignacy Kraszewski w swoim cytacie doskonale oddaje istotę macierzyńskiej miłości: "Jest jedna miłość, która nie liczy na wzajemność, nie szczędzi ofiar, płacze a przebacza, odepchnięta wraca - to miłość macierzyńska." W polskiej literaturze matki pojawiają się jako bohaterki narodowej walki, przesiąknięte smutkiem i cierpieniem, ale jednocześnie pełne nadziei i siły.

W literackich dziełach takich jak "Do matki Polki" Adama Mickiewicza, "Dziady cz. III" tego samego autora, "Do matki" Juliusza Słowackiego, "Elegia o chłopcu polskim" Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, "Matka powieszonych" Tadeusza Różewicza oraz "Ballada" Czesława Miłosza, matki przedstawiane są jako filary społeczności, które kształtują przyszłe pokolenia, nie tylko poprzez codzienną opiekę, ale przede wszystkim poprzez wychowanie na patriotów.

W utworze "Do matki Polki" Adam Mickiewicz składa swoistą apostrofę do polskich matek, której celem jest wychowanie synów na patriotów, gotowych do poświęceń. Mickiewicz zwraca uwagę na konieczność przygotowania syna do trudnego i bolesnego życia spiskowca oraz zesłańca. W pierwszej części utworu poeta nawołuje: "Wcześnie mu ręce okręcaj łańcuchem, Do taczkowego każ zaprzęgać woza," sugerując, że matki powinny uświadamiać swoim synom ciężar przyszłej walki o ojczyznę. Utwór ten wyraża bardzo pesymistyczną wizję przyszłości młodych Polaków, gdzie śmierć bez chwały i cierpienie bez zmartwychwstania są niemal nieuniknione. Mickiewicz przedstawia matki jako osoby, które mimo wszystko muszą odnaleźć siłę i odwagę, aby zaszczepić w swoich dzieciach wartość heroicznego cierpienia. Przez to ich rola staje się niemalże mistyczna i symboliczna, wiążąc naród z ideą męstwa i ofiary.

Kolejnym przykładem motywu Matki-Polki w literaturze są "Dziady cz. III", gdzie postać pani Rollison stanowi uosobienie cierpiących matek z carskich więzień. Pani Rollison, pełna rozpaczy i bólu, błaga o możliwość spotkania się ze swoim synem, ukazując tym samym matczyne cierpienie i bezsilność wobec opresji. Jej postać jest symbolem tragedii matek straconych synów, wdów niemających oparcia w nikim poza swoimi dziećmi. Mickiewicz w "Dziadach" wzmacnia przesłanie o niszczącym wpływie despotyzmu na rodziny i społeczeństwo, a pani Rollison staje się uniwersalnym obrazem matki w cierpieniu.

W utworze "Do matki" Juliusza Słowackiego poeta zwraca się bezpośrednio do swojej matki, opisując jej cierpienie z powodu emigracji i tęsknotę za synem. Słowacki ukazuje matkę jako symbol opuszczenia i głębokiego bólu, co można zinterpretować jako przykład typowej sytuacji, w której polskie matki musiały zmagać się z rozłąką z dziećmi. Emocje zawarte w tym utworze odzwierciedlają również wewnętrzny konflikt poety – balansowanie między obowiązkiem patriotycznym a osobistą potrzebą twórczej ekspresji. Prośba syna o przebaczenie dla swojego wyboru ukazuje głęboko ludzki i uniwersalny dylemat, który wielokrotnie odzwierciedlał się w realiach polskiej historii.

Równie silnie emocje matki pokazuje utwór Krzysztofa Kamila Baczyńskiego "Elegia o chłopcu polskim", gdzie matka zwraca się do tragicznie zmarłego dziecka. Skarga na rzeczywistość wojenną i młodocianą ofiarę wojny staje się alegorią losu pokolenia „Kolumbów” – młodych ludzi, którzy oddali życie za ojczyznę. Baczyński mawia tu o matczynych emocjach, ich rozpacz i żal stają się echem narodowego tragedii. W ten sposób Baczyński nie tylko upamiętnia bohaterstwo młodych Polaków, ale także podkreśla niezłomną miłość macierzyńską, która musi zmierzyć się z nieuchronnością straty.

Wiersz Tadeusza Różewicza "Matka powieszonych" przedstawia obraz matki pozostawionej w cierpieniu i bez wsparcia po stracie synów. Różewicz używa tej postaci, aby wyrazić swoją krytykę wobec społeczności, która nie jest w stanie okazać wsparcia i współczucia dla matek w żałobie. Ważnym elementem utworu jest osamotnienie matki w jej bólu, co może być symbolem szeroko pojętej obojętności społeczeństwa. Przez to Różewicz jednocześnie krytykuje i nawołuje do refleksji nad empatią i solidarnością międzyludzką.

Czesław Miłosz w swoim utworze "Ballada" również podejmuje motyw Matki-Polki, której syn zginął w powstaniu warszawskim. Wiersz jest przepełniony wspomnieniami i bólem, który nigdy nie został należycie uznany przez społeczeństwo. Matka w utworze Miłosza jest symbolem wszystkich matek polskich, których cierpienia były zapominane w obliczu wielkich wydarzeń historycznych. Dla tej jednej matki, pamięć o bohaterskiej śmierci jej syna jest wieczna, mimo że społeczeństwo o tym zapomina.

W literaturze polskiej Matka-Polka to postać pełna heroizmu, cierpienia, ale również nadziei i miłości, której poświęcenie i ból są nieodłącznymi elementami narodowej historii. Postaci te, choć różnią się od siebie, wszystkie łączy głęboka miłość macierzyńska i nieustanne oddanie swoim dzieciom oraz ojczyźnie. Literatura polska, poprzez te postaci, wyróżnia i docenia rolę matek w kształtowaniu patriotycznej duszy młodych pokoleń, a także podkreśla ich niezmienną obecność w najtrudniejszych momentach historii.

Motyw Matki-Polki w literaturze ukazuje, jak ogromny wpływ macierzyńska miłość miała na kształtowanie patriotycznych postaw i wartość heroicznego poświęcenia dla ojczyzny. W dzisiejszych czasach, refleksja nad tymi literackimi postaciami może pomóc w lepszym zrozumieniu roli matek we współczesnym społeczeństwie i przypomnieć, jak ważna jest ich nieoceniona miłość i poświęcenie dla przyszłości kolejnych pokoleń.